4 ytl'ye tişört, 10 ytl'ye gömlekYeni trend discount tekstil! Yeni mağazalar cazip fiyatlarıyla tüketiciyi tavlıyor
 Markasız tekstil ürünlerinin uygun fiyatla tüketiciyle buluÅŸtuÄŸu zincir market uygulaması perakendecilerin yeni gözdesi oldu. Gıdadan sonra tekstilde de ‘discount' yani indirimli maÄŸazacılık trendi hızla yükselirken, Aziz Zapsu ve Tohum Holding'in başını çektiÄŸi bu uygulama yarattığı potansiyelle yeni yatırımcılara da göz kırpıyor. Zapsu'nun Tedi markasıyla 43, Tohum Holding'in ise Semt markasıyla 17'e ulaÅŸan ‘discount' tekstil maÄŸazaları, darboÄŸazdaki tekstil sektörünün yeni umudu mu olacak? “Türkiye'nin geleceÄŸi markada” diyenler bu yeni trendi nasıl yorumluyor? Platin iÅŸin aslını hem oyunculara hem tekstil ve perakende uzmanlarına sordu… Ä°ndirimli segmentin pazarı büyüyor Peki nedir bu ‘discount' tekstil maÄŸazacılığı? AlışveriÅŸ Merkezleri ve Perakendeciler DerneÄŸi (AMPD) BaÅŸkanı NuÅŸin Oral'a, Türkiye'nin yeni keÅŸfettiÄŸi, Avrupa'da ise yıllardır var olan bu trendi sorduk. Oral'dan dinleyelim: “Discount-indirimli perakendecilik derken, esasen iki türden söz etmemiz gerekiyor: Bunlardan birincisi, farklı markaların çeÅŸitli nedenlerle seri sonu, stok fazlası, gibi indirime girmiÅŸ ürünlerini birarada satışa sunan maÄŸaza türü. Özellikle ABD'de yaygın olan bu maÄŸazalara örnek olarak TJMaxx ve Target'i gösterebiliriz. Konumuzla ilgili olan ikinci tür discount-indirimli maÄŸazacılık ise, özellikle gıda alanında görmeye alışık olduÄŸumuz discount anlayışının hazır giyimdeki paralelini oluÅŸturuyor. Bu discount türü, özellikle Avrupa'da etkinlik gösteriyor. Ä°ngiltere'de Primark, Almanya'da Tedi ve Kodi gibi markaların öncülüÄŸünü yaptığı bu indirim perakendeciliÄŸi, hazır giyimle birlikte ev tekstili ve aksesuar satışları da yapıyor. Pazarın büyüklüÄŸü hakkında kesin verilere sahip deÄŸiliz; ancak dünya genelinde discount-indirimli ve lüks segmentlerin geniÅŸlemesi, ara segmentlerin daralması yönünde genel bir eÄŸilim var. ÖrneÄŸin Almanya'da 2012 yılında tüm gıda satışlarının yarısının discount marketlerde gerçekleÅŸeceÄŸi belirtiliyor. Dolayısıyla, hazır giyimde faaliyet gösteren discount türünün de ortalamanın üstünde bir geniÅŸleme kaydettiÄŸi söylenebilir. Discount-indirimli perakendecilikte başı çeken ülkeleri ABD ve Almanya, Fransa ve Ä°ngiltere olarak sıralamak mümkün. Sözünü ettiÄŸimiz discount-indirimli perakendeciliÄŸin öncülerinden olan Primark, Tedi ve Kodi'nin geçmiÅŸine baktığımızda, faaliyetlerinin 1970'lere deÄŸin uzandığını görüyoruz. Ancak esas olarak bu firmaların, 1990'lı yıllarla birlikte büyük geniÅŸlemeler gösterdikleri dikkat çekiyor. Bu da, discount perakendeciliÄŸin dünya genelindeki yükseliÅŸiyle paralel bir süreç.” Markasız alışveriÅŸi teÅŸvik etmiyor! NuÅŸin Oral'a göre bu maÄŸazaların organize perakende maÄŸazaları olarak görülmesi gerekiyor. Gıda perakendesi alanında yaÅŸanan discount açılımının bir benzerinin hazır giyim perakendesi alanında da yaÅŸandığını ifade eden Oral, “Åžüphesiz bu tespit, discount-indirimli hazır giyimin gıda alanındakine benzer bir pazar payına ulaÅŸacağı anlamına gelmiyor; pazar payının ve büyüklüÄŸünün ne olacağını hep birlikte göreceÄŸiz” diyerek bu konudaki çekincesini ortaya koyuyor. Oral, “Türkiye'de hazır giyim perakendeciliÄŸi alanında outletleri ve son dönemde çeÅŸitli markaların seri sonlarını biraraya getiren discount satıcılarını görmüÅŸtük. Giyim perakendesi alanında güçlü bir alt yapısı olan Türkiye'nin, bu son tür discount-indirimli hazır giyimcilere de alan tanıyacağını öngörüyoruz” diye konuÅŸuyor. Peki bu model markasız alışveriÅŸi teÅŸvik ediyor mu? Oral'a göre discount hazır giyim maÄŸazacılığı markasız alışveriÅŸi teÅŸvik ettiÄŸi tespiti doÄŸru deÄŸil. Neden mi? NuÅŸin Oral, gerekçesini ÅŸöyle açıklıyor: “Olayı bir tüketici segmenti meselesi olarak ele almak daha doÄŸru. Bu maÄŸazalardan alışveriÅŸ yapan tüketicinin zaten marka kaygısı olmayan bir kesim olduÄŸunu biliyoruz. Dolayısıyla, markalı alışveriÅŸ yapanların markasız tüketime kayması gibi bir durum, gerçeÄŸi yansıtmıyor. Kaldı ki, bu yeni maÄŸazaların hedefindeki tüketiciler, özellikle de Türkiye söz konusu olduÄŸunda, ÅŸu ana kadar geleneksel satış kanallarından yani açık pazar, tuhafiye gibi yerlerden alışveriÅŸ yapıyorlardı. Organize perakendeye mensup bu yeni zincirlerle birlikte, geleneksel kanallardan satış yapan tüketicilerin de organize perakendeye kazandırılmış olacakları söylenebilir. Bu da, toplam marka bilincini arttıran bir etki yapacaktır.” Tedi'yi de BÄ°M gibi büyütecek Ä°ndirimli tekstil maÄŸazacılığının oyuncularından tanımadan hemen önce, Türkiye'nin ‘indirimli' maÄŸazacılıkla tanışma hikayesini kısaca hatırlatalım. Cüneyd Zapsu ve aÄŸabeyi Aziz Zapsu'nun 1995'te kurdukları 'ucuzluk marketleri zinciri' BÄ°M, sadece perakende sektörü açısından deÄŸil ‘indirimli maÄŸazacılık' anlayışı açısından da bir dönüm noktasıydı. BÄ°M'in önlenemeyen yükseliÅŸi, birçok yatırımcıya da referans oldu. 2003 Temmuz'da BÄ°M'in kurucusu kardeÅŸlerden Cüneyd Zapsu ve Azizler Holding, BÄ°M Marketler Zinciri yönetiminden çekildi. Aziz Zapsu yönetim kurulu baÅŸkanlığı ve CEO'luk görevini ise 2005'te bıraktı. Bu görevlere yüzde 26.49 payla ÅŸirketin ana hissedarı durumuna gelen Mustafa Latif TopbaÅŸ getirildi. Ama bu yönetim deÄŸiÅŸikliÄŸi bile BÄ°M'in büyüme hızını hiç kesmedi. 2005'te yapılan açıklamada BÄ°M'de kalan hissesinin yüzde 1'in bile altında olduÄŸu duyurulan Aziz Zapsu bu kez ‘Tedi' ile ‘discount' maÄŸazacılığa hızlı bir giriÅŸ yaptığını görüyoruz. BÄ°M maÄŸazalarının eski Yönetim Kurulu BaÅŸkanı Aziz Zapsu, kurduÄŸu 'Tedi Discount Tekstil MaÄŸazacılık' ile BÄ°M'deki 'ucuz gıda perakendesi' modelini tekstile taşımakla kalmadı, kadın, erkek, bebek, çocuk, spor giyim, iç giyim, aksesuar ve kozmetik alanında ucuz tekstil ürünlerinin tüketiciyle buluÅŸturdu. 15 Haziran 2007'de kurulan Tedi Marketler, ÅŸu ana kadar Ä°stanbul'un Anadolu ve Avrupa yakasında toplam 43 maÄŸazaya ulaÅŸtı bile. Tedi'nin ortakları arasında Texinvest Holding, Moon Capital, Turkey HDR Investors bulunuyor. 7.8 milyon YTL sermayeli Tedi'de 3.95 YTL'ye tiÅŸört, 7.5 YTL'ye çarÅŸaf, 9.90 YTL'ye erkek satılıyor. Tedi'nin Yönetim Kurulu BaÅŸkanlığı'nı ise Zapsu'nun üstlendiÄŸini de dip not olarak eklemekte fayda var. Sektördeki oyunculara göre sadece bu isim bile Tedi'nin tıpkı BÄ°M gibi hızla büyüyeceÄŸinin en büyük göstergesi… ‘Salı Pazarı gibi' dedim pot kırdım! Discount tekstil maÄŸazacılığındaki bir baÅŸka oyuncu ise Tohum Holding tarafından kurulan Semt Tekstil Marketleri. KumaÅŸ ticareti ve Sarmaşık adında çok katlı maÄŸazacılık uygulamaları olan Tohum Holding'in discount tekstil pazarına girmesi tıpkı rakibi Tedi gibi geçtiÄŸimiz yılın Haziran ayında baÅŸlıyor. Bugüne kadar 17 maÄŸazaya ulaÅŸan Semt'e hem Ä°stanbul içinden hem de Ä°stanbul dışından çok sayıda ‘Bayiniz olalım' teklifi geliyor. Semt Tekstil Marketleri Genel Müdürü Yılmaz Yaman, “EÄŸer bayilik verirsek, yani arada bir aracı olursa, bu kadar ucuz fiyatlarla çıkamayız. Sonuçta biz üreticiden direkt tüketiciye ulaÅŸtırdığımız için kaliteli ürünü bu kadar ucuza mal ediyoruz” diye konuÅŸuyor. “Yani Kadıköy'deki Salı pazarını herkesin semtine taşıyorsunuz deÄŸil mi” diye bir cümle kuracak oluyorum, Yılmaz Yaman ÅŸaÅŸkınlıkla “Salı pazarı mı? Biz ona maÄŸaza kalitesinde pazar fiyatı diyoruz” diyerek beni ‘düzeltiyor.' Kırdığım potun ardından Yaman, uzun uzadıya ‘discount tekstil maÄŸazacılığı'nın ne olduÄŸunu anlatıyor. ‘Dersimi almış' bir ÅŸekilde ‘Hedef ne?' diye soruyorum. Yıl sonuna kadar ‘Ä°yi giyin, az öde' sloganıyla 30 maÄŸazaya ulaÅŸmayı hedeflediklerini belirten Yaman, “Üç sene içinde 100 maÄŸaza açmayı öngörüyoruz” diye konuÅŸuyor. Ortalama 200 metrekarelik maÄŸazalarda dönüÅŸümlü olarak 500 çeÅŸit ürünü satışa sunduklarını ifade eden Yaman, 50 YTL ve üzerine 4 taksit yaptıklarını, maÄŸazalara gelen müÅŸterilerin ise en çok tiÅŸört, pantolon ve gömlek satın aldığını anlatıyor. Semt Tekstil Marketleri'nde en çok satılan ürünlerden biri de fiyatı 1 YTL olan çorap. Yaman, ‘MaÄŸazaya gelen müÅŸteriler para üstü yerine çorap alıyor” diyor. Hala marketten para üstü olarak sakız alanlara duyurulur! Ä°ç piyasadaki durgunluk bu trendi yarattı Aynur BektaÅŸ TGSD eski BaÅŸkanı “Üzerinde hiçbir marka olmadan tekstil ve hazır giyim ürünleri satan maÄŸazalar zincir olarak ülkemizde de açılmaya baÅŸlandı. Outlet ve düÅŸük fiyatlı markaların dışında, her iki türün de altında fiyatlarla satış yapan bu maÄŸaza zincirlerinin iç piyasadaki durgunluÄŸun paralelinde bir geliÅŸme göstereceÄŸini düÅŸünüyorum. 2001 krizinden sonra gıda ağırlıklı perakende alanında baÅŸarılı örnekler çıkmıştı, iç piyasada yaÅŸanmakta olan durgunlukta da belki böyle bir sonucu olacak. Sektörün yoÄŸun marka ve koleksiyon yatırımı yaptığı bir zamanda basic ürünleri çok ucuza satan zincirlerin olması ilk baÅŸta bir tezat gibi görünse de, Türkiye perakende pazarının büyüklüÄŸü dolayısıyla farklı müÅŸteri kitlesine hitap eden birden fazla marka ve eÄŸilimin aynı anda ve yan yana olması bir tezat deÄŸildir. Bu konuda piyasa aklı sonuçta belirleyici olacaktır, karlılık yakalandıkça faaliyetler devam edecektir. Discount tekstil maÄŸazacılığı konusunda az sayıda zincir maÄŸazanın olacağını düÅŸünüyorum, çok niÅŸ bir pazar, çünkü hemen üstünde düÅŸük fiyatlı markalar var.” Ürün geliÅŸtirip etkin yönetilen baÅŸarılı olur NuÅŸin Oral AMPD BaÅŸkanı Türkiye'de son yıllarda organize perakendenin tüm unsurlarıyla birlikte yükseliÅŸe geçtiÄŸini görüyoruz. Dolayısıyla, discount-indirimli hazır giyim maÄŸazacılığının da bu tabloda uygun bir yer almasını bekliyoruz. Organize perakendenin her alanında olduÄŸu gibi, bu alanında da etkin yönetim esaslarının uygulanması baÅŸarıyı getirecektir. Özellikle discount-indirimli satışlar söz konusu olduÄŸunda tedarik yönetimi, stok ve maliyet yönetimi, fiyat optimizasyonu ve verimlilik çok büyük önem taşıyor. Bu esasları yerine getirenler, bu alanın hedefini doÄŸru algılayanlar baÅŸarılı olacak; hatta özel markalı ürün üretme, segment geniÅŸletme vb. yollarla geniÅŸlemeleri ve ölçek büyütmeleri de söz konusu olacak. Aylin LÖLE/Platin dergisi YORUM YAZIN 
|
|
