'AB'nin ölüm fermanı imzalandı'

Ä°rlanda'nın Lizbon Ant-laÅŸması'nı reddetmesi Avrupa BirliÄŸi'nin (AB), 2005'te Fransa ve Hollanda'da Avrupa Anayasası için düzenlenen referandumlardan çıkan sonuçlardan ders almadığını gösteriyor. “Halk için ama halktan kopuk” bir iÅŸleyiÅŸe sahip olan AB, ÅŸimdiden bu yeni krizden çıkmanın yolunu aramaya baÅŸladı. Bu baÄŸlamda gözler 19-20 Haziran'da Brüksel'deki AB Zirvesi'ne çevrilmiÅŸ durumda. Krizden çıkış yolunun ilk sinyallerinin, “otopsi zirvesi” halini alacak bu toplantıdan çıkma olasılığı yüksek.

Eldeki veriler ışığında izlenebilecek birden fazla yöntem olsa da bunlar AB'yi krizden sancısız bir ÅŸekilde kurtarmaya yetecek niteliÄŸe sahip deÄŸil.
AB, her ÅŸeyden önce Ä°rlanda'dan gelen “hayır”ın zincirleme etki yaratmasını engellemek amacıyla gelecek hafta yapılacak olan zirveden çözüm odaklı, kararlı ve Ä°rlanda halkının tercihine saygı gösterildiÄŸini vurgulayan bir karar çıkması için çaba harcamak durumunda.

Sonuçtan duyduÄŸu üzüntüyü gizlemeyen üst düzey bir AB yetkilisi, “Bu AB üyesi bir ülkenin vatandaÅŸlarının verdiÄŸi bir karar ve her ne kadar paylaÅŸmasak da saygıyı hak ediyor.

Bu sonuç Ä°rlanda'ya özgü deÄŸil. Belge, baÅŸka ülkelerde de referanduma götürülseydi benzer sonuçlarla karşılaÅŸabilirdik” dedi.
Brüksel'in öncelikli beklentisini belgeyi henüz onaylamayan sekiz ülkenin bu süreci kesintiye uÄŸratmaksızın sürdürmesi oluÅŸturuyor.

EÄŸer bu yapılmaz ve baÅŸka ülkeler Ä°rlanda'dan çıkan “hayır” doÄŸrultusunda süreci askıya alırlarsa “belge ölmekle kalmayacak bir de gömülecek”. Bu noktada gözler Ä°ngiltere ve Çek Cumhuriyeti'ne dönmüÅŸ durumda.
Zaten “b planı” olma özelliÄŸi taşıyan Lizbon AntlaÅŸması'nı yeniden müzakereye açmak Brüksel'de deÄŸerlendirilen en son opsiyon. Yürürlükteki Nice AntlaÅŸması'nın kurallarıyla uzun süre yürünemeyeceÄŸi konusunda da herkes hemfikir.

Bu durumda, her ne kadar zor gözükse de Dublin için saÄŸlanacak bazı ayrıcalıklarla belgenin Ä°rlanda'da bir kez daha referanduma götürülmesi ÅŸu aÅŸamada “en kolay opsiyon” olarak görülüyor.

Ä°rlanda, AB'nin yanı sıra, “altı aylık bir ÅŸova” hazırlanan Fransa CumhurbaÅŸkanı Nicolas Sarkozy'nin de planlarını altüst etmiÅŸ durumda. Dönem BaÅŸkanlığı'nı 1 Temmuz'da devralacak olan Sarkozy, önceliklerinden çok AB'yi krizden çıkarmanın yollarını aramaya odaklanmak durumunda kalacak.

Avrupa Parlamentosu Anayasa Komisyonu BaÅŸkanı Jo Leinen "Lizbon AntlaÅŸması'na 'Hayır' geniÅŸlemeye 'Dur' demektir. Türkiye ile müzakereler durabilir" diyor. Avrupa Parlamentosu BaÅŸkanı Hans Gert Poettering ÅŸimdiden "Krize girdik. Hırvatlar hariç geniÅŸlemeyi durduralım" dedi.

Ä°rlanda'da önceki gün yapılan referandumda halkın Lizbon AntlaÅŸması'na “hayır” demesi, Avrupa basınının en önemli gündem maddesiydi. Bazı gazeteler Ä°rlandalıların kararına destek verirken, bazıları, AB'yi yeni bir krize sürüklendiÄŸini yazdı.

Liberation (Fransa): “Ä°rlanda 1 - Avrupa 0” baÅŸlığıyla manÅŸetten verdiÄŸi haberde, bu sonucun, Fransa'nın dönem baÅŸkanlığını zayıflatacağını yazdı.

Le Figaro (Fransa): “Referandum Avrupa'yı yeni bir krize soktu” baÅŸlığını kullandı ve “bu sonucun, özellikle dönem baÅŸkanlığını üstlenecek Fransa'nın rolünü daha hassas hale getirdiÄŸi” yorumunu yaptı.

Times (Ä°ngiltere): Ä°rlandalıların kararını destekleyen gazete, “Ä°rlandalı seçmen, AB'nin ölüm fermanını imzaladı” diye yazdı.

Financial Times (Ä°ngiltere): “Ä°rlandalılar AB'yi krize sürükledi” baÅŸlığını kullandı.

Die Welt (Almanya): Ä°rlandalıların “hayır” kararının olumlu olduÄŸunu belirten gazete, “Kimsenin yararlarını açıklamadığı bir antlaÅŸmayı neden onaylasınlar ki?” ifadesini kullandı.

Süddeutsche Zeitung (Almanya): “Ä°rlandalıların ret kararı Avrupa siyasetindeki en büyük felakettir” diye yazdı.

Avrupalı liderler, Ä°rlanda'da halkın AB Lizbon AntlaÅŸması'na “hayır” demesinden düÅŸ kırıklığına uÄŸradıklarını belirttiler. AB Komisyonu BaÅŸkanı Jose Manuel Barroso, Ä°rlanda'daki referandum baÅŸarısızlığına raÄŸmen Lizbon AntlaÅŸması'ndan geriye dönüÅŸ olmayacağının iÅŸaretini vererek, “Kalan üyelerin antlaÅŸmayı onaylamaya devam etmelerini istedi.  Fransa CumhurbaÅŸkanı Nicolas Sarkozy ile Almanya BaÅŸbakanı Angela Merkel'in ortak açıklamasında, “Ä°rlandalıların demokratik tercihini gereken saygıyı göstererek not ettik, ancak bu bizi azamisiyle üzdü” dediler. Çek Cumhuriyeti CumhurbaÅŸkanı Vaclav Klaus ise Ä°rlanda'nın ret kararını, özgürlük ve mantığın AB'nin seçkinci bürokrasisine karşı kazandığı bir zafer olarak niteledi.