Bir arı, hayatı boyunca ortalama bir çay kaşığının 12'de 1'i kadar bal üretiyor ve yarım kilogram bal için bir grup bal arısının 2 milyon çiçeği gezmesi gerekiyor.

Nektar kesesi, başlarının yanında iki bitişik gözü ve başlarının üstünde üç tekil gözü bulunan bal arıları, 170 koku alıcısı sayesinde çiçeklerden bal üretiyor ve kendine has kokuları olan kolonilerini bulabiliyor.

Bulduğu besin kaynağının konumunu yaptığı özel bir dans ile diğer arılara anlatan bal arılardan duyulan "vız" sesi ise aslında saniyede yaklaşık 230 defa kanat çırpmalarından kaynaklanıyor.

Ancak milyonlarca çiçeği dolaşarak sadece bir kaşık balın küçük bir kısmını üretebilen bu canlılar, iklim değişikliği, çevre kirliliği, tarım ilaçları ve yaşam alanı kaybı nedeniyle yok oluyor.

Arıların hem insan sağlığı hem de ekosistem için taşıdığı öneme dikkat çekmek amacıyla, modern arıcılığın öncüsü Anton Jansa'nın doğum günü olan 20 Mayıs, 2018'den bu yana her yıl Dünya Arı Günü olarak kutlanıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Dünya Arı Günü'nün bu yılki temasını "Hepimizi beslemek için doğadan ilham alan arılar" olarak belirleyerek, arıların tarım ve doğadaki kritik rolüne dikkati çekti.

Arıların doğadaki rolü

FAO verilerine göre, 308 bin çiçekli bitki türünün yaklaşık yüzde 90'ı, üremek için tozlaşmaya yardımcı olan canlılara ihtiyaç duyuyor.

Dünya genelinde 20 binden fazla arı türü ve toplamda 200 binden fazla hayvan türü, tarım ürünlerinin yüzde 75'inden fazlasının üretimine katkı sağlayarak gıda sisteminin temelini oluşturan tozlaşmayı destekliyor.

Meyve, sebze, kuruyemiş ve tohum gibi ürünlerin üretiminde büyük rol oynayan arılar, sadece verimi değil, gıdanın kalitesini ve çeşitliliğini de arttırıyor.

Arılar, ekosistem ve iklim hakkında önemli ipuçları vermesiyle de çevresel sağlığın göstergesi olarak biliniyor.

Arıların korunması, toprağın verimliliğini, hava ile suyun kalitesini ve iklim değişikliğine adaptasyonu artırırken, zararlı böceklerle mücadeleye, biyolojik çeşitliliğin korunmasına ve ormanların yenilenmesine katkı sunuyor.

- Arıların ürettiği ürünler, sağlık ve turizm sektöründe de kullanılıyor

Arıların ürettiği ürünlerin kullanıldığı alternatif bir tedavi yöntemi olan apiterapi, insan ve hayvan sağlığını desteklemek için kullanılıyor.

Özellikle arı zehri, bazı hastalıkların ve sağlık sorunlarının tedavisinde faydalı sonuçlar verebiliyor.

Ayrıca, turistlerin arı kovanlarını ziyaret ettiği, arılarla ilgili ürünleri tattığı "apiturizm" isimli özel bir turizm dalı da var.

Arılar, balın yanı sıra balmumu, arı sütü ve propolis üretiyor

Kendine has tadı sayesinde hem gıda hem de tatlandırıcı olarak kullanılan bal, aynı zamanda içerdiği çeşitli mineraller, enzimler, vitaminler ve proteinler sayesinde tıp alanında da ön plana çıkıyor.

İşçi bal arıları tarafından üretilen balmumu, dudak balsamı, mum ve kozmetik ürünler gibi pek çok farklı alanda kullanılıyor.

Larvaları ve kraliçe arıyı beslemek için hemşire işçi arılar tarafından üretilen arı sütü, şifalı özellikleri nedeniyle gıda takviyesi olarak satılıyor.

Arıların ağaç reçinesiyle kendi salgılarını karıştırarak ürettiği propolis ise bakteri ve mantar enfeksiyonlarını önleyici etkiye sahip olduğu için sağlık alanında tercih ediliyor.

Arıcılık

Dünya genelinde 20 binden fazla arı türü bulunmasına rağmen, modern arıcılıkta ağırlıklı olarak yalnızca birkaç arı türü kullanılıyor.

Arıların ürettiği ürünlerin kalitesi, büyük ölçüde bulundukları çevreye bağlı olduğu için arıcılar, kovanlarını yerleştirecekleri yeri dikkatle seçiyor.

Arıcılıkta, doğal malzemelerle yapıldığı için genellikle düşük maliyetli olan yerel tip kovanlar, açılabilir yapıları sayesinde arıcıların içeriği gözlemlemesine ve arılara hastalık tedavisi uygulanmasına olanak tanıyan hareketli çerçeveli kovanlar ve karmaşık yapılı modern kovanlar ön plana çıkıyor.