Hamdullah Akyol, Bingöl'de palancılık mesleğinin son temsilcisi. Hayvancılığın canlı olduğu dönemlerde popüler olan meslek, kentleşmenin başlaması, kırsal yaşamın terk edilmesi ve hayvancılığın azalmasına paralel olarak yok oluyor.
Bingöl'de baba mesleğini devam ettiren Akyol, modernizemin mesleği bitirme noktasına getirdiğini, eskiden satılan malın 4'te 1'ini bile satamaz hale geldiklerini söylüyor.
Akyol: “Eskiden köylünün hayvanı vardı, semeri her zaman bir ihtiyaç olarak görürlerdi. Şimdi ise köylülerin çoğu şehirlere göç etti ve artık bu mesleğe ihtiyaç duyulmuyor. Semerciliğe ‘olsa da olur, olmasa da olur' gibisinden bakılıyor. Hayvancılık zamanla eridiği gibi semercilik mesleği de eridi” dedi.
DEVLET DESTEĞİ BEKLİYORLAR
Elazığ'da 33 yıldır palancılık yapan Metin Dalbul, mesleğin en fazla Şanlıurfa'da yapıldığını belirterek, Elazığ, Bingöl ve Diyarbakır'da birer usta kaldığını anlatıyor.
1981 yılında başlayarak, dede mesleğini devam ettirdiğini belirten Dalbul: “ Dedemin yanında yetiştim. O zamanlar 12 usta vardı. Bundan 6 yıl öncesine kadar 5 usta vardı. Şimdi ise tek usta benim. Benim başladığım yıllarda senede bin civarında palan satılırdı. Şimdi her yıl 100 ile 125 arasında palan satılıyor. Mesleğimiz artık bitmek üzere. Benim en büyük gayem bu mesleğin ölmemesi için 1-2 çırak yetiştirmek. Biz göçüp gittiğimizde bu mesleği devam ettirecek birileri olsun. Tabi ki bu konuda devletin bize destek olması gerekiyor. Hatta bazen 'usta sen bırakırsan bu işin sonu ne olacak' gibi soranlar oluyor. Türkiye'de en fazla Şanlıurfa'da yapılıyordu. Şimdi Elazığ'da sadece ben, Diyarbakır ve Bingöl'de ise 1'er kişi bu mesleği yapıyor. Başka bu işi yapan yok. Yani bizim en büyük arzumuz devletin bize biraz destek olması. Eskiden hayvanlarla taşınan yükler şimdi araçlarla taşınıyor. En ücra köylere kadar yol yapıldı. Bizim için çok büyük bir sıkıntı oluşturuyor” diye konuştu.
‘HALA BU İŞİ YAPAN VAR MI' DENİLİYOR
1983 yılından bu zamana kadar Elazığ Esnaf ve Sanatkârlar Odası'na kayıtlı olduğunu belirten palan ustası Metin Dalbul, şunları söyledi: ”Bu zamana kadar kapımızı çalan, sıkıntılarımızı dinleyen olmadı. Ben derdimi anlatmak için gittiğimde ise 'hala bu işi yapan var mı' diyorlar. Elazığ'ın 400-500 kadar köyü var. Fakat köylerde de eskisi gibi at, eşek, katır kalmadı. Ben bir palanı 150 ile 200 lira arasında genelde göçebe hayatı yaşayanlara satıyorum. Allah'a çok şükür bu güne kadar yöremize yardımcı olduk. Artık yetkililer sesimizi duysun. Atalarımızdan bize yadigâr olan bu mesleğimize sahip çıkalım. Burada semen diken bir arkadaşım da var. O da tıpkı benim gibi son günlerini yaşıyor.”
