Çözüm sürecinin başlangıcında yani 2013 yılı Nevruz'undan bu yana Halkların Demokratik Partisi ile hükümet arasında gündeme gelen başlıklardan biri de koruculuk sisteminin kaldırılması oldu. HDP heyeti yaptığı görüşmelerde "Bölgede silahlı tüm güçlerin devreden çıkarılması" başlığı altında koruculuk sisteminin tamamen kaldırılmasını gündeme getirdi.
Al Jazeera'nin sorularını yanıtlayan HDP Grup Başkanvekili ve Bingöl Milletvekili İdris Baluken, bölgenin silahlardan arındırılmasını çift taraflı değerlendirdiklerini, askerin ya da polisin silahsızlandırılmasını değil bölgedeki korucular ve diğer silahlı güçlerin devreden çıkarılmasını istediklerini belirtti: “Devletin Kürt meselesini daha çetrefilli hale getiren ve çözümsüzlüğü derinleştiren para militer yapıları tasfiye ile ilgili bazı adımlar atması gerekiyordu. Bunun içinde koruculuk sistemi var, JİTEM gibi birtakım yapılanmalar var. Devlet içinde farklı isimlerle bir araya getirilmiş yasadışı fiili birtakım örgütlenmeler var. Bu silahlı unsurların sürecin başından bu yana devreden çıkması önemli ölçüde rahatlama sağlayabilirdi.”
'KÖTÜ BİR HAFIZAYLA ANILIYOR'
Baluken koruculuk sisteminin bölgede kötü bir hafızayla anıldığı görüşünde. “Devasa bir güçten bahsediyoruz. 80 bini aşan silahlı bir güç. Bu silahlı gücün 30 yıllık çatışma içinde de sicili kötü bir hafızayla anılıyor. Neredeyse savaş hukukunu ayaklar altına alan keyfi cinayetler, tecavüz, taciz, işkence bölge halkının hafızasında canlılığını hâlâ koruyor.”
Koruculuk sisteminin kaldırılması talebini hem hükümet ile temaslarında dile getirdiklerini hem de bu doğrultuda bir yasa teklifi verdiklerini belirten HDP Grup Başkanvekili İdris Baluken, nasıl bir sistem talep ettiklerini de anlattı: “Biz çözüm süreci sürerken hükümetin bir adım atması gerektiğini bunu yaparken de koruculuk sisteminin feshinin önünü almasını, silahların tamamen ortadan kaldırılmasını istedik. Savaş sürecindeki travmaların giderilmesi için de yüzleşme mekanizmalarının oluşturulması, suça bulaşmış unsurların adalet önüne çıkarılmaları, suçla ilişkilenmeyen çevrelerin de toplumsal kucaklaşma ile topluma dâhil edilmesi gerekiyordu. “
'HÜKÜMETİN TUTUMU ÇÖZÜM RUHUNA AYKIRI'
HDP tüm bu talepleri hükümete iletti ancak net yanıt alınamadı. HDP'li Baluken, hükümetin yanıt vermek yerine bu süreçte yeni korucu kadroları ihdas ettiğini söyledi. "Sadece benim seçim bölgem olan Bingöl'e 1100 yeni korucu kadrosu gönderildi" diyen Baluken, hükümetin bu tutumunun çözüm sürecinin ruhuna aykırı olduğu görüşünde.
Baluken sadece korucuların değil bölgede devlete bağlı başka silahlı grupların olduğunu da söyledi: “Biz hâlâ bölgede devlet içinde, devletin yasal mevzuatına aykırı örgütlenmiş olan diğer paramiliter grupların da örgütlü olduğunu düşünüyoruz. Yerelde yaşanan bazı olgular var. JİTEM ve benzeri gibi birtakım paramiliter güçlerin hâlâ aktif çalışıyor olması hükümetin niyetiyle ilgili bizde kuşkular uyandırıyor. Korucular ile birlikte hükümetin bu yapılar konusunda da bir adım atması gerektiğini düşünüyoruz. “
