Baraj zenginiyiz ama...

Bingöl'de, Özlüce Barajı ve Hidro Elektrik Santrali (HES), Kiğı Barajı ve HES, Gayt Barajı, Kaleköyü Barajı ve HES, Beyhan Barajı, Gülbahar Barajı, Başköy Barajı ve HES, Kazan Barajı ve HES, Yedisu HES,  Abdalan HES, Karataş HES, Ilıca HES ve Pülur HES, Gökçe Regülatörü ve HES, Bilaloğlu Regülatörü ve HES, Gayt Sağ Sahil Üst Kotları Sulama Projesi, Karlıova Kale Göleti Projesi, Genç Sulama Projesi, Karlıova Barajı, Sancak Barajı, Genç Vahkir Barajı olmak üzere toplam 21 dev baraj, HES ve sulama projeleri bulunuyor.  

Bingöl'de bir yılda toplam 30 trilyon yatırım ödeneği gelirken, sadece Özlüce Barajı'ndan yılda 85 trilyonluk elektrik üretiliyor. İnşaatı biten Özlüce Barajı ve HES'ten yılda 413 (Cigawatt saat) GWh yıllık enerji üretiliyor. Bingöl'ün birçok projelerinde olduğu gibi baraj, HES ve sulama projelerinde de ödenek sıkıntısı yaşanıyor. Özlüce ve Gayt-Göynük Sulama Projesi tamamlanan Bingöl'deki diğer tüm baraj, HES ve sulama projelerinin devam ettiği belirtiliyor. Kiğı Barajı ve HES ile Gülbahar Barajı Sulama Projesi iz ödenek kapsamına alındığından inşaatları durdurulduğuna dikkat çekiliyor.

Devlet Su İşleri 9. Bölge Müdürlüğü'ne bağlı Bingöl 94. Şube Müdürlüğü yetkililerinden aldığımız bilgiye göre, Bingöl'ün hidroelektrik enerji potansiyelin kurulu güç olarak 778,78 Mega Watt (MW) ve yıllık enerji üretimi ise 2 bin 866 Ciga Watt Saat (GWh/yıl) olarak belirtildi. Bingöl'ün barajları ve sulama kanalları ile ilgili görüştüğümüz DSİ yetkilileri, Bingöl'de bugüne kadar toplam kurulu hidroelektrik gücün 170 MW'ının işletmeye açıldığı ifade edildi. Bingöl'de taşkın, kurutma ve ıslah tesisleri olarak bugüne kadar 53 adet projenin işletmeye açıldığı, 37 meskun mahal ile 603 hektar arazinin taşkınlardan korunduğu kaydedildi. 

Yapımına 1996'da başlanan Gülbahar Barajı inşaatı 2002 sonuna kadar yüzde 58 fiziki gerçekleşme sağlandı. Tünel ve ön gövde imalatının bitirildiği belirtilen Gülbahar Barajı projesinin su yönünün çevrildiğine dikkat çekildi. 2003'ten itibaren iz ödenek kapsamına alındığından 5 yıldır herhangi bir çalışma yapılmıyor. Projenin iz ödenekten çıkarılmaya çalışıldığına işaret edildi. 

 

Gülbahar Barajı'nın tamamlanması durumunda İbrahiman, Haraba, Dik ve Yeniköy Derenazik köylerinde bulunan bin 572 hektarlık arazi sulanacak.

Özlüce Barajı'ndan yılda 85 trilyonluk elektrik üretiliyor. İnşaatı biten Özlüce Barajı ve HES'ten yılda  413 (Cigawatt saat) GWh yıllık enerji üretiliyor. Bir kilowatt elektrik vatandaşa, 200 bin liradan satılıyor. Buna göre yılda 413 GWh enerji üreten Özlüce Barajı ve HES'ten yılda 85 trilyon gelir elde ediliyor.

Kiğı Barajı ve Hidroelektrik Santrali (HES) inşaatı devam ediyor. Çalışmaları durdurularak iz ödenek kapsamına alınan 140 MW'lık kısmının inşaatı devam ediyor. Kiğı Barajı'nın programdan düşmemesi için her yıl 1 YTL ödenek çıkarılıyor.

399,6 MW'lık kısmı etüt aşamasında olan Kaleköyü Barajı ve HES, Başköy Barajı ve HES, Kazan Barajı ve HES, Abdalan HES Karataş HES, Ilıca HES ve Pülür HES'in yıllık toplam enerji üretimi 1,721 GWh olduğu vurgulandı.

Büyük Su İşleri kapsamında yapımı 1982'de tamamlanan Gayt Barajı'nda depolanan 42 milyon metre küp su ile ovada 5 bin 470 hektar arazinin sulanması hedef alınmıştı. 1992 yılında tamamlanan Gayt sulama projesi ile sulama kanalları vasıtasıyla Bingöl merkez ova arazileri ile Güveçli, Ormanardı, Çayağzı, Garip ve Çeltiksuyu'nda bulunan toplam 2 bin 500 hektar arazi sulanıyor. Gayt-Göynük Sulama Projesi kapsamında Bingöl'de 7 bin 20 hektarlık arazinin sulandığı ifade edildi.

Bingöl Gayt Sağ Sahil Üst Kotları Sulaması ile Bingöl merkez arazileri ile Güveçli, Ormanardı, Çayağzı, Kıçladır, Gümüşlü, ve Yukarı Paymerk'te bulunan toplam 2 bin 270 hektarlık arazinin sulanması hedefleniyor. Söz konusu iş 9 Temmuz 1993'te ihale edildi ve 11 Ekim 1993'te işin yapımına başlandı. Ödenek ihtiyacının temin edilmesi durumunda işin bu yılda tamamlanması planlanıyor.

15 MWsu kullanım anlaşması yapılan projeler arasında gösterilen Yedisu HES Barajı'nın yıllık enerji üretimi 44,97 GWh olduğu belirtildi.

12,18 MW'lık fizibilite raporu hazırlanan Gökçe Regülatörü ve Bilaloğlu Regülatörü HES'lerinin yıllık enerji üretimi 58,09 GWh olarak ifade edildi. 5,10 MW ön raporları hazırlanmış olan Saf Regülatörü ve HES'in yıllık enerji üretiminin 179 GWh olduğuna dikkat çekildi.

Karlıova ve Sancak Barajı projelerinin ön incelemelerinin çalışma programına alındığı kaydedildi. Karlıova Kale Göleti Projesi'nin kesin proje çalışma programına alındığı belirtildi. Genç Sulama Projesi'nin kesin projelerinin tamamlandığı vurgulandı.

Yüzölçümü 8 bin 125,3 kilo metre kare olan Bingöl'de tarıma elverişli 59 bin 149 hektar arazinin 151 bin 172 hektarı sulanabilir arazi olarak kabul ediliyor. DSİ tarafından etüt edilen 19 bin 469 hektarlık araziden 14 bin 244 hektarlık kısmı ekonomik olarak sulanabilir bulunuyor. Sulanabilir 14 bin 244 hektarlık arazinin bugüne kadar 7 bin 20 hektarlık kısmı işletmeye açıldı ve 4 bin 860 hektarının inşaatı devam ediyor. Sulanabilir arazinin bin 170 hektarlık kısmının kesin projesi tamamlandığı ve bin 194 hektarlık kısmının da planalma çalışmalarının devam ettiği belirtildi.