Baro başkanlarının 'makul şüphe' tepkisi

Şanlıurfa Adliyesi önünde toplanan Ağrı, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Hakkari, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli ve Van Baro başkanları dosya incelemesine sınırlama getiren ve adli aramalarda makul şüpheyi yeterli bulan yasal düzenlemenin TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesine tepki gösterdi.

Grup adına basın açıklamasını okuyan Şanlıurfa Baro Başkanı Hikmet Delebe, avukatın dosya inceleme hakkına getirilen kısıtlama ile savunma mesleğinin yanı sıra, adil yargılama hakkının da ağır yara aldığını söyledi. Delebe, şöyle dedi: “Bu son yasal değişiklikle birlikte adli aramalarda 'Somut delile dayalı kuvvetli şüphe' yerine 'makul şüphe' ölçütü getirildi. Yani önceki durumda bir kişinin konutunun, iş yerinin, arabasının veya üstünün aranabilmesi için 'somut delil' aranırken, şimdi 'makul şüphe' yeterli olacak. Aslında soyut ve göreceli bir kavram olan 'makul şüphe' ile alınan arama kararı üzerine polis veya jandarma artık çok rahat ve kolay bir biçimde arama yapabilecektir. Yani adli aramalar artık sıradan ve keyfi bir hal alabilecektir.”

Delebe, düzenlemenin Anayasa ve diğer hukuk metinlerine aykırı olduğnu savunarak şöyle konuştu: “Nereden bakılırsa bakılsın, arama için 'makul şüphe' kriterini yeterli bulan bu yasal düzenleme, başta Anayasa olmak üzere, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'ne, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'ne ve diğer evrensel hukuk metinlerine ve normlarına aykırıdır. Siyasal iktidar eliyle getirilen ve savunma mesleğini, adil yargılama hakkını ve özel hayatın gizliliğini ciddi anlamda zedeleyen bu yasal düzenlemeleri kabul etmemiz mümkün değildir. Daha bu yılın başında yapılan yasal değişiklik ile avukatların dosya incelemesi önündeki engeller kaldırılmışken, şimdi bu engellerin çok daha katı biçimde getirilmesi izahtan varestedir. Böylece tabiri caiz ise siyasal iktidar kaşık ile verdiği hak ve özgürlükleri, şimdi kepçe ile geri almıştır. Siyasal iktidarın bir taraftan barış sürecinin rayına oturduğunu açıklaması, bir taraftan da özgürlükleri kısıtlayan bu son yasal değişikliklerin altına imza atması tam bir çelişki örneğidir. Zira adil yargılama hakkını ihlal eden ve aramalar için makul şüpheyi yeterli bulan bu yasal düzenlemelerin daha çok bölgemizde hak ihlallerine yol açacağına kuşku yoktur. Bölge Baroları olarak, adil yargılama hakkını ortadan kaldıran ve adli aramaların keyfi olarak uygulanmasının önünü açan bu yasal değişikliklerden son derece kaygılıyız. Umudumuz odur ki, hükümetin hukuk alanındaki bu son icraatı, uygulama alanı bulmadan bir an önce geri alınsın. Bu yasal düzenlemeler bölgemizde esen bahar havasını bozmasın, yeni toplumsal gerginliklere yol açmasın.”

Grup, düzenlemeye bir süre alkışlarla tepki gösterdikten sonra adliyeye geçti.