Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Sütyemez, Meyveciliğin durumu ve gelişmesi için düzenlenen 'meyvecilik çalıştayı'na katılmak için Bingöl'e gelerek, ceviz yetiştiriciliği hakkında önemli bilgiler verdi.
Ceviz ağaçları arasında geçen çocukluk ve gençlik döneminin ardından akademisyen olan Sütyemez, Türkiye'yi ceviz üretimi ve ticaretinde dünyada söz sahibi yapacak çeşitler geliştirdiğini söyleyerek, Bingöl'ün ceviz üretimi için ciddi bir potansiyele sahip olduğunu belirtti.
Türkiye'nin ceviz bakımından önemli ülkelerden biri olmaya aday olduğunu ifade eden Sütyemez: “Ceviz önemli bir meyve türüdür, çünkü Türkiye cevizin anavatanı olan ülkeler arasında yer almaktadır. Bu Türkiye'nin ceviz üretimi bakımından önemli bir merkezde yer almaktadır. Dünyada 1,5 milyon ton ceviz üretimi yapmakta ama yapılan son istatistik araştırmalarına göre dünyanın ceviz ihtiyacı 4,5 milyon ton olduğu tespit edilmiştir. Yaklaşık olarak 3 milyon ton ceviz açığı bulunmakta. Dünyada 3 milyon ton gibi bir ceviz açığı bulunmakta ve Türkiye ceviz bakımından önemli ülkelerden biri olma adayı. Bingöl'de ceviz üretimi yapılabilecek önemli illerin başında gelmektedir" diye konuştu.
Meyvelerin ağaç başına düşen verim ve birim fiyatlarını karşılaştıran Sütyemez: “Elma ağacından 25 ile 60 kilogram arası verim alınırken, sağlanan kazanç 14 ile 41 TL arasında. Kiraz ağacında da 25 - 30 kilogram arası bir verim alındığında elde edilen gelir 29 - 36 TL civarında bir rakama tekabül ediyor. Ceviz ise elma, kiraz, kayısı, nar gibi birçok meyveden daha getirisi yüksek olan bir meyve. Bir ağaçtan 30 - 40 kilogram ürün aldığınızda bunun getirisi 140 ile 190 TL arasında bir rakam olur. Bir ceviz ağacı 1 Cumhuriyet altını demektir” dedi.
Ceviz üreticiliğinin emeği az kazancı bol bir iş olduğuna dikkat çeken Sütyemez, Türkiye'nin çok önemli ceviz üretimi açığı olduğunu belirterek, “Ceviz yetiştiriciliği konusunda Bingöl'ün önü açık. Bir dönümlük ceviz bahçesinin maliyeti ortalama bin ile bin 700 TL civarında. Bakım maliyeti ise 150 ile 275 TL arasında” ifadelerini kullandı.
Yüksek kalitede bol ürün yetiştirilmesi gerektiğini belirten Sütyemez: “Kimi zaman ekilen bahçeleri incelediğimizde hiç birinin bir birine benzemediğini görüyoruz. Eğer böyle olursa hiçbirini satamazsınız Bir bölgede çok ürün yetiştirmekten ziyade tek ürünle kitlesel üretim yapılmalı” şeklinde konuştu.
Ceviz yetiştiriciliğinde uygun türün seçilmesi gerektiğini belirten Süteyemez, “Bingöl topraklarının üçte biri ceviz üretimine müsait. Bingöl'e uygun türler arasında Maraş 18, Kaman 1 ve Sütyemez 1 türlerini gösterebiliriz. Ayrıca alçak olan yerlere ise Çhandler ekimi yapılabilir” ifadelerine yer verdi.
