-BİNGÖL ONLİNE ÖZEL İÇERİK -
Merkez üssü Kahramanmaraş'ın Pazarcık ev Elbistan ilçeleri olan 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki deremler, 10 ilde büyük hasara neden oldu. Binlerce insanın yaşamını yitirdiği, on binlercesinin yaralandığı, binlercesinin ise enkaz altından çıkarılmayı beklediği depremin ardından yürütülen arama kurtarma çalışılmaları aralıksız sürüyor.
BİNGÖL'DE HALK, KORKU HALİNDE
Her iki depremi de derinden hisseden ve büyük bir panik yaşayan Bingöl, Jeolog ve Bilim Akademisi üyesi Prof. Dr. Naci Görür'ün Bingöl-Erzin arasına dikkat çekip “Kuzey Anadolu Fayı üzerinde Erzincan, Bingöl, Karlıova arasında büyük bir deprem bekliyoruz” açıklamasıyla adeta diken üstünde.
YAPI STOKLARI NE DURUMDA?
Yaşanan depremlerin ardından kamuoyunun en fazla merak ettiği konu ise Bingöl'ün olası bir depreme ne kadar hazır olup olmadığı...!
Bingöl'ün yapı stokları hakkında ilgili makamlardan bilgi alan Bingöl Online'ye aktarılan bilgilerde 2003 depreminden sonra yapılan binalar depreme dayanıklı inşa edilse de incelenmesinin iyi olacağı, 2011 itibariyle yeni deprem yönetmeliği kapsamında tüm binaların ise Yapı Denetim kapsamında depreme dayanıklı inşa edildiği belirtildi.
Yapı Denetim mekanizmasının uygulamaya konulduğu 2011'de Bingöl merkezdeki yapı stokunun (daire sayısının) 25 Bin 263 olduğu belirtilirken, 2023 itibariyle bu sayının 47 Bin 147 olduğu kaydedildi.
Bingöl merkezdeki yapı stokunun 2023 depremi itibariyle yüzde 70 oranında gerek Kentsel Dönüşüm gerekse yerinde dönüşüm kapsamında yenilendiği aktarılırken, kalan yüzde 30'luk kısmın yenilenmesinin de beklendiği ifade edildi.
Bingöl merkezde Yeşilyurt ve Bahçelievler Mahallelerinin bir kısmı, Yeni ve Mirzan mahallelerinin ise büyük bir kısmının henüz dönüşmediği, bu alanlarla ilgili dönüşümün devam edeceği dile getirildi.
İlçe merkezlerinde de önemli oranda dönüşüm sağlandığı ancak kırsalda halen taş yığma evlerin bulunduğu ve hasarların genellikle bu alanlarda ağırlık kazandığı ifade edildi.
MERKEZDEKİ RİSKLİ YAPILAR TESPİT EDİLECEK
Bingöl'ün depremsellik riskiyle ilgili görüşleri alınan Bingöl Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü İsa Gülgür ise merkezdeki riskli yapılarla ilgili bir hazırlığın olduğunu ancak yaşanan deprem nedeniyle bunun şimdilik başlatılamadığını söyledi.
Gülgür; “1999 depreminden sonra güncellenen Deprem Yönetmeliği'nden önceki yapılar riskli durumundadır, yeni yönetmeliğe uygun değildir. Bunların bir şekilde analiz edilmesi lazım. Bu kapsamda Bingöl Belediyesi, Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü, Bingöl Üniversitesi ve İnşaat Mühendisleri Odası arasında il merkezindeki ‘Riskli Yapı Envanteri' belirlemek amacıyla protokol imzalanacaktı bu hafta. Bu protokol kapsamında merkezdeki riskli yapılar incelenecek, ona göre raporlar oluşturulacak, dönüşümle ilgili tavsiyeler hak sahipleriyle paylaşılacaktı. Ancak tam da bu hafta Kahramanmaraş'ta yaşanan deprem nedeniyle protokolü imzalayamadık. Önümüzdeki günlerde bunu imzalayıp çalışmalarımızı süratle başlatacağız” dedi.
HAK SAHİPLERİ İSTERSE YAPILARI İNCELENİR
Bu protokolün haricinde binasının riskli olduğunu düşünen ve risk tespitinin yapılmasını talep eden olursa, ekipler tarafından gerekli incelemelerin yapılacağını da dile getiren Gülgür; “Vatandaşın müracaatı ile ekiplerimiz gerekli incelemeleri yapar. Sonra bunlar ilgili hak sahibi tarafından özel laboratuvarlarda inceletilir ve raporu alınarak tarafımıza iletilir. Bizler sadece hasar tespitini yaparız, geri kalanı hak sahiplerinin sorumluluğunda. Şayet ağır hasar durumu ortaya çıkar ve yapının riskli olduğu belirlenirse, hak sahibi o yapıyı 60 gün içerisinde yıkmak zorundadır” diye konuştu.
ÇARŞI MERKEZİ MUTLAKA DÖNÜŞMELİ
‘Bingöl çarşı merkezinde, özellikle Kültür Caddesi, Genç Caddesi'nin bir ölümü, Eski Hal mevkii, en önemlisi de Maden Sokak ve çevresinin acilen dönüşmesi lazım' diyen Gülgür; “Bahsettiğim alanlardaki birçok bina zaten kullanılmıyor. Buruları devletin zorla dönüştürme durumu yok. Burada görev, hak sahiplerine düşüyor. Herkes istiyor ki, devlet gelip yapısını yıksın, yerine yenisini yapıp anahtarını versin. Böyle bir yasa, düzenleme yok, olamaz da! Bakanlığımızda iki çeşit yardım var. Birincisi; 18 ay kira desteği. İkincisi de Bankalardan kullanılacak kredilerin faizinin 4 puanını Bakanlığımız karşılar. Çarşı merkezinin toplu bir dönüşüme tabi tutulması daha iyi olacaktır. Bunun için hak sahiplerinin toplu mutabakatı gerekecek, bir de Belediyenin yapması gereken görevler var. Komple bir dönüşüm hem daha planlı hem de daha sağlam yapıları inşa etme fırsatı sunacaktır. Burada iş, vatandaşa, yani hak sahiplerine düşüyor.”
“BİNGÖL'DE 26 BİN AFET KONUTU YAPILMIŞ”
Bingöl'de 1960'lardan buyana 26 Bin adet afet konutu üretildiğini ve bunun çok önemli bir rakam olduğunu vurgulayan Gülgür; “Afet Bölgesi içerisinde olunduğu her dönemde devletimiz Bingöl'de konut üretmiş ve vatandaşlarımızı sağlıklı yapılara yerleştirmiş. Ancak normal zamanlarda insanlarımız özellikle köylerinde kendi olanaklarıyla birtakım yapılar inşa etmişler. Bunlar gerek konut gerekse hayvanlar için barınak… İşte sorun da daha çok buralarda oluşuyor. Deprem bölgesinde olduğumuzu unutmadan yapılarımızı buna göre inşa etmemiz gerekiyor” şeklinde konuştu.
