Kahramanmaraş merkezli 10 ilde yıkıcı hasara yol açan ve ‘asrın felaketi' olarak değerlendirilen depremlerin ardından uzmanların sıklıkla uyardığı Bingöl için ‘afet ilanı' çağrıları devam ediyor.
Bingöl'ün yapı stoku önemli oranda yenilenmiş olsa da kalan kısımlarla ilgili tedbirlerin süratle alınması istenirken, afet ilanı için gerekli koşulların eksik kalsa da Bingöl özelinde yeni bir modelle sürecin işletilmesi ve tedbirlerin geliştirilmesi bekleniyor.
Sürece dair değerlendirmelerini paylaşan İş İnsanı ve İnşaat Mühendisi Enis Devran, yaşanan depremlerde ilk yapılan tespitler sonrası açıklanan teknik raporlara bakıldığında mühendislik hizmeti almamış, ekonomik yaşını geçmiş ve uygun olmayan zeminlerde yapılan binaların enkaz halini aldığına dikkat çekti.
ALERNATİF YAPIM TEKNİKLERİNE YÖNELİNMELİ
Yönetmeliklere uygun olarak zemin kapasiteleri yüksek olan bölgelerde, projelerine azami ölçüde uygun olarak inşa edilen çoğunlukla kamu binaları olan yapıların böylesine şiddetli depremler sonucunda istenilen direnci göstererek ayakta kaldıklarına işaret eden Devran, ileriye dönük kent planlama ve konut ihtiyacının karşılanmasında kullanılabilecek inşaat teknikleri konusundaki görüşlerini şöyle sıraladı;
“Depremin yaşandığı 11 ilin de ‘Türkiye Mozaiğini' oluşturan birbirinden farklı ve önemli renkleri olduğunun bilinciyle ; depremden zarar gören bu illerimizin sosyal ve kültürel yapısının yansıması olan geleneksel kent dokusunun değerlerini referans alan çağdaş mimari tasarımlarla yeterli açık alan ve sosyal altyapıya sahip, evrensel tasarım normlarıyla ülkemizde en yaygın yapım metodu olan betonarme yapıların yanında, prefabrike betonarme konutlar ve modüler çelik sistem gibi alternatif yapım tekniklerinin ‘güvenlik-ekonomik-estetik-yapım süresi' optimizasyonu yapılarak yeniden inşa ve ihya süreci yönetilmelidir.”
AFET İLANI YA DA BİNGÖL ÖZELİNDE YENİ BİR MODEL ÖNERİSİ
Yaşanan Kahramanmaraş depremleriyle tetiklenmiş olması muhtemel Doğu Anadolu Fay'ının üzerinde bulunması sebebiyle taşıdığı riskin dikkate alınması gereken Bingöl'ün afet bölgesi ilan edilmesi, bunun mümkün olmaması durumunda ise özel bir modelle ‘pilot bölge' ilan edilmesinin önemine değinen Devran, şunlar söyledi;
“2003 Depreminden sonra yapı stoğumuz her ne kadar yüzde 70 oranlarında yenilense de kalan kısımların dönüşümü için de gerekli çalışmaların bir an önce başlaması gerektiği kanaatindeyim. Tespit çalışmalarına başlanan ilimizde sürecin bir an önce tamamlanarak karşı karşıya olduğumuz durumu iyi analiz edip hızlı bir şekilde çözüm noktasında gerekli adımların atılabilmesi için şehrin dinamiklerinin korunarak afet bölgesi ilanı veya Bingöl özelinde yeni bir model (pilot bölge) oluşturulabileceği kanaatindeyim. Bu model kapsamında şehrin tamamının zemin etütlerinin yeniden yapılması, sıvılaşma riski bulunan yerlerin imar izni olsa dahi iptal edilerek yapılaşmaya kapatılması, dağlık ve zemin açısından sağlam alanların jeolojik incelemeler ve etütler neticesinde imara açılması gibi detayları içerir. Uygulanabilirlik açısından Bingöl ili özelinde bulunacak ve uygulanacak çözümlerin diğer illere uyarlanabilirliği açısından örnek teşkil edecektir.”
