Atatürk, Fırat, İnönü, Kafkas ve 100. Yıl Üniversiteleri tarafından hazırlanan raporda Bingöl'de kurulması planlanan Kraft Torba tesisinin ön fizibilite çalışmasının tamamlandığı belirtildi.
Hazırlanan fizibilite raporunda “Bingöl böyle bir tesis için aday görülmüştür.Tesisin Bingöl'de kurulmasının nedeni Doğu Anadolu'daki Kraft torba ihtiyacının karşılanması içindir. DAP çerçevesinde Bölge'deki hayvancılığın dolayısıyla yem fabrikalarının artacağı da bu varsayımlar arasında bulunmaktadır. Kraft torba kullanımına en fazla ihtiyaç duyan üretim kolları çimento fabrikaları, yem fabrikaları, alçı ve kireç fabrikalarıdır. Fizibilite konusu yatırımın üretim aşamasında kullanılan kraft kâğıdın üretim sürecinde ortaya çıkan kırpıntıların geri dönüşümü mümkün olacağından çevresel etki açısından olumludur”ifadeleri yer aldı.
Mevcut projenin DAP Ana Planı kapsamında yapılan çalışmalar sonucunda gündeme geldiği vurgulanan raporda ; “Bingöl ilinde katma değeri yüksek bir tesis kurulması hedeflenmektedir. Üretim, teknoloji itibarıyla fazla bir işlem gerektirmemektedir. Rulo halinde kağıt dışarıdan getirilecek, tesiste kesme, logo işleme yapılarak yapıştırma işlemi yapılacaktır. Doğu Anadolu Bölgesinde kraft torba üretimi yapılmamaktadır. En yakın Kraft torba üretilen yerler İçel, Adana ve Yozgat'tır. Kraft torba üretimi öncelikle yem fabrikalarına ve çimento fabrikalarına hizmet sağlayacaktır. Bölgedeki kraft torba talebinin tam olarak çıkarılması mümkün olamamıştır. Bununla beraber taşıma maliyetlerinden dolayı büyük miktarda bir talebin olacağı tahmin edilmektedir. Yapılan bu çalışmanın amacı, olası yatırımcılara bir yatırım olanağını rapor haline getirerek sunmaktır. Yapılan kabullerde olabildiğince standart genel yaklaşımlar kullanılmıştır. Bu çerçevede tesis kapasitesi olarak Bölge'de kurulup işletilebilecek optimum büyüklük belirlenmeye çalışılmış ve finansman kaynakları bakımından yüzde 60 borçlanma öngörülmüştür. Proje kapsamında çeşitli etüd ve incelemelere ihtiyaç duyulmuş ve yapılan bu araştırmaların sonuçları raporun ilgili bölümlerinde verilmiştir. Söz konusu etüdler arasında kraft torba üretim teknolojisi, kraft torba tüketim ve üretimine ilişkin incelemeler başta gelmektedir. Projenin gerçekleştirilmesiyle pek çok kesim lehine faydalar sağlanacaktır. Öncelikle projeyi gerçekleştiren şirket ticari anlamda ciddi bir kar sağlayacaktır. İkinci olarak yaratılan istihdam çerçevesinde, fabrikada çalışan işçiler geçimlerini buradan sağlayabileceklerdir. Aynı zamanda üretime yardımcı madde satan üreticiler ve elde edilen ürünü kullanacak işletmeler yeni tesisin getirdiği arz bolluğunun ve kalitenin avantajlarından yararlanacaklardır” ifadelerine yer verildi.
Projenin ülkeye ve bölgeye büyük katkı sağlayacağı vurgulanan açıklamada; “Gerek ildeki katma değerin artırılmasıyla gerekse yaratılan istihdam sonucu büyük kentlere göçün önlenmesiyle ekonomik ve sosyal faydalar sağlanacaktır. Yapılan teknik ve talep etütleri sonunda fabrikanın kapasitesi yıllık 81 milyon adet olarak önerilmektedir” denildi.
Sonuç ve değerlendirme
Kraft torba üretiminin teknolojik yönüyle her yerde kurulup işletilebilecek bir tesis olduğu ifade edilen açıklamada; “Projenin kuruluş yeri olan Bingöl'e istihdam ve gelir sağlayıcı yönünün yanı sıra, imalat sanayiinde çok geri kalmış olan bu il için olumlu bir örnek oluşturabileceği düşünülmektedir. Proje ticari açıdan (tesisi kuran firma açısından) incelendiğinde, yüzde 10 indirgeme oranından hesaplandığında projenin Net Değeri (NBD) 4 milyon 292 bin 217 dolar olarak elde edilmektedir. Projenin yıllık bazda sağladığı iç karlılık oranı ise yüzde 29 olarak bulunmaktadır. Her iki göstergede projenin oldukça karlı bir yatırım olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan projenin geri ödeme süresi 6,18 yıl gibi makul bir süredir. Finansman maliyetleri hariç amortisman dahil olarak hesaplanan başa baş noktası KKO yüzde 22 olup, bu durumda projede düşünülen kapasite kullanım oranlarının öngörülenden düşük gerçekleşmesi durumunda bile proje karlı bir işletme olarak ayakta kalabilecektir. Ayrıca, projenin öz kaynaklarla gerçekleştirilememesi durumunda ihtiyaç duyulan borçlanmanın da kolaylıkla yapılabileceği görülmektedir. Bunun göstergesi ise Borç Ödeme Gücüdür. Bu değer ortalama yüzde 1'in üzerindedir.Her ne kadar raporda sabit fiyatlar kullanılmış ve KKO olabildiğince gerçekçi olarak belirlenmeye çalışılmış ise de, 20 yıl gibi uzun bir süre içerisinde neler olabileceğini bugünden kestirmek mümkün olamamaktadır” ifadeleri kullanıldı.
