Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü bünyesinde açılan Zaza Dili ve Edebiyatı Tezli Yüksek Lisans programı, ilk öğrencilerini vermeye başladı. 2012 yılından itibaren öğretime başlayan ana bilim dalında tezli yüksek lisans öğrencisi olan Mehmet Aslanoğulları, ‘Lerch'in Zazaki Derlemelerinin Çevrim yazımı ve türlerine göre sözcüklerin Tahlili' konulu yüksek lisans tezinde, Zazaca yazılı bulunan ilk metinleri içeren Peter Lerch'e ait kitaptaki tüm sözcükleri türlerine göre tasnif ederek; Zazacanın etkileşim içerisinde olduğu Pehlevice, Avestçe, diğer İranî diller, Kürtçe, Türkçe, Arapça ve Proto-Hint-Avrupa dili kök sözcükleriyle etkileşim ve bağlantısını gözler önüne sermeye çalışıyor. Böylece Zazaca'nın arkaik özellikler taşıyan bir dil olduğu, Zazaca sözcüklerin diğer dillerdeki karşılıkları üzerinden anlaşılır kılınmaya çalışılmış.

Tezinde Zazaca ile ilgili önemli bilgilere ulaşan Aslanoğulları: “Zaza dilinde yazılı bulunan ilk metinler, Rus dilbilimci Peter Lerch tarafından yazılan ‘Kürdler ve Kuzey İranî Keldaniler Üzerine Araştırmalar' adlı kitapta bulunan Zazaca derlemelerdir. Lerch'in Kırım Savaşında Ruslara esir düşen Osmanlı askerleriyle yaptığı derleme çalışmaları sayesinde ilk Zazaca metinler yazı diline aktarılmıştır. Yazın dünyasıyla çok geç tanışan Zazacanın henüz derli toplu bir yazı diline kavuşmamış olması, çalışmaların çok yeni olması ve geçmiş dönemlerdeki yasakçı anlayış nedeniyle Zazacanın Kürtçe'nin bir lehçesi mi yoksa kendi başına bağımsız bir dil mi olduğuna dair taze ve yoğun tartışmalar yaşanmaktadır. Bu çalışmamızda, ilk olması hasebiyle en eski tarihe ait derleme metinlerdeki sözcükler türlerine göre tasnif edilmiş ve Zazacadaki sözcük dağarcığı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Böylelikle İranî dillerden olan Zazacanın hem aynı dil ailesi içinde olan Kürtçe ve Farsça gibi dillerle, hem de yakın ilişki içerisinde olduğu Arapça ve Türkçe dilleriyle olan etkileşimi sözcükler üzerinden daha anlaşılır kılınmaya çalışılmıştır. Dillerin doğasının ancak dilin kendisinin otorite olduğunun anlaşılmasıyla anlaşılacağı şüphe götürmez. Bu çalışma, başlı başına otorite olan dilin kendisine yönelmeyi esas alır” şeklinde konuştu.

Tezini kitaplaştırmayı da düşündüğünü ifade eden Aslanoğulları, Zazaca üzerinde verilen her emeğin değerli olduğunu dile getirdi.

1

0

YORUM YAZIN

Profil Detayları

Avatar Listesi

Profiliniz ziyaretci statüsünde görünüyor. Yorumlarınız aşağıdaki isimle yayınlanacaktır

Değiştir

Dilerseniz web sitemize üye olarak daha özgün bir profil oluşturabilir ve yorumlarınızı hesabınızdan takip edebilirsiniz

Hemen Üye Ol

Üye Girişi Yap

Kodu Girin

Yapacağınız yorumların şiddet ve hakaret içermemesine lütfen dikkat edin. Aksi taktirde yorumlarınız onaylanmayacaktır.

Gönder

Zazas and Zaza (@Misafir_17525)

02 Temmuz 2014 Çarşamba 19:26

Zazalar ve Zazaca kayıp bir medeniyetin şifresi, kilidi, geçmişi ve geleceğidir.Dışardan bakış açısı ve adlandırması ile yeterli araştırmadan yoksun bir şekilde ,bir sınıflandırmanın içine hapsedilmeye çalışılan Zazalar başlı başına bir millet ,Zaza dilide başlı başına bir dildir.Zazalar kendisine giydirilmek istenen ve zihnini ,ilerlemesini esaret altına alan lehçe saçmalığını bir kenara bırakarak geleceğe yönelmelidir.

Beğendim (1)

Beğenmedim (0)

Cevapla

kenan Çewlig (@Misafir_17524)

02 Temmuz 2014 Çarşamba 16:07

Bingöl üniversitesinde zaza dilinde ders veren bir öğretmenle tanıştım. düzgün zazaki konuşamıyor. bu ne biçim iş. hiç bir bilimsel çalışma yok mu zazaki konuşan insanlarımızdan (asimile olamayan) neden yaralanılamıyor. rus a esir düşen bir türk mü zazakiyi yazmış vah halimize. ben trt şeş bazen izliyorum, dehşete düşüyorum. sanki türkçe haber izliyorum. cümleyi olduğu haliyle türkçeye çeviriyorlar. bizim dil yapımız tükçe den yapı itibarıyla (özne-yüklem) çok farklıdır. bunu kim ayarlıyor anlamıyorum. eğer zazaki bu ise ben zaza değilim. bu kadar ağır söylüyorum.ben kırd ki konuşurum. dilim kürtçedir. (kırdki lehçesi). trt şeş te galiba görülüyor ki zazaca yeni bir türkçe versiyonu çıkarılmaya çalışılmaktadır. tanımıyorum, çocuklarımda dikate almayacaktır. zazaki yazmak isterdim. yorum kısmındaki karakter yeterli değildir.