Canlıdan organ nakli tartışması

Organ nakli konusunda yeni bir organizasyona gidildiğini belirten Doç. Dr. Öner Odabaş, Türkiye'nin organ nakli konusunda olması gereken yerden çok uzakta olduğunu söyledi. Kadavradan nakil sayısının, milyon kişi başına 2.2 olduğuna ve bunun artırılması gerektiğine işaret eden Odabaş, bu nedenle Organ Nakli Bölge Koordinasyon kurullarına, hastanelerin yoğun bakım ünitelerine önemli görevler düştüğünü kaydetti.

KADAVRADAN NAKİLLERİ ARTIRMALIYIZ
Türkiye'de böbrek nakillerinin büyük bölümünü canlı nakillerin oluşturduğunu belirten Doç. Odabaş, “Canlıdan organ nakillerine gelişmiş ülkelerde sempati ile bakılmıyor. Bu organ ticareti şüphesini doğuruyor. Kadavradan nakil sayısını artıramazsak ithamdan kurtulamayız. Kadavradan nakil sayısını, canlı nakil sayısının en az üç katına çıkarmalıyız. Canlıdan organ nakillerinde her zaman temkinli olmalıyız” dedi.

ORGAN NAKLİ YETERLİ DEĞİL
Doç. Dr. Odabaş, Organ Nakli Ulusal Bekleme Listesi ile ilgili düzenlemelerin sürdüğünü ve uygulamanın gelecek ay yürürlüğe gireceğini ifade ederek, “Böylece organ naklinde çok hızlı, adil davranılacak” dedi.

Organ Nakli Ulusal Koordinasyon Kurulu Başkanı Prof. Dr. Osman İlhan da Türkiye'de organ nakli yapan çok iyi bilim adamları olmasına rağmen, organ bulunmasında sıkıntı yaşandığına dikkat çekti. Prof. İlhan, Türkiye'de 15 bine yakın organ bekleyen hasta olduğunu, buna her yıl 2 bin 500 hastanın eklendiğini bildirdi.

Türkiye'de organ bulunması konusunda sıkıntı çekildiğini belirten Prof. İlhan, organ bulunmasında hedef kitlenin Bölge Koordinasyon Kurulları, başhekimler ile yoğun bakım üniteleri olduğunu kaydetti.

Organ nakilleri merkezinde çalışanları özendirme ve ödüllendirme konusundaki yönetmelik çalışmalarının sürdüğünü de vurgulayan Prof. İlhan, “Şu anda ülkemizdeki organ nakil merkezlerinde görev yapan arkadaşlarımız gönüllülük çerçevesinde hizmet veriyor. Organ nakli merkezlerinde görev yapanlar için kadro ve özendirme getirilecek” diye konuştu.

TÜM BİLGİLER ULUSAL BEKLEME LİSTESİNDE OLACAK
Organ naklinde daha hızlı ve adaletli sosyal devlet anlayışını yansıtabilmek için ulusal bekleme listesi oluşturulacağını anımsatan Prof. Dr. İlhan, şöyle devam etti:
“Organ bekleyen hastalarımızın tüm bilgileri, ulusal bekleme listesine en kısa sürede girilecek. Türkiye'nin neresinde olursa olsun, uygun böbrek veya diğer organların bulunması halinde listenin en başındaki hastaya nakledilecek. Böylece çok hızlı, çok adil ve sosyal devlet anlayışına göre hizmet verilecek. Şu anda organ nakli bekleyen çok önemli basın mensubu ya da siyasetçi hemen organ bulabiliyor.”

TABULAR NEDENİYLE BİNLERCE HASTA BEKLİYOR
Akdeniz Üniversitesi Organ Nakli Müdürü Prof. Dr. Alper Demirbaş da canlıdan organ nakline karşı çıkılmasını, doku uyumsuz nakil ve Hepatit B, Hepatit C hastalarına böbrek nakli yapılmasına karşı çıkanlar ile ulusal bekleme listesi ve Organ Nakli Ulusal Koordinasyon Kurullarını eleştirdi. Prof. Demirbaş, çeşitli engeller ve tabu gibi nedenlerden dolayı Türkiye'de böbrek nakli bekleyen binlerce hasta olduğunu söyledi.

CANLIDAN NAKİL TÜM DÜNYADA VAR
Doku uyumsuz böbrek nakillerinin bugüne kadar ‘tabu' diye yapılamadığını, Hepatit B ve Hepatit C hastalarına da böbrek nakli yapılamadığını belirten Prof. Demirbaş, şöyle konuştu:
“Tüm dünyada canlı vericiden böbrek nakli yapılmaktadır. Kadavradan organ nakli sayısını nasıl artıracak, nasıl yapacaksınız? Bu insanları ölüme mahkum ediyoruz. Canlı böbrek nakillerini engellemek çok kötü bir durumdur. Türkiye'de canlıdan karaciğer nakli de artıyor. O zaman canlıdan karaciğer nakline niye engelleme yok. Böbrek nakline sadece hastanın diyalizden kurtulması olarak bakılmasın. Sorunu ütopiklerle çözmeye çalışmayalım. Kadavradan organ nakli sayısını mutlaka artırmalıyız. Canlıdan böbrek nakli sayısı da dünyada hızla artıyor. Sadece kadavradan alınan organ sayısını artırarak bu sorunu çözemeyiz.”

DOKU UYUMSUZ BÖBREK NAKLİNE DEVAM
Doku uyumsuz böbrek nakli yapmaya devam edeceklerini de ifade eden Prof. Dr. Demirbaş, bunu yapmak zorunda olduklarını bildirdi. Prof. Dr. Demirbaş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bazı meslektaşlarımız bizi çarmıha geriyor. Tutucu bilim çevrelerinin tutumu nedeniyle belki de 30 bin böbrek hastasını kaybedeceğiz. Kadavra havuzunda devlet paket fiyat uygulamasına geçmeli, yoksa organ ticareti olur. Bugün özel hastanelerde kadavra havuzundan alınan bir karaciğer nakli 155 bin dolara yapılıyor. Böbrek nakli yapılamadığı için ölen çocukların ailelerinin bırakın 100 milyar YTL'si 100 lirası bile yoktu.”

Prof. Dr. Demirbaş, Akdeniz Üniversitesi Organ Nakli Merkezi'nin, Avrupa'nın birincisi olduğunu, çok büyük başarılara imza attığını da belirterek, “Bugün Ulusal Koordinasyon Kurulu'nda Akdeniz Üniversitesi Organ nakli Merkezi'nden bir bilim adamı yok. Neden? Akdeniz Üniversitesi burada başka iş mi yapıyor, yoksa organ ticareti mi yapıyor?” dedi.

CANLIDAN ORGAN NAKLİNE KARŞI DEĞİLİZ
Prof. Dr. Demirbaş'ın eleştirileri üzerine Tedavi Hizmetleri Genel Müdürü Doç. Dr. Öner Odabaş, insanların yanlış bilgilendirilmelerden kaçınılması gerektiğini, canlıdan organ nakil yapılmasına karşı olmadıklarını, sadece kadavradan organ nakli sayısının artırılması için çaba sarf ettiklerini söyledi.

Ulusal bekleme listesini önemsediklerini vurgulayan Doç. Dr. Odabaş, özel hastanede 150 bin dolara nakil yapılmasının da çok ciddi sorun olduğunu, bu konuda yasal işlemler başlatacaklarını ve savcılığa suç duyurusunda bile bulunabileceklerini kaydetti.

Organ nakilleri bilim kurullarının kimsenin tekelinde olmadığını belirten Doç. Dr. Odabaş, Prof. Dr. Demirbaş'ın hissi davrandığını öne sürdü. Organ Nakilleri Ulusal Koordinasyon Kurulu Başkanı Prof. Dr. Osman İlhan da amaçlarının kadavradan organ nakilleri sayısını artırmak olduğunu yineledi.


ntvmsnbc