CHP Mersin Milletvekili Aytuğ Atıcı, Palu-Genç-Muş demiryolu deplase ihalesi ile ilgili Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na araştırma önergesi verdi.
Konuyla ilgili daha önce verdiği önergeye cevap verilmediğini belirten Atıcı: “Bingöl İlinden geçen Murat Nehri üzerine Kale 1, Kale2, Beyhan1 ve Beyhan 2 isimlerinde dört adet hidroelektrik santral (HES) inşaatına başlandığı bilinmektedir. Yapımı devam eden barajların yapım alanlarında bulunan Palu-Genç-Muş demiryolu hattının yer değiştirmesi iş ve işlemleri (deplasmanı),HES Lisansını alan firmalar tarafından yapılması gerekirken, Devlet Demir Yolları Genel Müdürlüğü'nce, HES Lisansları alınıp inşaatları başladıktan sonra, ayrı bir ihale yapılmış, sonuçta kamu zarara uğratılmıştır. Bu konu hakkında Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanı'na verdiğim yazılı soru önergesi cevapsız bırakılmış, TBMM'nin asli görevlerinden denetim görevinin yerine getirilmesi engellenmiştir. Kamunun daha fazla zarara uğratılmaması ve varsa verilen zararların tazmini için bu ve benzeri ihalelerin tümünün araştırılması gerekmektedir. Bu bağlamda bir Meclis Araştırması açılmasını teklif ederiz” dedi.
Atıcı gerekçesini şu sözlerle açıkladı:
“Ülkemizde çok sayıda hidroelektrik santrali (HES) yapılmıştır. HES lisanslarında, HES'in göl alanlarında kalan; elektrik, su, yol, cami, köy, demiryolu gibi kamuya veya kişiye ait tesislerle ilgili yer değiştirme, yerine ikame etme, taşıma gibi işlemlerin yapılması ve buna ait bedeller, verilen lisans kapsamında yükleniciye ait olmak üzere devredilir. Murat Nehri üzerinde yapılacak Kale 1, Kale2, Beyhan1 ve Beyhan 2 isimlerinde dört adet hidroelektrik santral (HES) lisansı verilmiştir ve inşaat işleri başlamıştır. Baraj inşaatları başladıktan sonra da anılan dört barajın göl sahasında bulunan Palu-Genç-Muş demiryolu hattının deplase edilmesi işi HES yapan şirkete ait olması gerekirken kamu yeni bir ihale açarak,114 kilometrelik hattı istimlak bedelleri hariç 744 milyon TL'ye ihale etmiştir. Burada işin ilginç gibi görünen (!) yanı, demiryolu hattı ihalesini kazanan şirket ile barajları yapacak şirketin aynı şirketler olmasıdır. İhale de davet yöntemi ile gerçekleşmiştir. Ayrıca davet edilen firmaların tamamı başka projelerde iş ortağı olan firmalardır. Palu-Genç-Muş demiryolu hattı deplase işi ihalesi, adından da anlaşılacağı üzere HES yapımı nedeni ile hattın yer değiştirmesidir, yeni bir ihtiyaç değildir. Hattın kısaltılacağı iddiası ile yeni bir hat kurma söyleminin, sadece bir aldatmaca ve “minareye kılıf hazırlama” girişimi olduğu açıktır. Zira yapılacak hat, mevcut güzergâhı paralelinde ve sadece nehir yatağından100 metre yukarı çekilmesi işlemidir. Palu-Genç-Muş demiryolu hattının proje etüt işlerinin de HES inşaatını yapan firmalarca yapıldığı iddia edilmekte olup, Bakanlık bu soruya da cevap vermemiştir. Devlet Su İşleri baraj projelerinde tenzilatların en az yüzde 30 uygulandığı da bilinmektedir. Bölgedeki benzeri projelerin açık ihalelerinde tenzilatın yüzde 60 dolaylarında olmasına rağmen, Palu-Genç-Muş demiryolu deplase işi ihalesi yüzde 16 tenzilatla verilerek de kamu ayrıca bir daha zarara uğratılmıştır. HES lisansını alan firmanın yapması zorunlu olan Palu-Genç-Muş demiryolu deplase işi devlete yüklenmiştir. Deplase edilecek hattın etüt işlerini yapan, sonrada yapım ihalesini kazanan şirket de aynı şirket veya aynı gurubun şirketleridir. İhale yöntemleri ve ihaleyi alan şirketlerin ortaklık yapıları, rekabet kurallarına, şeffaflığa ve kamu yararına uygun olmadığı, yasa ve yönetmeliklerin ihlal edilmesi kamuoyunu rahatsız etmiştir. Sonradan ortaya çıkabilecek adli-idari işlemler Palu-Genç-Muş demiryolu hattının işlemez hale gelmesine sebep olabilir. İddia edilen usulsüzlüğün görmezden gelinmesi asla kabul edilemez. Ortaya çıkan bu tablo Meclis Araştırması açılmasını gerekli kılmaktadır.”
