Dolar, dün son 6 yılın en yüksek seviyesine ulaşarak bankalararası piyasada 1.76 TL'yi gördü. Peki, bundan sonra dolar nasıl bir yön çizecek? 2 YTL'ye çıkar mı? Piyasanın yönünü hangi faktörler belirleyecek?... İşte cevapları Psikolojik sınırdayız burada biraz durur

ABANK Döviz Pozisyon Müdürü Sevgi Aytekin: Dün (önceki) akşam itibarıyla General Motors'a ilişkin haberler vardı. Bugün (dün) de mali yeterliliğine ilişkin endişeleri olduğunu açıklayınca Dow Jones eksiye gitti. Bütün gelişmekte olan para birimlerinde baskı oluştu. Ancak 1.75'lere çok hızlı geldiğimiz için bir miktar dinlenme olabilir. Yeni yükselişler beklememek lazım. Ayrıca dolar dünyada da değer kazandğı için onun da etkisini görüyoruz. Bu açıdan 1.75 TL psikolojik sınırdır. Bu sevilerden bireysel yatırımcılardan satış geliyor. Kısa vadede dolarda bir miktar düzelme bekleniyor. Ama genel trende baktığımızda; büyüme oranlarındaki gerileme, işsizlik oranlarındaki artış kısa dönemde problemlerin çok kolay çözülemeyeceğini gösteriyor. Bu nedenle dolarda genel trend yukarı görünüyor. Ancak bir seviye vermek zor.

IMF ile anlaşma yönü belirleyecek
AK Portföy Genel Müdürü Cem Yalçınkaya: Stop-loss alımlarının önemli etkisi oldu. 1.75 teknik olarak en yüksek seviyeydi. En son 20 Kasım 2008'de krizin en hareketlendiği tarihte 1.7479 seviyesini görmüştü. Ayrıca euro-dolar paritesinin de etkisi var. Hep kriz dönemlerinde 1.75 seviyelerini görmüş ama bir şekilde oralardan geri dönmüş. Şimdi bunun üstüne doğru hamle yaptığı zaman yeni bir tepeye gider mi diye kaygı var. Bu seviyeler kritik ve teknik olarak sıkıntılı seviyeler. Şu anda risk iştahını gösteren en önemli gösterge euro-dolar paritesi. Parite, euro'nun lehine gelişirse dolar-TL kuru aşağı gelir, tam tersi olursa yükselir. Ayrıca IMF ile stand-by anlaşmasının akıbeti de doların yönünü tayin edecek.

MB'nin tavrı önem kazandı
A YATIRIM Genel Müdür Yardımcısı Murat Salar: 1.75'in üstüne kalıcı olarak çıkarsa 1.85'lere hızlı bir şekilde atak yapabilir. Önümüzdeki dönemde Merkez Bankası'nın yaklaşımı önemli. Türkiye olarak dışarıdan biraz ayrışmış durumdayız. Birkaç tane etki var. Makro dengelerin bozulması, IMF anlaşmasının gecikmesi gibi nedenlerle bir miktar daha kötü fiyatlanmaya başladık. Dışarıda nerede sakinleşeceğini tahmin etmek çok zor. Ama en azından kısa vadede taşlar yerine oturmayacak görünüyor. Faiz indirimlerine, bütün çabalara rağmen finansal piyasaların henüz rahatlamadığını görüyoruz. Bunların hepsi Türkiye benzeri gelişmekte olan para birimlerine baskı yaratacaktır.

İşte yükselişin sebepleri
PARİTE ETKİSİ: Küresel krizin etkisiyle uzun zamandır dolar dünya genelinde değer kazanıyor. Euro/dolar paritesinin dolar lehine gelişimi, içeride de doların değerlenmesine yol açıyor.
IMF GECİKİYOR: Türkiye aylardır IMF ile stand-by anlaşmasını imzalayamadı. Bu belirsizlik piyasayı geriyor. Eğer imza olmazsa Türkiye'ya döviz girişi azalacak, endişe daha da artacak.
FAİZLER İNDİ: Merkez Bankası, gecelik faizleri dünyaya pararel olarak çok hızlı indirdi. Tarihin en düşük seviyesindeki faizler de kararsız tasarrufların dolara yönelmesini tetikledi.
AVRUPA DÜŞÜYOR: Dün hem euro bölgesi hem İngiltere'de faiz indirimi yapıldı. İngiltere faizi 1'den 0.5'e Avrupa ise yüzde 2'den 1,5'e çekti. Böylece euro ve sterlinin gücü azaldı.
STOP-LOSS ETKİSİ: Doların içeride teknik seviye olarak en çok 1.75'lere çıkacağını düşünülüyordu. Buna göre pozisyon alan şirketler şimdi açıkları kapatmak (Stop-loss) için alıma geçti..

Faizler çok aşağı indi dolardaki çıkış normal
GARANTİ Bankası Döviz Masası Yöneticisi Hakan Kuyumcuoğlu: IMF anlaşması yapılmadıkça doların yukarıya doğru hareketlerde kırılganlığını koruyacak. Şimdiye kadar dolar-TL üzerindeki koruma kalkanı faizdi. Dolardaki yükseliş, faizler çok aşağı indiği için beklenen bir şeydi. Ayrıca sadece Türkiye'de değil, diğer gelişmekte olan ülkelerin döviz piyasalarında da bir atak var. Macaristan parası, Güney Afrika parasında da bir atak var. Zaten gelişmekte olan piyasalarda bir atak olması bekleniyordu. Bu başlangıç olabilir. Teknik olarak 1,7500'in üzerinde kapatırsa önümüzdeki iki veya üç hafta içerisinde 1,84-1,8600 seviyesini de test edebilir.

Avrupa bankalarının 2 trilyon $ açığı var
ATA Yatırım Başekonomisti Nurhan Toguç: ABD Doları diğer para birimlerine karşı değer kazanma sürecinde. Bu da içeride doların değer kazanmasındaki en önemli etken. Avrupa bankalarının 2 trilyon dolara yakın açığı var. 'Avrupa ve Doğu Avrupa'da bankacılık sektöründeki problemler doların tekrardan güvenli liman olarak görülmesine neden oluyor. Olumsuz haberlerin gelmeye devam etmesi durumunda doların 1,80 TL'nin üzerine çıkması söz konusu. Olumsuz haberlerin daha kısa sürmesi durumda ise dolar daha alt seviyelerde kalabilir. IMF ile anlaşma yapılmaması bu süreçte önemli bir etkiye sahip değil.

İMKB yüzde 3.78 düştü yine 23 bin sınırında
GENERAL Motors (GM) ile ilgili haberlerin yarattığı satış baskısı ve doların dünya genelinde değer kazanması, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda (İMKB) da kan kaybına yol açtı. İMKB Ulusal 100 Endeksi günü yüzde 3.78 kayıpla 23 bin 35 puandan kapattı. Toplam işlem hacmi de önceki güne göre yüzde 37 azalarak 908 milyon lira oldu. Uzmanlara göre, İMKB'de dün yaşanan kayıplar tamamen global piyasalarla ilgili. Dünyanın önde gelen otomotiv üreticilerinden ABD merkezli GM'in mali yeterliliğine ilişkin endişeler, gelişmiş ve diğer gelişmekte olan piyasalarda olduğu gibi İMKB'de de satış baskısı yarattı. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda en fazla kayıp bankacılık hisselerinde yaşandı.

(Akşam)

0