Başbakan Erdoğan sandığımın aksine “light” bir kabine yapmadı ve kelimenin gerçek anlamıyla bir “teknokratlar kabinesi” oluşturdu. Erdoğan'ın kaptanlığındaki takım anlaşılan tribünlere değil “maç kazanmak” için oynayacak.

Örneğin kadın bakan sayısının artacağı sanılıyordu, olmadı; sadece Nimet Çubukçu yerini korudu. Sekiz yeni bakan var ve bunlardan sadece üçü yeni transfer. Mehmet Şimşek ve Zafer Çağlayan beklendiği gibi ama Ertuğrul Günay'ın Kültür ve Turizm'e verilmesi AKP'nin merkeze taşınma iddiasına bir ölçüde gölge düşürdü. DYP kökenli Mehmet Sağlam'ın Milli Eğitim Bakanı olmaması da sürpriz sayılmalı.

Diğer yeni bakanlara baktığımızda Nazım Ekren, Hayati Yazıcı ve Veysel Eroğlu gibi Erdoğan'ın çok güvendiği ve yıllardır birlikte çalıştığı isimleri görüyoruz. Bunlardan Ekren ve Yazıcı'nın AKP Genel Başkan Yardımcılığı'ndan Başbakan Yardımcılığı'na taşınmış olmaları çok ama çok önemli.

Yeni bakanlardan Diyanet İşleri eski Başkanı Prof. Said Yazıcıoğlu ilahiyat çevrelerinde epey saygın bir isimdir ve muhtemelen Diyanet Başkanı Prof. Ali Bardakoğlu ile uyum içinde çalışır. Kabineye yeni giren tek Milli Görüş kökenli isimse Faruk Çelik. Öte yandan Abdullah Gül, Abdüllatif Şener ve Osman Pepe'nin kabineden çıkan Milli Görüş kökenliler olduğunu hatırlamak gerek.

Çelik'in gücü

Kabinede 11 bakan yerini korudu. Bunların çoğunun icracı ve parayı kontrol eden bakanlar olması, AKP'nin “yola devam” sloganıyla uyumlu. Özellikle Recep Akdağ, Binali Yıldırım, Mehdi Eker ve Hilmi Güler'in, Erdoğan'ın gözdeleri olduğunu söyleyebiliriz. Bu arada “kesin gidiyor” denen Hüseyin Çelik'in yerini koruması, onun sanılandan güçlü olduğunu bir kez daha kanıtladı. Bir diğer altı çizilmesi gereken husus, Abdülkadir Aksu'nun (ki kendi rızasıyla bakan olmadı) çekilmesiyle kabinedeki “Güneydoğulu abi” rolünü Çelik'in üstlenecek olması.

60. Hükümet'in bombası hiç tartışmasız Aksu'nun yerine Beşir Atalay'ın kaydırılması. Yıllardır “dinci” diye yaftalanmış, bu nedenle Sezer tarafından Milli Eğitim Bakanlığı veto edilmiş Atalay'ın İçişleri'nin başına geçmesi, tam da bu bakanlıkta “dinci kadrolaşma” iddiaları ayyuka çıkmışken muhtemelen kriz yaratacaktır. Uzun bir süre bu konuyu tartışacağımız kesin ama, Atalay hakkındaki iddiaların hayli abartılı olduğunu ve ima edilen cemaat ile doğrudan ilişkisi olmadığını söyleyebilirim.

Atalay'ın bilinen bir özelliği Cumhurbaşkanı Gül'e yakın olması. Yani yeni kabinede hem “iç”, hem “dış” ilişkiler bir nevi Çankaya'ya havale edilmiş durumda. Ali Babacan'ın yoğun dış sorunların altından kalkamayacağı yorumları şimdiden yapılmaya başlandı. Burda kritik sorular şunlar: Dışişleri bürokrasisi yeni bakanla nasıl bir ilişki kuracak? Ve Prof. Ahmet Davutoğlu sahiden bir süre sonra üniversiteye dönecek mi? Gül ve Erdoğan'ın onu Babacan'a destek için kalmaya ikna edeceklerini sanıyorum.

Terfi edenler

Eski kabineden Atalay ve Babacan dahil beş bakan yer değiştirdi. Mehmet Ali Şahin'in Adalet Bakanı olması, kendisinin, Erdoğan'ın en güvendiği isimlerden biri olduğunu gösteriyor. Fakat en büyük zıplamayı Cemil Çiçek'in yaptığı kesindir. Çiçek'in “hükümüten iki numarası” olma konusunda Hayati Yazıcı ile yarışacağını öngörebiliriz. Bu arada bazı “liberal” yazarların Çiçek'in bir nevi cezalandırıldığı şeklindeki yorumlarına katılmadığımı belirtmeliyim.

Yeni kabinenin en büyük sürprizlerinden biri Kemal Unakıtan'ın yerini koruması ve ekonomi koordinatörlüğüne Ekren'in getirilmesidir. Acaba Maliye Bakanı bu durumdan memnun mudur? Değilse şikayetini dile getirecek midir?

Tabii hayal kırıklığına uğrayan diğer AKP'lilerin de ne yapacakları önemli. Mesela Salih Kapusuz, Mehmet Sağlam, Edibe Sözen, Dengir Fırat, Mehmet Müezzinoğlu, Egemen Bağış ve tabii ki Ömer Çelik.

Kim ne derse desin 60. Hükümet'in en büyük sürprizi Bülent Arınç'ın bakan olmamasıdır. Her ne kadar çok kişi bundan epey memnun olsa da, TBMM Başkanlığı'nı kendi rızasıyla bırakmış Arınç'ın kabineye girmemesi kesinlikle “anormal” bir durumdur. Bildiğim kadarıyla Arınç, kendisine uygun bir konum yaratılamadığı için kabine dışında tutuldu.

Bu cümlenin tercümesi şu: Arınç'ın Adalet Bakanlığı ya da Başbakan Yardımcılığı dışında bir göreve getirilmesi mümkün değildi. Ama bu bakanlıklar da MGK'da temsil edildiği için askerle yeni sorun çıkmasından endişe edildi.

Erdoğan'ın formülü

Arınç'la Erdoğan'ın formülü şu: Arınç AKP'de Hayati Yazıcı'nın yerine teşkilattan sorumlu genel başkan yardımcısı olacak. Arınç TBMM başkanı olduğu için AKP yönetiminde yer alamıyordu. Bu nedenle kongreye kadar resmen bu görevi üstlenmesi imkansız. Ancak AKP yönetimi kongreye kadar bu görevi Arınç'ın yürütmesi için bir formül bulmaya çalışıyor.

Bir hususu tekrarlamakta yarar var: Erdoğan Arınç'ı dışta tutarak bir krizden kaçındı ama Atalay nedeniyle yeni gerilimlerin çıkacağını da kabul etmemiz gerekiyor.

VATAN

0