Esnafa büyük darbe!

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), kredi kartı ve nakit çekimlerinde taksit sayısını 9 ayla sınırlandırırken; altın, pırlanta, cep telefonu, bilgisayar, gıda ve akaryakıtta taksit uygulamasını kaldırdı.

Buna göre cep telefonu veya bilgisayar almak isteyenler 1 Şubat 2014'ten itibaren peşin almak zorunda. Mobilya, beyaz eşya, tatil, araç kiralama dahil olmak üzere hiçbir mal ve hizmet alımında taksit süresi 9 ayı geçemeyecek. Yüzde 30 peşinatı olmayan, araba kredisi çekemeyecek. Bu sınırlamalara takılmadan alışveriş yapmak, araba almak isteyenler için son tarih 2 Şubat 2014.

Hükümetin, hem krediler ve kredi kartlarındaki hızlı büyümeyi hem de cari açığı frenlemek üzere aldığı bankacılık tedbirleri, Resmi Gazete'te yayımlandı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun hazırladığı yönetmeliğin taslaktan daha sert olması dikkat çekti.

TATİLDEN, ARAÇ KİRALAMAYA BEYAZ EŞYADAN MOBİLYAYA 9 AY

Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelikte yapılan değişiklikle, kredi kartıyla yapılan mal ve hizmet alımı ile nakit çekiminin taksitlendirme süresi 9 ayla sınırlandırıldı.

BDDK'nin değişiklik taslağında elektrikli ve elektronik eşya ile bilgisayar alımı, araç kiralama, telekomünikasyon ve kuyumculukla ilgili alımlarda taksit süresi 6 ay olarak öngörülmüştü. Ancak Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklik çok daha sert bir sınırlama getirdi.

BİLGİSAYAR, CEP TELEFONU, PIRLANTAYA TAKSİT YOK

Telekomünikasyon ve kuyumculukla ilgili alımlarda da gıda ve akaryakıtta olduğu gibi ‘hiç taksit' olmayacak. Bir başka ifadeyle sevgiliye pırlantayı, çocuğa cep telefonu ve bilgisayarı taksitle alma dönemi kapanıyor. 1 Şubat'tan sonra bu ürünleri taksitle almak mümkün olmayacak.

Bir BDDK yetkilisi, son yapılan değerlendirmelerle telekomünikasyon ve kuyum ürünlerinin de 'taksitsiz' satışa dahil edildiğini belirtirken, bilgisayar, cep telefonu, fotoğraf makinası gibi tüm elektronik eşyaları kapsadığını söyledi.

Yine BDDK'nin taslağında beyaz eşya ve mobilya alımlarında taksit süresi 12 ay ile sınırlandırılması öngörülürken; yeni yönetmelikte bu süre de 9 aya indirildi. Böylece evlenmeyi düşünen, çeyiz planları yapanların beyaz eşya ve mobilyada taksit süresi de ‘ertelemeli dönem dahil' 9 ayı geçemeyecek.

50 BİNİN ALTINA YÜZDE 30 PEŞİNAT ŞARTI

Konut kredilerinde olduğu gibi taşıt kredilerinde ve finansal kiralama işlemlerinde de vatandaşın cebinde ‘peşinat' olması gerekecek. Cebinde parası olmayan ne sıfır ne de ikinci el otomobil alacak ya da kiralayacak. Buna göre;

Vatandaş, mevcut sistemde cebinde hiç parası olmadan sıfır ya da ikinci el araba kredisi alabilirken, 1 Şubat 2014'ten itibaren alamayacak.

Alacağı arabanın nihai fatura değeri, yani vergiler dahil satış fiyatı 50 bin lira ve altında ise; vatandaşın cebinde en az bunun yüzde 30'unun bulunması gerekecek. Bir başka ifadeyle 50 bin liralık araba alacak vatandaşın cebinde 15 bin liranın hazır olması gerekecek.

50 BİNİN ÜZERİNDEKİ ARABALAR…?

Peki, ama fiyatı 50 bin liranın üzerinde olan arabalarda durum ne olacak? Yine 50 bin liraya kadar olan bölüm için yüzde 70'ine kredi alınabilecek. 50 bin liranın üzeri içinse bu sınır yüzde 50 olarak uygulanacak. Yani 100 bin liralık bir araba almak isteyen vatandaş; ilk 50 binlik bölüm için 15 bin lira; ikinci elli binlik bölüm için de 25 bin lira olmak üzere; toplamda 100 bin liralık araç için cebinde 40 bin lira para bulunduracak. Geri kalan 60 bin lirayı da bankadan kredi olarak çekebilecek.

İKİNCİ EL ARAÇLARDA…

İkinci el araçlarda taşıt değerinin tespitinde ‘kasko' değeri esas alınacak. Kredilendirmesi ise yine sıfır araçlardaki gibi 50 bin liraya kadar olanlarda yüzde 70, 50 binin üzerinde ise yüzde 50 olarak uygulanacak.

KARAR, BİNGÖL'DE ESNAFI DERİNDEN ÜZDÜ

BDDK'nın şok etkisi yaratan bu kararı, Bingöl'de de yankı buldu. Cep telefonu mağazalarının yoğunlukta olduğu Bingöl'de satışlarının büyük bir çoğunluğunu kredi kartı ile taksitli satışlar sayesinde sağladığını belirten cep telefonu satış mağazası işletmecileri, bunun esnafa darbe vuracağını söyledi.

Satışlarının yüzde 95'lik kısmının kredi kartına taksitli olarak gerçekleştiğini belirten teknoloji mağazası işletmecileri: “Şuanda akılı telefon fiyatları 500 ila 2 Bin TL arasında değişiyor. Hangi vatandaş bir defada 1500-2 Bin lira verip telefon alabilecek? 100 liralık bir alışveriş de bile en az 6 taksit imkânı istiyorlar. Bu sektörde binlerce insan ekmek yiyor. Taksit imkânı kalktığı günden itibaren Bingöl'deki teknoloji mağazalarının yüzde 90'ı kepenk indirecek. Çünkü pazarı ayakta tutan da kredi kartı ile taksitli satışlar. Taksit imkânı olmadığı zaman bu kez esnaf da aldığı ürünü daha yüksek fiyatlarla açık taksitle satmak isteyecek. Bir diğer adıyla veresiye sistemi devreye girecek. Bundan vatandaş da zarar edecek, esnaf da. Taksit sayısının 6 ayla sınırlandırılmasını bekliyorduk. Bu bile zor olacaktı ama yine de esnafın işlerini az da olsa devam ettirmesi adına yetecekti. Fakat taksitlerin tümüyle kalkması sektörü bitirecek. Bazı hususları önlemek için alınan bir karar olsa da yine olan esnafa olacak” değerlendirmesinde bulundular.

Konfeksiyon ve ayakkabı mağazalarının da bu durumdan olumsuz etkileneceğine dikkat çeken esnaflar, BDDK'nın bu kararını yeniden gözden geçirmesini, aksi halde esnafın büyük bir krizle karşılaşıp kepenk indireceğinin altını çiziyor.