Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, 4 yıldır kamuoyunda Hal Kanunu olarak bilinen 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'la uğraşıyor. Bakanlık, yeni düzenleme ile kayıt dışı olan işletmelerin ve üretilen sebze ile meyvenin zayi olmadan sofralara yetişmesini öngörüyor.

Bakanlık tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında, 1 Ocak 2015 tarihinden itibaren gerekli şartları taşımayan hal esnafı kayıt sisteminden çıkarılacak. Yeni hal kanunuyla yapılan çalışmalar kapsamında Bingöl'de gerekli şartları taşımayan Bingöl hal esnafı tedirginlik yaşıyor.

YER SORUNU

Bakanlık tarafından yapılan çalışmalarda son aşama gelindi. Hal esnafı Bingöl'deki yerel yönetimlerle yer sorununu çözmeye çalışıyor. Bürokrasi ve siyasilerle görüşmelerini sürdüren hal esnafı, yer tahsis edilmesiyle sorunların çözüleceğini belirtiyor. Bingöl'de bulunan sebze ve meyve halinin bölgede bulunan illere bağlanmasını isteyen siyasi ve bürokrasiler yürüttükleri çalışmalarda arsa sorunlarıyla karşı karşıya kalıyor. Kentin en büyük sorunlarından biri olan orman vasfı araziler tüm tarafların önünü kesiyor. Belediye ve Valilik başta olmak üzere ilgili mercilerle görüşen hal esnafı, arsa sorunun giderilmesini bekliyor. 1 Ocak 2015 tarihine kadar arsa sorunu çözülmez ise hal kapanmayla karşı karşıya kalacak.

EN AZ 30 KOMİSYONCU BULUNMASI GEREKİYOR

Mevcut hal kapasite ve çeşitli sorunlarla boğuşuyor. 22 üyesi bulunan Sebze ve Meyveciler Komisyonu Başkan Yardımcısı Ahmet Mecit Elbey, Belediye yönetiminin hal esnafına yer tahsis etmesi gerektiğini söyledi. Mevcut hal'de gerekli şartlar oluşturulamaz ise kayıt sisteminden çıkarılarak, işletmelerin faaliyetlerine son verileceğini hatırlatan Mecit, ilgili birimlerin arsa sorununu çözmesini istedi.

Belediye tarafından belirlenen arsanın kooperatif üyeleri tarafından satın alınabileceğini ifade eden Mecit: “Normal'de bu hali belediye oluşturur. Şehre yakın bir alanda hal oluşturur işletmeler için işyerlerini inşa eder, otopark ve çevre düzenlemesi yapar. Fakat biz Bingöl Belediyesinin borçlarla uğraştığını biliyoruz. Belediyenin bu süreçte böyle bir işe gücü yetmediğini de biliyoruz. Alternatif olarak şunu sunuyoruz, belediye bize anayollara yakın bir yerde arsa tahsis etsin, biz kooperatif üyeleri olarak orayı satın alarak kendi işletmelerimizi inşa edelim” şeklinde konuştu.

ORMAN VASFI BELASI

Özel sektör ve devlet yatırımları başta olmak üzere tüm kesimin önünü kesen orman vasfı araziler, hal esnafının da başına bela oldu. Kanun kapsamında mevcut hal için yer baktıklarını fakat orman vasfı arazilerin engel teşkil ettiğini ifade eden Mecit: “Belediye şimdiye kadar bize bir yer göstermedi. Daha önce Vali ve Belediye ile yaptığımız görüşmeler neticesinde yeni sebze hali için yer baktık. Birkaç yer belirledik fakat sürekli orman vasfı arsalarla karşılaştık” diye konuştu.

Yeni belediye yönetimi ile konuyu hiç görüşmediklerini de ifade eden Mecit: “ Kooperatif olarak yeni belediye yönetimi ile sorunu görüşmedik. Fakat toptancılar durumu kendisiyle görüştü. Görüşmeler olumlu geçiyor. Başkanda bizimle aynı fikirde sorunun çözülmesi gerektiğini düşünüyor. Belediye sıkıntılı bir süreçten geçiyor. Üstyapı ve altyapı çalışmalarından dolayı borçlarla uğraşıyor. Biz diyoruz ki belediyenin imkânı yoksa bize arsa satsın, biz yeni hali oluştururuz. Şunun bilinmesini istiyoruz, zamanımız kısıtlı. Belediye ve ilgili merciler biran önce arsa sorununu çözmeli. Bu kapsamda yapılacak somut çalışmaların açıklanmasını talep ediyoruz” ifadelerini kullandı.

TOPTANCILAR KENT MERKEZİNE SIKIŞTI

Mevcut hal esnafı sorunlarla boğuşurken, kentte bulunan 50'nin üzerinde toptancıda yer sorunuyla karşı karşıya. Toptancılar sitesi kapasite sorunu yaşamaya başlayınca esnafın büyük bir çoğunluğu işletmelerini çarşı merkezine taşımak zorunda kaldı. Çoğunlukla Hürriyet Caddesi ve Yamaç yolu üzerinde faaliyet gösteren toptancılar, kent merkezine sıkışık durumda kaldı. Toptancıların yaşadığı sorunlara dikkat çeken toptancı işletmecisi Sait Kolak, sebze hali ile birlikte kendilerine de yer tahsis edilmesini istedi. Toptancıların yer sorunu yaşadığını ifade eden Kolak: “ Bingöl'de 50'nin üzerinde toptancı bulunuyor. Bunların yarısı toptancılar sitesinde bir diğer yarısı ise çarşı merkezinde faaliyet gösteriyor. Toptancılar kent merkezine sıkışmış durumda. Mal getiren büyük araçlar toptancıların bulunduğu yere gelmede büyük sıkıntılar yaşarken, trafiğin de aksamasına neden oluyor. Cadde üzerinde bulunan toptancılar, gelen araçlardan malları indirirken trafik akışından kaynaklı büyük sıkıntılar yaşıyor” diye konuştu. Toptancıların mağduriyetlerinin giderilmesi için şehir dışına çıkması gerektiğini ifade eden Kolak: “ kent merkezine yakın bir yerde sebze hali ve toptancılar sitesi bir arada bulunmalı. Bu sağlanırsa hem kent trafiği rahatlayacak hem de toptancı rahatlayacak. Bingöl'de birçok toptancı tali bayi durumunda. Buna neden olan en büyük etkenlerden biri de yer sorunudur. Belediye yer tahsis ederse, sebze ve meyveciler ile toptancılar kendi işletmeleri için uygun bir kompleks yapabilir” dedi.

Toptancılar olarak Belediye Başkanı Yücel Barakazi ile görüştüklerini ifade eden Kolak, şunları söyledi: “Başkan bey problemden haberdar olduklarını ve çözüm için imkanlar dahilinde ellerinden geleni yapacaklarını söyledi. Sebze hali ile toptancılar bir alanda bulunursa tüm kesimler için daha sağlıklı olacaktır.”

MAZERET KABUL ETMİYORUZ

Gerekli şartların oluşmaması halinde Bingöl'de Sebze ve Meyve halinin kapatılarak bölge'de bulunan bir ile bağlanacağını ifade eden hal esnaflarından Necmettin Bürkek: “10 yıllık esnafım birçok kurumumuz dışarıya bağlı. Arsa sorunu çözülsün bari hal dışarıya bağlı olmasın. Biz esnaflar olarak mazeret kabul etmiyoruz. Devlet isterse dağı düzeltir yer yapar. Öte yandan hal içerisinde birçok sorun yaşıyoruz. Hal içerisinde asfalt dökülmesi lazım. Etraftan kalkan tozlardan dolayı ürünlerde tozlanıyor. Bu da insan sağlığına zarar veriyor. Öte yandan park sorunu yaşanıyor. Hal esnafı yıllarca sorunlarla boğuştu. Bu sorunlarımızın çözülmesini istiyoruz” şeklinde konuştu.

0