Kiğı ilçesine bağlı Eskikavak köyü yakınlarında yapılmak istenen Kurşun, Gümüş ve Çinko madeni Bingöl Valiliği tarafından verilen ÇED raporunda ‘Gerek Yoktur' sonucunda, açılan mahkeme kararınca iptal edilmişti. HDP Bingöl Milletvekili Erdal Aydemir, TBMM Başkanlığına sunduğu soru önergesinde aynı firma tarafından tekrar ÇED raporu hazırlanarak, bölge halkına maden arama-çıkarma yapılacağının iletildiğini söyledi.

Aydemir, TBMM Başkanlığına sunduğu soru önergesinde şu ifadelere yer verdi:

“Bingöl-Kiğı Eskikavak Köyü civarından; İlbey Köyü, Cevizli Köyü, Aysaklı Köyü'nü de içine alacak alanın tamamında; kurşun, çinko ve gümüş madeni çıkarma hazırlığı yapıldığı iddia edilmektedir. Daha önce sadece Kiğı-Eskikavak Köyü civarında Bingöl Metal Madencilik A.Ş.'nin, maden arama talebine, Bingöl Valiliğinin ‘ÇED RAPORUNA GEREK YOKTUR' notu düşmesi sonucu, Eskikavak Köyü Derneği'nin açtığı iptal davası 2019 yılında kazanılmıştı. Aynı firma ÇED Raporu hazırlayarak, köylülere gerekli bilgilendirmeleri yaparak maden arama-çıkarma çalışmalarına başlayacaklarını deklare etmişlerdir.

Bingöl halkı ve yöre halkının, o bölgede yaşayan ve nesli tükenmekte olan birçok hayvanın yok edilmekle karşı karşıya kalabileceklerini, ekolojinin dengesi ile oynanacağını bu durumun katiyen kabul edilemeyeceğini çeşitli platformlarda dile getirdiklerine şahit olduk. Yapılacak madencilik faaliyetleri sonucunda ağır metallerin, asit ve kimyasal maddelerin yerüstü ve yeraltı sularını da olumsuz yönde etkileyeceği aşikâr ve göz ardı edilmemesi gereken bir durum.”

Aydemir, soru önergesinde Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli'nin şu soruları yazılı olarak yanıtlamasını istedi:

Koruma altına alınması gereken alanda, maden araması yapılmasına izin verecek misiniz?
Maden arama-çıkarma konusunda tutumları net olan yöre halkının taleplerini ve fikirlerini değerlendirecek misiniz?
Nesli tükenmekte olan hayvanların bulunduğu alanların yok edilmesine sebep olacak ve daha önce mahkeme kararı ile iptal edilmiş maden arama bölgesi için hazırlanan ÇED raporunu kamuoyu ile paylaşacak mısınız?
Mahkeme kararı olan bölge için arama-çıkarma yerine koruma altına almak gibi bir çalışma yapacak mısınız?

Daha önce iptal edilen maden arama-çıkarma kararı Bingöl'de iptal edilen ilk madencilik projesiydi. Proje iptal süreci nasıl işlemişti?

Bingöl Metal Madencilik A.Ş. tarafından işletilmek istenen "Kurşun-Gümüş Çinko Kompleks Cevher Ocağı Projesine" Bingöl Valiliğince 2011 yılında "ÇED Gerekli Değildir Kararı" verildi. Daha sonra şirketin kapasite artışı başvurusu sonrasında “projenin alansal ve üretim anlamında kapasite artışına gidilmesinde sakınca görülmeyerek” Bingöl Valiliği İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından 2014 yılında kapasite artışı için de ‘ÇED Gerekli Değildir' kararı verildi.

Şubat 2018 tarihli ara kararı ile yörede bir keşif olmaksızın dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına kara verdi. Oluşturulan beş kişilik uzman bilirkişi heyetinin mahkemeye sunduğu raporda madenin yaratacağı birçok çevresel soruna dikkat çekildi. Madende uygulanacak açık ocak yöntemi sonrasında oluşacak asit maden drenajı ile ilgili gerekli çalışmanın yapılmadığı, “hazırlanan proje tanıtım dosyası (PTD)'da çıkarılacak cevherin ve yan kayacın depolanacağı alan hakkında detaylı bir bilgi bulunmadığı, ağır metaller açısından oluşturacağı tehditler ve alınacak önlemlerin açıklanmadığı” gibi eksikliklerin sıralandığı raporda PTD'de daha ayrıntılı ve bilimsel düzeyde çalışmanın olması gerektiğine vurgu yapıldı.

Bilirkişi raporunda ayrıca PTD'de yöredeki yüzey ve yeraltı suları ile ilgili bir açıklama, göl-akarsu-kuyu-sulama (kanal-kanalet)-su kullanımı ile bir değerlendirmenin yer almadığı oysa proje alanı ve içinde bulunduğu bölgeye ait hidrojeolojik özelliklerin tanımının yapılmasının gerekliliğine vurgu yapıldı. Bilirkişi raporunda proje tanıtım dosyasında yerinde yapılmış flora ve fauna çalışmaları bakımından eksikliklerin bulunduğu, flora-fauna çalışmalarının literatür bilgilerine dayalı olduğu ve proje alanı dahil bölgeyi temsil yönünden yeterli olmadığı da ifade edildi.

Bilirkişiler raporunda madenin “işletme aşamasında çevreye karşı oluşturacağı olumsuz etkilerin önceden detaylı bir şekilde belirlenmeye çalışılmasının ve çevre ve insan sağlığı üzerinde oluşturacağı sorunlar ile çözümleri için gerekli önlemlerin alınabileceği” belirtilerek “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararının uygun olmadığı, asit maden drenajı-su kaynakları-flora fauna konuları başta olmak üzere sahada tüm sorunların tespiti ve giderilmesine yönelik bir çevresel etki değerlendirilmesi yapılmasının gerekli olduğu" yönünde görüş bildirildi. Rapora yapılan itirazları yerinde bulmayan mahkeme raporu hükme esas alınabilecek yeterlilikte görerek "ÇED Gerekli Değildir" kararının hukuka uygun olmadığına karar verdi.

13

4

0