Iran'ı vurma provası

İsrail istihbarat servisine yakın Debka sitesi askeri uzmanlarına dayanarak operasyonun perde arkasını yazdı

İsrail'in geçen Perşembe, gece yarısı Türkiye hava sahasını da ihlal ederek Suriye'nin kuzeyindeki hedefleri bombalamasının aslında “İran'a savaşın provası” olduğu iddia edildi. İsrail istihbarat servisine yakın Debka sitesi askeri uzmanlarına dayanarak operasyonun perde arkasını yazdı. Biz de Ortadoğu'yu savaşın eşiğine getiren bu harekatı size daha iyi anlatabilmek için soru cevap şeklinde vermeyi tercih ettik

İsrail, eğer Suriye'nin savunmasını test etmek istiyorsa neden kendisine daha yakın olan ülkenin güneyindeki hedefleri vurmak yerine, en kuzeyde Türkiye sınırında böyle bir operasyona girişti?
İşte uzmanlara “İran'a savaş provası” dedirten şey de bu. İran'ın nükleer faliyetleri ABD ve İsrail için artık bardağı taşırma noktasına getirdi. Her iki ülke de İran'a askeri operasyonun planlama sürecini tamamladı, şimdi taktiksel hazırlık yapıyorlar. Bazı kaynaklara göre 5, bazılarına göre ise 9 İsrail uçağının Suriye hava sahasına girip “hedefleri bombalaması” hem İran'a savaşın sinyalini verdi, hem de Suriye ordusunu psikolojik olarak çökertti.

SURİYELİ BAKAN JET HIZIYLA ANKARA'DA

İran operasyonu için neden Suriye üzerinde tatbikat yapılsın ki?
Suriye ve İran, hava savunmalarını geliştirmek için Rusya'dan tanesi 18 milyon dolara Pantsyr-S1 füzeleri satın aldı. Rusya, füzelerin dünyadaki en sofistike sisteme sahip olduğunu, düşman uçaklarının elektronik frekans bozucularından (jamming) etkilenmeyerek, etkin şekilde hedefi vurduklarını iddia ediyordu. Suriye bunlardan 50 adet satın almayı planlıyor. İsrail ve ABD, Rus füzelerinin çalışıp çalışmadığını öğrenmek istiyordu. İran'a saldırmak yerine “baş edilmesi daha kolay bir düşman” olan Suriye'yi vurmayı tercih ettiler.

HER OPERASYONU AÇIKLAYACAK DEĞİLİZ

Operasyon tehlikeli miydi?
Evet. Hem de çok tehlikeli. İsrail uçakları, tarihte ilk kez Suriye'nin kuzeyine sızıp, doğuya doğru yani “düşman topraklarının” kalbine dar yatay bir hatta ilerlediler. Türkiye hava sahasına girişleri de yasaktı. Ateş açıldığında dar alanda manevra yapmak zorunda kalacaklardı. Ayrıca füze ve uçaksavar ateşiyle vurulma ihtimalleri de vardı.

SURİYE YEDEKLERİ ASKERE ÇAĞIRIYOR

Yani harekat başarılı mıydı?
İsrail ve ABD'nin ortak geliştiridiği “elektronik jamming” adlı sinyal bozucu cihazlar ilk kez savaş ortamında denendi. Ve gerçekten de Suriye'nin kuzey sınırına yerleştirdiği 4 adet Pantsyr-S1 füzesi yerden kıpırdayamadı. İsteseler füzeleri vurabilirlerdi. Ama amaç bu değildi.

5 jet uçağı bu çaptaki bir operasyon için az değil mi?
İstihbarat faaliyetleri için çok, askeri harekat içinse az. Uzmanlar fotoğraf çekmek, bilgi toplamak, ordu pozisyonları tespit etmek gibi faaliyetlerin tek bir savaş uçağı ya da insansız uçakla yapılabileceğini söylüyor. Kapsamlı bir saldırı içinse birkaç filo gerekli. Bu yüzden İsrail'in 5 uçakla yaptığı operasyon taktiksel bir manevra diye değerlendiriliyor.

ABD'nin planı ne?
İsrail jetlerinin kuzeyden Suriye, Irak, İran koridorunu kullanabileceği anlaşıldı. Suriye zaten ses çıkartabilecek güçte değil. ABD saldırmak için bahane arıyor. Irak'ın kuzeyi de ABD güdümündeki Kürtler'in kontrolünde... İran'ın İran'ın nükleer tesislerini hedef alan 3 günlük yoğun bir hava operasyonu yapmak isteyen ABD ve İsrail'in en büyük korkusu, tesislerin yanına konuşlandırılan Pantsyr-S1 füzeleriydi. Ancak Suriye operasyonu rahat bir nefes aldırdı.

İsrail uçakları daha önce bu çapta bir operasyona girişti mi?
Evet. Hatta daha büyüğünü de gerçekleştirdiler. İlki 1973 yılının Haziranı'ndaydı. İsrail jetleri Lazkiye'deki askeri üsse saldırarak, Suriye'nin SAM 6 füzelerini kullanıp kullanamadığını test etmek istedi. Suriye ise füzeleri kıpırdatamadı. 4 ay sonra karşılık verebildi. 1981 yılının Haziran ayında ise İsrail'den havalanan F-15 ve F-16 uçakları Ürdün ve Suudi hava sahalarından izinsiz geçerek Irak'a girdi. Bir saatlik uçuştan sonra Bağdat'a ulaşan İsrail jetleri, Saddam'a ait bir nükleer santrali bombalayarak kayıp vermeden geri döndüler.

Burada Rusya'ya verilen bir mesaj var mı?
Kesinlikle var. Son günlerde Norveç hava sahasına bombardıman uçakları sokarak NATO'nun tepkisini ölçen Rusya'ya, ABD, Suriye üzerinden mesaj yollamış oldu. “Sen kendi arka bahçene bak. Son teknoloji diye övündüğün savunma kalkanların bak ne halde” demeye getirdi. Rusya olayın ardından Suriye'ye füze sattığını yalanladı. Halbuki aynı Rusya 10 Ağustos'ta Suriye'ye 4 füze gönderilirken, dünyaya duyurmuştu. Rusya'nın İsrail'e “Uluslararası yasaları bağlı kalması” uyarısı yapması da aslında öartülü bir tehdit. Çünkü Rus mühendisler hala Suriye'de askerlere füze eğitimi veriyor. Rusya diplomatik bir dille “Eğer personelimden biri ölürse, bunu bana yapılmış bir saldırı olarak görürüm” demeye getiriyor.

Suriye'nin kendi acizliğini dünyaya duyurması da ilginç!
Evet. Ülkeye damgasını vuran Esad Ailesi, hep “Kol kırılır yen içinde kalır” politikası izlerdi. Suriye'nin aczini gösteren böyle bir harekatın bizzat Şam yönetimince açıklanması bir ilk... Arap gazeteleri Başkan Beşar Esad'ın İsrail'e karşı bir tepki vermeme yanlısı olduğunu, komutanların ise “İsrail'i vurmak” istediğini yazıyor. Esad'ın istihbarat servisinin başındaki kayınbiraderi Esef Şevket'in de generalleri desteklediği belirtiliyor.

Operasyondan Türkiye'nin haberi var mıydı?
Olabilir. İsrail, oldukça küçük topraklara sahip olduğu için bu ülkeyle yapılan askeri işbirliği kapsamında İsrail pilotları sık sık Güneydoğu Anadolu'da eğitim uçuşları gerçekleştiriyor. Bölgeye hiç de yabancı değiller. Kazayla Türk hava sahasına girip, yakıt tanklarını fırlatmış olma ihtimalleri de düşük.

En büyük ikinci F16filosu İsrail'de

Yaklaşık 1000 savaş uçağına sahip olan İsrail Hava Kuvvetleri. Ortadoğu'nun Türkiye ile birlikte en büyük hava gücüne sahip olan askeri gücü. İsrail, 362 F16 uçağıyla dünyanın en büyük F16 filosuna sahip ikinci ülkesi. Bu alanda birinci ABD, üçüncü ise Türkiye.