Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Farabi Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Tevfik Özlü, karbonmonoksitin kokusuz, renksiz, öldürücü bir zehir olduğunu, zehirlenen kişinin, bu gazı soluduğunda önceleri pek bir şey fark etmediğini söyledi.

Özlü, AA muhabirine yaptığı açıklamada, soba dumanı, şofben veya egzoz zehirlenmesi olarak medyaya yansıyan olayların, aslında karbonmonoksit zehirlenmesi olduğunu belirtti.

Doğalgazın zehirli olmadığına dikkati çeken Özlü, ''Doğalgazın kendisi zehirli değildir. Doğalgaz sızıntısı olduğunda, solunan havadaki oksijenin azalmasıyla ölüm olabilir veya doğalgazın yanması sırasında oluşan karbonmonoksitin ortama yayılmasıyla zehirlenme meydana gelir'' dedi.

Karbonmonoksitin kokusuz, renksiz, öldürücü bir zehir olduğunu ifade eden Özlü, ''Zehirlenen kişi, bu gazı soluduğunda önceleri pek bir şey fark etmez. Karbonmonoksit kısa bir sürede kandaki oksijenin yerini alır. Aşırı bir yorgunluk, dalgınlık, baş ağrısı, baş dönmesi bulantı, kusma, çarpıntı, kulak çınlaması, bazen kas krampları vardır. Kişi zehirlendiği aklına gelse bile, bunu fark ettiğinde adım atacak hali kendinde bulamaz. Sonunda, kişi oksijensizlikten ölür. Olay fark edilse de geri dönüş her zaman mümkün değildir. Ölüm önlenebilse bile kalıcı sakatlanmalar olabilmektedir'' diye konuştu.

Böyle bir durumda zehirlenen kişinin hemen kaza yerinden uzaklaştırılıp, açık ve temiz havaya çıkarılması, olabildiğince alçak bir zemine yatırılması, mümkünse hemen oksijen verilmesi, hatta yüksek basınçlı oksijen tedavisi uygulanması gerektiğini vurgulayan Özlü, hastanın sıcak tutulması, gerekli hallerde suni solunum ve kalp masajı uygulanması gerektiğini söyledi.

Prof. Dr. Özlü, böyle acı olaylara tanık olmamak için sobalarda iyi yanan kaliteli kömür ve tutuşturma işlemi için uygun malzeme kullanılması gerektiğine işaret ederek, şöyle devam etti:

''İyi yanmayan, tüten, duman yayan yakıtlar zehirlenme nedenidir. Sobalar usulüne göre üstten tutuşturulmalı, üstten ilave kömür atılmamalı ve kömürün yanması bittikten sonra boşaltılıp, yeniden doldurulmalı ve yakılmalıdır. Isıdan tasarruf sağlamak amacıyla, sobanın duman çıkışı asla daraltılıp kapatılmamalıdır. Sobanın hava girişleri tamamen kapatılmamalıdır. Bacalar düzenli aralıklarla temizlenmeli, dumanın geri tepmemesi için baca başlıkları kullanılmalıdır.''

Lodos, fırtına gibi hava sirkülasyonunun olumsuz olduğu koşullarda sobaların yakılmaması gerektiğini ifade eden Özlü, ''Bu tür havalarda, sobalar, yatmadan önce tamamen söndürülmeli ve içindeki yanmış, yarı yanmış kömür, odun gibi yakacak malzemeler dışarıya çıkartılmalıdır. Bazı binalarda bacalar, alttaki daire ile ortak kullanılmaktadır. Bu durumda, sobanızı yakmasanız bile alttaki komşunuzun sobasından çıkan duman, odanıza geri tepip sizi zehirleyebilir'' dedi.

Özlü, soba yanar vaziyette uyunduğunda, asla güvende olunmayacağının unutulmaması gerektiğini de kaydetti.

AA

0