Halkların Demokratik Partisi (HDP) Grup Başkanvekili ve Bingöl Milletvekili İdris Baluken, sağlık çalışanlarına ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına meclis araştırma önergesi sundu.
Önerge gerekçesinde birinci basamak sağlık hizmeti sunan Aile Sağlığı Merkezi(ASM) ve Toplum Sağlığı Merkezi (TSM) çalışanlarına, hafta içi 40 saat çalışmaya ek olarak 1 Ocak 2015 tarihinden itibaren Cumartesi günleri ‘nöbet' adı altında fazla çalışma uygulaması başlatıldığını kaydeden Baluken, bu durumun çalışanların büyük tepkisine neden olduğunu belirtti.
KARŞI ÇIKIŞLAR İŞE YARAMADI
Birinci basamak sağlık çalışanlarının tüm karşı çıkışlarına rağmen 10.9.2014 tarihli 6552 sayılı Yasa ile hastane acil ve 112 istasyon nöbetlerine ek olarak ASM ve TSM'lerde hafta sonları nöbet tutulması, ASM çalışanlarının yanı sıra TSM çalışanlarına da çalışma zorunluluğu getirilerek fazla çalışma uygulamalarının çerçevesi ve kapsamın genişletildiğini belirten Baluken: “En son Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, son yasal düzenlemeye dayanarak 2014/33 sayılı genelge yayınlayarak ASM ve TSM'lerde Cumartesi günleri 8 saat açık kalacak şekilde her ilçede belli sayıda ASM ve yedek listeleri yayınlamıştır. Birinci basamakta rahatlıkla önlenebilecek, çözülebilecek hastalıklar giderek artmaktayken bu alanda daha çok koruyucu sağlık hizmeti sunan, zaman mefhumu gözetmeden kızamık, çocuk felci aşı kampanyalarını yürüten, salgınlarda gece gündüz demeden salgının kaynağını bulmaya, kurutmaya yönelik hizmet veren, hastanelerin bulunmadığı küçük yerleşim yerlerinde entegre sağlık hizmeti olarak tanımlanan yerlerde acil dahil her türlü sağlık hizmetini gece gündüz demeden veren; Bebek, çocuk, gebe, loğusa izleyen; Yurttaşların köylerine, evlerine, okullarına giderek aşılamalarını yapan yaklaşık 70 bin birinci basamak sağlık emekçisinin kölece çalışma koşullarına mahkum edilmesi kabul edilemez bir uygulamadır” ifadelerine yer verdi.
“SİSTEM VERİMSİZ HALE GELDİ”
Sistem son uygulamalarla daha da işlevsiz ve verimsiz hale getirildiğini kaydeden Baluken, Dünya Sağlık Örgütü'nün 2013 yılı verilerine göre Türkiye'de 8 bine yakın kızamık vakası görülmeye başlandığını, bebek, çocuk ve anne ölümlerinde bölgesel farklılıkların giderilemediğini vurguladı.
Baluken, araştırma önergesinde şu ifadelere yer verdi: “Savaş mağduru sığınmacılar, mevsimlik işçiler, kimliği olmayan yabancılar, misafir hastalar bu sistemden mahrum edilmiştir. Buna paralel olarak ASM'de reçete başına 3, ilaç başına 1 TL cepten ödeme başlatılmış, çağın vebası sayılan şeker hastalığı 10 yıl içinde yüzde 7'lerden yüzde 14.2 gibi korkunç oranlara çıkmış, toplumun akıl ve ruh sağlığı sorunları salgın düzeyine erişmiştir. ASM çalışanları iki yılda bir yapılan tek taraflı sözleşmelerle, güvencesiz çalıştırılmaktadırlar. İstismara açık kriterlerle dolu ceza puanları ve bir dönemde alınan 100 ceza puanlarıyla işsiz kalma endişesi taşıyarak uygunsuz mekânlarda, ücretli yıllık izin hakkından yoksun bir şekilde sağlık hizmetlerini yürütmeye çalışmaktadırlar. Söz konusu sağlık emekçileri hafta içi 40 saat ve ek olarak birçok birinci basamak hizmetleri için fazladan çalıştırıldıktan sonra ayrıca ayda en az 8 saat zorla Cumartesi günleri çalıştırmak köleci bir sistemde mümkündür ancak. Aile Hekimlerine ve diğer birinci basamak sağlık çalışanlarına zorla dayatılan bu haksız ve hukuksuz uygulamanın derhal son bulması, toplumun sağlık hizmetlerini önemli ölçüde etkileyen birinci basamak sağlık hizmet alanında yaşanan birçok sorunun giderilmesi büyük bir aciliyet arz etmektedir.”
