Hakların Demokratik Partisi (HDP) Grup Başkanvekili ve Bingöl Milletvekili İdris Baluken, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) Hidro Elektrik Santrallerine (HES) yönelik soru önergesi verdi.
Sorularının Çevre ve Şehircilik Bakanı İdris Güllüce tarafından cevaplandırılmasını isteyen Baluken, HES'lerin doğaya verdiği tahribata dikkat çekti.
HES barajları yapılırken ilgili yereldeki halka danışılmamasının birçok sorunu beraberinde getirdiğine dikkat çeken Baluken, önergesinde: “yüklenici firmaların sözleşmelerden kaynaklı sorumluluklarını yerine getirmemesi de kamuoyunda tartışılmakta ve eleştiri konusu olmaktadır. Bu durumun en belirgin örneği ise Bingöl ilimiz Yayladere ilçesinde yapılan Pembelik HES barajında yapımında yaşanmaktadır. HES barajı ile birlikte köyler arasındaki bağlantıyı sağlayan biri köylülerin kendi öz kaynakları ile yaptığı toplamda iki adet köprünün yıkılacak olması HES yapım sözleşmesinde öngörülerek, yüklenici firmanın yeni köprüler yapması sözleşmeye bağlanmıştır. Fakat HES barajı bitmek üzere olmasına rağmen köprüler yapılmamakta, ekolojik yıkıma sosyal yıkım eklenmek istenmektedir. Bingöl'ün Yayladere, Dersim'in Nazimiye ve Elazığ'ın Karakoçan ilçeleri ile bu ilçelere bağlı yaklaşık otuz köyün bağlantısının kopacağı bilinmesine rağmen yüklenici firmaya yönelik kamusal bir yaptırımın olmaması kabul edilemezdir” ifadelerine yer verdi.
BALUKEN, ŞU SORULARA CEVAP İSTEDİ:
1- Yayladere ilçemizde yapılan Pembelik HES Barajı sözleşmesinde öngörülen onlarca köyü ve üç ilçeyi birbirine bağlayacak olan köprülerin yapılmamasının gerekçesi nedir? Köprülerin yapılması ile ilgili yüklenici firmaya bir ihtar verilmiş midir?
2-Yüklenici firma tarafından köprülerin yapılmaması için Bakanlığınıza ya da taşra birimlerinize herhangi bir başvuru yapılmış mıdır? Yapılmışsa bu Başvuruda gerekçe olarak belirtilen nedir?
3-Bakanlığınıza bağlı Bingöl taşra teşkilatı tarafından köprülerin yapılması yerine farklı yolların yapılarak ulaşımın sağlanması kararı çıkmış mıdır? Çıkmışsa bu kararın gerekçesi nedir?
4-Yayladere, Karakoçan ve Nazimiye ilçelerimiz Türkiye siyasi tarihinin karanlık sayfalarına not düşülen uygulamalar sonucu insansızlaştırılmak istenmiştir. İki yıldır devam eden Çözüm Süreci kapsamında geri dönüşlerle ilgili kamu kendi üzerine düşeni yapmakta ayak direrken ilgili yöre halkı geri dönüşlerle ilgili planlamalar yapmaktadır. Bu planlamaların önündeki en büyük engellerinden biri köprülerin yapılmamasıdır. Sadece iki köyden doksan hane dönüş yapmayı planlarken, köprülerin yapılmamasının yaratacağı sosyal mağduriyet hakkında düşünceleriniz nelerdir? Bu sosyal mağduriyetin yaşanmaması, çözüm sürecinin ayaklarından biri olan geri dönüşlerle ilgili halkımızın ortaya koyduğu bu adımın gerçekleşmesi adına köprülerin ivedilikle yapılması için Bakanlık olarak devreye girecek misiniz?
5-HES ve köprülerin yapımını üstlenen firma köprüleri yapmayarak yöre halkımızda büyük mağduriyet yaratmıştır. Firmanın sözleşme yükümlülüklerine uymamasının gerekçesi olarak firma avukatlarının AKP'li genel ve yerel seçilmişlerin yakınları ve kendilerinin olması olarak ifade edilmektedir. Yüklenici firmanın Bingöl'deki avukatları kimlerdir? Siyasi ahlak bağlamında AKP'li siyasetçiler ve yakınlarının halkı mağdur eden firmaya avukatlık yapması hakkında ne düşünüyorsunuz?
6-Bingöl'de yapımı tamamlanan, yapımı süren ve yapılması planlanan HES barajı sayısı kaçtır? Söz konusu HES barajlarının gerek ekolojik tahribat gerek insan sağlığına zararları gerekse de sosyal yıkım getiren durumları bilinmekte ve Türkiye'nin HES barajı yapılmak istenen tüm bölgelerinde halkımız barajlara karşı durmaktadır. İktisadi getirisi başka yöntemlerle telafi edilebilir olan, alternatif kaynaklar için verimli alanlara sahip olduğumuz, belirtilen zararlardan ve yıkımlardan dolayı halkımızın istemediği HES barajlarının yapımına devam etmenizin makul gerekçeleri var mıdır? Varsa bunlar nelerdir?
