Kosova'ya bağımsızlık çıkmadı

Sırbistan ve Rusya, BM Güvenlik Konseyi'nden, Kosova'nın Sırbistan'dan ayrılıp üç gün içinde resmen bağımsızlığını ilan etmesine karşı çıkmasını istedi. Konsey'de Kosova üzerine yine karar alınamadı.

BM Güvenlik Konseyi Sırbistan ve Rusya'nın talebi doğrultusunda Kosova konusunu acil toplantıda ele aldı. Sırbistan Dışişleri Bakanı Vuk Jeremiç, basına kapalı yapılan Konsey toplantısında yaptığı konuşmada, Kosova'nın bağımsızlığının dünyada kontrol edilemeyecek ayrılıkçı akımlara yol açacağını ve söz konusu bağımsızlığın Sırbistan tarafından asla kabul edilmeyeceğini yineledi.

Jeremiç, ''Kosova'nın bağımsızlığını asla tanımayacağız, ne şimdi, ne bir yıl sonra, ne de gelecek yıllarda'' dedi.

Jeremiç Konsey'den, Sırbistan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterdiğini bir kez daha teyit etmesini ve ''Priştine'nin tek başına gayrimeşru bir şekilde bağımsızlığını ilan etmesini kınamasını'' beklediklerini belirtti. Jeremiç, BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun'dan da, bağımsızlığın ilanı durumunda bunu uluslararası hukuka aykırı olduğu için geçersiz saymasını beklediklerini söyledi.

Sırbistan Dışişleri Bakanı, bu durumda Sırbistan'ın ''egemenliğine saldırı niteliğinde olan bu harekete karşı her türlü diplomatik, siyasi, ekonomik önlemi alacağını'' belirtti. Jeremiç, Sırbistan'ın buna karşılık güç kullanımında bulunmayacağının altını çizerek, ''Henüz çok geç değil, Konsey bu duruma dur diyebilir'' dedi.

Rusya'nın BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Vitali Çurkin de, yaptığı açıklamada, yalnızca ABD ve ABD'nin Avrupalı müttefiklerinin, Kosova'nın Sırbistan'dan ayrılmasını istediklerini, diğer Konsey üyelerinin ise iki taraf arasında görüşmelerin devam etmesinden yana oldukları görüşünü dile getirdi. Çurkin, Kosova'nın bağımsızlığının uluslararası hukuk ve BM Ana Sözleşmesi ile Konsey'in 1244 sayılı kararının ihlali olacağını ve bölgede son derece ciddi gerilime yol açacağını savundu.

ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Yardımcısı Alejandro Woff ise Konsey'in Kosova konusunda bloke edildiğini belirterek, Belgrad ile Priştine'nin tutumlarının uzlaşmaz olduğunu ve egemenlik konusunda tıkandığını belirtti. Wolff, Kosova'nın durumunun Sırp lider Slobodan Miloseviç'in etnik temizliğe dayalı politikaları sonucu, dolayısıyla tarihten kaynaklanan nedenlerle ''benzersiz'' olduğunu da ifade ederek, bağımsızlığın diğer ayrılıkçı akımlara örnek oluşturmayacağını söyledi.

Konsey'in dönem başkanı Panama Büyükelçisi Ricardo Alberto Arias ise yaptığı açıklamada,  toplantıda sürpriz bir durum yaşanmadığını belirterek, ''Pek çok kişi Kosova'daki durumun ağırlıklı olarak Avrupa meselesi olduğunu kabul etmektedir'' diye konuştu.

BM kaynakları, Kosova'nın pazar günü bağımsızlığını ilan etmesi durumunda Sırbistan ve Rusya'nın Konsey'den yeniden acil toplantı isteminde bulunabileceğini belirttiler.

Sırp Dışişleri Bakanı Jeremiç, eski Yugoslavya ve Sırbistan'ın özerk toprağı Kosova'nın BM'den AB himayesine geçmesine ilişkin kararın da Konsey'den resmen çıkarılması gerektiğini belirtti.

Rusya'nın da kesin karşı çıkmasına rağmen Kosova'nın bağımsızlığını ABD ile birlikte tanımaya hazır olan Avrupa Birliği, Kosova'ya emniyet, hukuk, gümrük uzmanları desteği dahil 1800 kişilik yönetim birimi göndermeye hazırlanıyor.

Rusya'nın BM daimi temsilcisi Büyükelçi Vitali Çurkin de, Jeremiç'in talep ettiği gibi Kosova'da AB görevinin mutlaka BM Güvenlik Konseyi yetkisiyle tesis edilmesini istiyor.

Sırbistan ile Kosova'nın Arnavut hükümeti arasında 14 ay süren müzakereler Belgrad yönetiminin Priştine'ye geniş özerklik teklif etmesine rağmen başarısızlıkla sonuçlandı.

1999'da, Sırbistan ve Yugoslavya Devlet Başkanı Slobodan Miloşeviç'e (1941-2006) karşı yapılan NATO'nun tarihindeki tek savaş müdahalesi sonunda Kosova NATO ve BM himayesine geçti.

NATO'nun 1999'da 24 Mart-10 Haziran arasında 78 günlük hava bombardımanı harekatı, BM'nin Kosova'da baş arabulucusu olan eski Fin Cumhurbaşkanı Martti Ahtisaari'nin Miloşeviç'i ikna etmesiyle son buldu. Ahtisaari, Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda, Sırbistan'ın Kosova'da yenildiğini dikte eden anlaşmayı Miloşeviç'e kabul ettirdikten sonra saray merdivenlerinden tam çıkarken, askeri dilde son nokta konmuştu: Üç NATO savaş uçağı saray üstünde ses duvarını aşarak ses patlamasıyla ''yenilgi dikte edildi.''

Ahtisaari, bugüne gelene dek 14 aylık Sırbistan-Kosova müzakerelerinde BM arabuluculuğu yaptı.