'Ya olduğun gibi görün ya da göründüğün gibi ol' der Mevlana. Orhan Gencebay da olduğu gibi görünmeye çalışanlardan... Bugüne kadar şarkılarında insanlara hep mesajlar ve öğütler veren Gencebay, yine şarkılarıyla nasihat ediyor. Orhan Baba, Mevlana felsefesinden esintiler taşıyan yeni albümü 'Berhudar Ol'u anlattı...
Yeni albümünüz için 3.5 yıl ara vermenizin sebebini öğrenebilir miyim?
Genelde 15 ay gibi bir süre olurdu. İlk defa bu kadar uzun sürdü. Bunun bazı muhtelif sebepleri var ama esas olarak müzik dünyasının içinde bulunduğu durum yüzünden çekimser kaldım. Korsanlar yüzünden gönlümüz kırıldı.
Korsanla mücadele ediyordunuz. Başbakan'la da bu konuda görüştüğünüzü biliyoruz. Bir sonuç çıkmadı mı bu çabalarınızdan?
Tüm sanat camiasının haklarını korumaya yönelik Fikir ve Sanat Eserleri yasamız var. Emeği geçen herkese teşekkür ediyoruz ama bu yasanın uygulamada yeterli olmadığını görüyoruz. Cezalar tanımlanamıyor ve caydırıcı olması için gerekli şeyler yapılamıyor.
ALLAH'IN GÜZELLİKLERİ SENİNLE...
Tüm bu olumsuz koşullara rağmen 'Berhudar Ol' albümünüzle yeniden müzikseverlerin karşısındasınız...
'Berhudar Ol' benim seneler evvelinden başladığım ama yeni tamamladığım bir beste. Dedem Hüseyin Gencebay 14.5 yıl bu ülke için savaşmış; Osmanlı'nın bir neferi. 15 yaşıma kadar bana kahramanlık türküleri çaldırır ve 'Berhudar ol' derdi. O yaşlarda kavrayamazdım, sonradan anladım bunun ne anlama geldiğini. 'Allah'a emanet ol, Allah'ın tüm güzellikleri seninle olsun' demekmiş.
Şarkınız, sizin de inandığınız Mevlana felsefesinden izler taşıyor. Öğütler de verdiğiniz bu şarkı nasıl şekillendi?
Bu nasihatler hepimize, her zaman lazımdır. Şarkıya Hacı Bektaş Veli'nin sözüyle girdim; 'Eline beline diline sahip ol' diyor. Pirlerimiz, Yunus, Hacı Bektaş ve Mevlana bize her zaman ilham verdi. Biz bir yerde onların devamıyız. Sonra kendi duygularımı anlattım. Şöyle ki; 'Sevgide cömert ol, bir gönül kırdıysan ona derman ol. Sana taş atana sen de ekmek at' gibi... Bir insanın yaşamının güzelleşmesiyle alakalı temenniler bunlar.
'Vatan Sağ Olsun' adlı bestenizi askerdeyken yapmışsınız, 1971 yılında. Neden bu kadar beklettiniz bu şarkıyı?
Evet Kurtuluş Savaşı'ndan etkilenerek yaptığım bir şarkıdır. Yeni tamamladım. Benim böyle yüzlerce bestem var hâlâ sırasını bekler. 'Her Gün Başka Başka' diye hareketli şarkım da 70'lerde yaptığım bir şarkıdır. 'Vatan Sağ Olsun' da gecikmiş bir şarkı. Hiçbir zaman tüm duygu ve düşüncelerimi aynı albümde toplamam mümkün değil. Bu albüme kısmet oldu.
Albümde 'Diriliş' diye enstrümantal bir şarkı var ki, sizin müzikal yolculuğunuzda geldiğiniz yeri gösteren önemli bir beste...
Kesinlikle. Bu bir müzik serüvenidir ve müzikal kimliğimin bir özetidir. 'Diriliş' diğer adı 'Ergenekon'du, ki 'Yeniden Doğuş' anlamına gelir. Türkler'in en büyük destanlarından biridir. Ben onun adını 'Diriliş' koydum ve bir adı da 'Etrüskler'dir. Çok kişi Etrüskler'in ne olduğunu bilmez. Ben kartonete not da yazdım. Etrüskler, 4 bin yıl önce Avrupa'nın ilk devletini kuran Türkler'dir. Avrupa'nın temelini atmışlardır. Ben biraz amatör tarihçiyim, biraz amatör astrofizikçiyim. O bilgilerden ve araştırmalarımdan yararlandım. Bu bestedeki müzikal serüvene tüm insanlığın vatanı sayılan Orta Asya'dan yola çıkarak, Türk kimliğinin dünyada nereleri etkilediğini ve nerelerden etkilendiklerini göstermeye çalıştım. Albümü bunu bilerek dinlersek, daha çok keyif alırız.
Albümde eski şarkılarınızın tadında Orhan Gencebay şarkıları da var değil mi?
Evet. Aslında albümdeki tüm şarkılar Orhan Gencebay müzik karakterini yansıtıyor. 'Emaneti Al da Götür', 'Duymadın ki', 'Sevmeyi Bilmiyorlar' ve TSM formlarını taşıyan 'Sensizlik Yerle Bir Etti' gibi şarkılar, eski şarkılarımın tadını alabileceğiniz şarkılar.
ZATEN TÜM HEDEF YARADAN'DIR
Mevlana felsefesini hayatınızda ne kadar uygulayabildiniz? Mesela 'Ya olduğun gibi görün ya göründüğün gibi ol' sözünden hareketle, siz hangisini benimsediniz?
Ben olduğum gibi göründüğümü düşünüyorum. Göründüğün gibi olmak biraz zor, insanı yorabilir. Olduğun gibi görünürsen yorulmazsın, çünkü neysen osun. Gönül kırmamaya da özen gösteriyorum. 'Berhudar Ol' da anlatmaya çalıştığım gibi iyi insan olmaya, yaşamı güzelleştirmeye yönelik çaba içerisindeyim.
Bu kadar sabır, insan ilişkilerindeki hassasiyet ve tevazu. Sizi yormuyor mu? Belli noktada sizin de patlama noktanız yok mu?
(Gülüyor) Ben olduğum gibi göründüğüm için öyle davranıyoruım. Herhangi bir çaba içinde değilim. Çok fazla çalışıp, uykusuz kalırsam, bazen ister istemez sinirli davranabiliyorum ama o anlarda hemen gidip dinlenmeyi tercih ediyorum.
Gerçek seven cömerttir, seni seviyorum der!
Orhan Baba olmanın vermiş olduğu bir sorumluluk duygusu taşıyor musunuz?
Herkes gibi ben de insanım. Herkesin bu dünyada görevi var. Benim de görevim bu: Tahlil. Yaradan bize bu özellikleri vermiş, onu yapıyoruz. Herkes farkında olmadan birbirine hizmet ediyor. Maddi-manevi birbirimizle ticaret içindeyiz. Biz de hizmet eriyiz. Mevlana; 'İki sevgili biraraya geldiğinde birbirlerine bir şeyler vermedilerse ayrılığın başlangıcıdır' diyor; ben de bunun adını 'Gönül ticareti' koydum. Bizler de gönül dostlarımızla gönül ticareti içerisindeyiz.
Bu gönül ticaretini biraz açabilir miyiz?
İnsan sever, sevdiği kişiyi yüceltir. Onun iyi olmasını ister ve ondan sadece bir çift güzel söz bekler. Bu güzel sözlerin en büyüğü 'Seni seviyorum'dur şüphesiz. Bunu vermeyen sevgili cimridir. Eğer bir sevgili cimriyse onun aşkından şüphe edilir. Aşkta cimrilik olmaz ki. Yine bir bestemde; 'Aşkta cimrilik olmaz sevgilim. Aşk, ilgiyle büyür, doymazsın sevgilim. Gönlünü sevene adamadıysan, Ne yazık, buna aşk denmez sevgili' demiştik. Sevene cömertlik yakışır. Seven kişi kendinden ödün verir, kendisinden önce sevdiğini düşünür. 'Dertler benim mutluluk senin olsun' der. Bunu mazoşist olduğu için söylemez. 'O, iyi olsun ki ben de iyi olayım' diye söyler. Onun özgürlüğüne de engel olmaz. 'Aramızda başka biri varsa tertemiz aşkımı bana geri ver' der. Demokrattır da.
Günümüzde böyle gerçek aşklar kalmadı galiba...
Aslında insanın yapısında her şey var. Burada önemli olan, güzellikler yaşayıp bu güzellikleri ortaya koymak. Bu güzellikler zaman zaman şartlara göre gider ve gelir. Ne olursa olsun ne sevmek ne aşk ne de bilgi kaybolur...
Ne kadar yanarsak o kadar güzel
Yine Mevlana'dan yola çıkarak müzikal anlamda 'Hamdım, piştim, yandım' diyor musunuz?
Şüphesiz yandığımız yerlerdeyiz. (Gülüyor) Ne kadar yanarsak o kadar güzel. Sonuçta 'yandım' safhası, tamamıyla tasavvufa yöneldiği ve Allah'a daha yaklaştığı bir safha. Zaten hedef Yaradan'dır. Bana sorarsanız, ben baştan beri yananlardanım...
Sabah - Günaydın
