Referandum için sandık başındayız

Doğu illerinde oy verme saat 16.00'da, diğer illerde ise saat 17.00'de tamamlanacak.

Referandumda seçmenler 134 bin 700 sandıkta oy kullanıyor. Sabah oy verme işlemi birçok ilde sakin başladı ve ilk saatlerde sandık başları hayli tenhaydı. Mevsim dolayısıyla havanın geç aydınlanması ve Batı illerinde yağışlı olması nedeniyle oy verme işlemi başlamasına karşın oy vermeye çok az seçmenin geldiği gözlendi. Oy verme işleminin böyle devam etmesi halinde 42 milyon 629 bin 733 seçmenin bulunduğu Türkiye'de, sandık başlarında uzun kuyrukların oluştuğu 22 Temmuz milletvekili genel seçimlerine göre referanduma katılımın düşük olması bekleniyor.

SANDIKLARDA KUYRUK OLUŞMADI

Oy verme işleminin saat 07.00'de başladığı Adıyaman, Ağrı, Artvin, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Kars, Malatya, Kahramanmaraş, Mardin, Muş, Ordu, Rize, Siirt, Sivas, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Van, Bayburt, Batman, Şırnak, Ardahan, Iğdır ve Kilis'de sandıkların önü ilk saatlerde hayli tenhaydı. Bazı sandıklarda uzun süre sandık kurulu görevlilerinden başka oy veren olmadı. Diğer illerde oy verme işleminin başladığı saat 08.00'de sandık kurulu başkanları bir süre seçmen gelmesini beklemek durumunda kaldı.

Saatler ilerledikçe, sandığa gelmeye başlaan seçmenler birçok yerde sıra beklemeden oylarını kullandı. Seçmen bilgi kağıdı dağıtımındaki aksaklıklar nedeniyle bazı seçmenler de sandık kurullarında asılan listelerde isimlerini aramak zorunda kaldı. Seçmen bilgi kağıdı olmayan seçmenlerden listelerde adları yazılı olanlar, kimliklerini göstererek oy kullanabildi.

PARMAKLAR YİNE BOYANDI

Bu seçimde seçmenlerin oy verme işlemi diğer seçimlere göre daha kısa sürede gerçekleşti. Sandığa giden seçmen, adı seçmen listesinde bulunduktan sonra görevlilerden oy pusulası, zarf ve mühürü alarak, oy verme yerine geçti. Seçmen, Anayasa değişiklik paketine 'evet' diyecekse oy pusulasında beyaz renkteki bölüme, ‘hayır' diyecekse kahverengi renkdeki bölümüne mührü bastı.

Oy pusulasını katlayıp zarfa koyan seçmen, oy verme yerinden çıkıp zarfı sandığa attıktan sonra seçmen listesini imzalayarak oy verme işlemini tamamladı. Seçmenlerin mükererer oy kullanımını önlemek için bu seçimde de sandık görevlilerince oyunu veren seçmenin soy işaret parmağına çıkmayan boya sürüldü.

Yasaklar 21.00'de bitecek
 
Bugün saat 06.00'dan gece saat 24.00'e kadar; her ne suretle olursa olsun alkollü içki satılması, içkili yerlerde umumi mahallerde her çeşit alkollü içki verilmesi, içilmesi yasak olacak.
 
Yarın oy verme süresince bütün umumi eğlence yerleri kapalı kalacak, eğlence yeri niteliğini taşıyan lokantalarda yalnız yemek verilebilecek. Saat 06.00'dan gece saat 24.00'e kadar; emniyet ve asayişi korumakla görevli olanlardan başka hiçkimse, köy, kasaba ve şehirlerde patlayıcı madde, kesici, delici alet ve ateşli silahları taşıyamayacak.
 
Saat 18.00'e kadar radyolar ve her türlü yayın organları tarafından halkoylaması ve halkoylaması sonuçları ile ilgili haber, tahmin ve yorum yapılması yasak olacak.
 
Saat 18.00 ile 21.00 arasında radyolarda ve her türlü yayın organlarında ancak YSK tarafından halkoylamasıyla ilgili verilecek haber ve tebliğler yayınlanabilecek.
 
YSK, gerek görülmesi halinde saat 21.00'den önce de yayınların serbest bırakılmasına karar verilebilecek. Halk oylamasında serbest propaganda döneminde TBMM'de grubu bulunan siyasi parti temsilcilerinin 15 Ekim'de başlayan radyo televizyon konuşmaları önceki gün AK Parti temsilcisinin konuşmasıyla sona erdi.
 
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de radyo televizyon konuşmasını, dün yaptı. Böylelikle serbest propaganda dönemi dün saat 18.00 itibariyle sona erdi ve yasaklar başladı.
 
Halkoylamasıyla ilgili gümrük kapılarında oy verme işlemi, 11 Eylül 2007 Salı günü başladı. Kapıkule ve İpsala karayolu gümrük kapıları; Antalya, İzmir Adnan Menderes, Ankara Esenboğa, İstanbul Atatürk ve Sabiha Gökçen, Kayseri Erkilet ve Adana Şakirpaşa havalimanlarındaki oy verme de bugün saat 17.00'de sona erecek.
 
Gümrük kapılarında şu ana kadar yaklaşık 20 bin seçmen oyunu kullandı.
 
Halkoyuna sunulacak tam metin
 
Halkoyuna sunulacak 5678 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un tam metni şöyle:
 
MADDE 1: 7/11/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 77'nci maddesinin birinci fıkrasında geçen 'beş' ibaresi 'dört' olarak değiştirilmiştir.
 
MADDE 2: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 79'uncu maddesinin ikinci fıkrasında geçen 'seçim tutanaklarını' ibaresinden sonra gelmek üzere ve cumhurbaşkanlığı seçimi tutanaklarını' ibaresi; son fıkrasında geçen 'halkoyuna sunulması' ibaresinden sonra gelmek üzere 'cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi' ibaresi eklenmiştir.
 
MADDE 3: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 96'ncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
 
"Türkiye Büyük Millet Meclisi, yapacağı seçimler dahil bütün işlerindeüye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa'da başkaca bir hüküm yoksa toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz"
 
MADDE 4: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 101'inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
 
''Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş ve yüksek öğrenim yapmış Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri veya bu niteliklere ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşları arasından, halk tarafından seçilir. Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir. Cumhurbaşkanlığına Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri içinden veya Meclis dışından aday gösterilebilmesi yirmi milletvekilinin yazılı teklifi ile mümkündür. Ayrıca, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oylar toplamı birlikte hesaplandığında yüzde onu geçen siyasi partiler ortak aday gösterebilir. Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisi ile ilişiği kesilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer.''
 
MADDE 5: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 102'nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
 
''Cumhurbaşkanı seçimi, cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde; makamın herhangi bir sebeple boşalması halinde ise boşalmayı takip eden altmış gün içinde tamamlanır. Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilmiş olur. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılır. Bu oylamaya, ilk oylamada en çok oy almış bulunan iki aday katılır ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilmiş olur.''
 
''İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır. İkinci oylamaya tek adayın kalması halinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır. Aday, geçerli oyların çoğunluğunu aldığı takdirde cumhurbaşkanı seçilmiş olur. Cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar görev süresi dolan cumhurbaşkanının görevi devam eder. Cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir."