Kaynağının nerden olduğu bilinmeyen, gerçeğinden pek ayırt edilemeyen ve kalpazanlar tarafından üretilip piyasaya sürülen sahte paralar, esnafı mağdur ediyor. Küçük ölçekte alışveriş yapmak için işyerlerine giren kalpazanlar, esnafın dalgınlığından faydalanarak ödemeyi sahte paralarla yapıyor.

İKİ KEZ DOLANDIRILDI

Çarşı merkezinde esnaflık yapan ve kalpazanlar tarafından iki kez dolandırılan Abdullah Tuma, yetkililerin önlem almasını isterken, esnafları da dolandırıcılara karşı uyardı.

Farklı zaman dilimlerinde 50'lik ve 100'lük banknotlarla dolandırıldığını kaydeden Tuma: “Paranın kim tarafından verildiğini bilmiyorum. İşyerinin yoğunluğu veya dalgınlığımızdan faydalanan kalpazanlar, sahte paralarla alışveriş yapıyorlar. Ben yılların esnafıyım sahte paraların piyasada olması biz esnafları çok etkiliyor. Alın terimizle ekmeğimiz kazanıyoruz, kalpazanların hedefi olunca tüm emeğimiz boşa gidiyor ve zarara uğruyoruz” dedi.

Esnafları kalpazanlara karşı uyaran Tuma: “Son zamanlarda piyasada olan 50'lik ve 100'lük banknotlara dikkat edilmeli. Sahte paranın nasıl anlaşılacağı araştırılmalı ve dikkat edilmeli” diye konuştu.

SAHTE PARA NASIL ANLAŞILIR

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından basılarak piyasaya sürülen banknotlarda 12 adet güvenlik özelliği bulunmaktadır. Paranın gerçek ya da sahte olduğunu anlamak için bu güvenlik özellikleri kontrol edilmelidir. Bu özelliklerin 10 tanesini çıplak gözle görmek mümkünken 2 tanesini ancak büyüteç ve UV ışık altında görmek mümkündür.

GÜVENLİK ÖZELLİKLERİ:

Holografik Şerit Folyo: Banknotun ön yüzüne (Atatürk fotoğrafı olan yüz) baktığımızda sağ tarafta gördüğümüz parlak folyo kontrol amaçlı kullanabileceğimiz bir yöntemdir. Şerit folyoda herbir banknot için farklı bir motif bulunmaktadır. Ayrıca ortasında bulunan dikdörtgene yatay olarak farklı açılarda baktığımızda para miktarını ve TL yazısını görebiliriz.

Emniyet Şeridi: Paranın orta kısmında, parayı ışığa tuttuğumuzda görebileceğimiz bir şerit bulunmaktadır. Bu şerit üzerinde yine para miktarı ve TL yazısı bulunmalıdır. Buradaki emniyet şeridi her iki yüzden de görülebilmeli ve kesintisiz bir şekilde olmalıdır.

Gizli Görüntü: Paranın ön yüzünde sağ alt tarafta bulunan yedigenin içinde de paranın miktarı yazmaktadır. Parayı yatay konumda göz hizasında tutarak bunu görebilirsiniz. Fark etmesi biraz zor olabilir, dikkatlice bakınız.

Filigran: Banknotu ışığa tutarak ön yüzeyinden baktığımızda sol ortada kçük bir Atatürk portresi ile paranın miktarının yazdığı bir görüntü görürüz. Bunu paranın her iki yüzeyinden gözlemleyebilirsiniz.

Bütünleşik Görüntü: Para ışığa tutulduğunda, paranın ön yüzünde sol üst tarafta bulunan şekiller arka taraftaki şekillerle bütünleşerek paranın miktarını gösterir.

Kabartma Baskı: Paranın ön yüzünde tam ortada ve sol alt tarafta bulunan ve paranın miktarını belirten rakamlar kabartma baskı ile yapılmıştır ve dokunulduğunda hissedilir. Fakat elinizdeki para yıpranmış ise bunu algılayamayabilirsiniz.

Renk Değiştiren Şerit: Paranın arka yüzeyinden bakılınca ortada bir şerit bulunur ve bu şeritin üzerinde paranın miktarı yazar. Parayı hareket ettirdikçe şeridin rengi de değişmektedir.

Görme Engellilere Yönelik Özellik: Paranın ön yüzünde sol üst köşede dokunduğunuzda hissedebileceğiniz ve gözle de görülebilen nokta ya da noktalar vardır. Bu noktalar görme engellilerin paranın miktarını anlayabilmeleri için hazırlanılmıştır.

Boyut Farkı: Paraların güvenliği için kullanılan bir diğer özellik ise boyut farkıdır. En küçüğü 5 TL ve en büyüğü 200 TL olacak şekilde boyutlar giderek artmaktadır.

Renklendirilmiş Banknot Kağıdı: Paranın üzerindeki hakim renge bağlı olarak, açık bir renkle renklendirilmiş banknotlar kullanılmaktadır.

Mikro Yazı: Banknotların ön yüzündeki ay yıldızın içerisinde büyüteçle görülebilecek şekilde paranın miktarı yazmaktadır. Ayrıca holografik şerit folyonun üzerindeki dikdörtgenin alt ve üst kenarında TCMB yazmaktadır.

UV ÖZELLİKLER:

Banknot kağıdı UV ışık altında parlamaz. Banknotta bulunan kılcal lifler UV ışık altında kırmızı ve mavi şekilde parlar. Emniyet şeridi UV ışık altında mavi görünür. Atatürk portresi üzerinde UV ışık altında kırmızı renklerle paranın miktarı yazmaktadır. Seri numaraları UV ışık altında parlak olarak görülür.

0