Hemen Üye Ol Üye Girşi
Uye Girişi
Giriş
Beni Hatırla
Yeni Üye Kayıt
Haber sitemizin aktivitelerinden yararlanmak için üyelik başvuru yapın.
Hemen Üye Olun
Uye Hizmetleri
 
29 Kasım 2022 Salı
5 °C Bulutlu ve güneşli

Sasani imparatorluğunu zazalar kurdu!

Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünde görev yapan Demir, “Zaza veya Dimili adıyla tarihte ortaya çıkmış bir devlet olmasa da birçok yerde bunların kurduğu emirliklere rastlamaktayız. Ayrıca Sasani İmparatorluğu'nun Zazalar tarafından kurulduğu bilinmektedir” dedi.

Sasani imparatorluğunu zazalar kurdu!
13 MAYIS 2017 CUMARTESİ 06:49
13
14741
3
AA aa

Bingöl Üniversitesi kuruluşunun 10. yıl etkinlileri kapsamında ‘Zaza Tarihi ve Edebiyatı’ paneli düzenlendi.

Kongre merkezinde düzenlenen panele konuşmacı olarak Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünde görevli Abdullah Demir, Araştırma Görevlisi Murat Alanoğlu, Araştırma Görevlisi İbrahim Dağılma ve Hasip Bingöl katıldı.

‘Zazaların Menşei, Göç Hareketleri ve Kurmuş oldukları beylikler’ üzerine konuşan Demir, Zazaların büyük bir coğrafyaya dağıldığını ve birçok yerde beylikler kurup adına para bastıran bir beyliklerden oluştuğunu söyledi.

Demir, “Her ne kadar tarihi kaynaklarda Zaza kelimesine az rastlanırsa da Zazaları, hanedanlar vasıtasıyla tanıma fırsatı buluyoruz. Eski devletlerin birçoğunun hanedanlarının ismiyle anıldıkları bilinmektedir. Buna örnek olarak Emevi, Abbasi, Eyyubi, Selçuklu, Osmanlı devletlerini gösterebiliriz. Haliyle modern çağda hanedan devletler yerine daha evrensel isimler kullanılarak yeni devletler kurulmuştur. Zaza veya Dimili adıyla tarihte ortaya çıkmış bir devlet olmasa da birçok yerde bunların kurduğu emirliklere rastlamaktayız. Ayrıca Sasani İmparatorluğu’nun Zazalar tarafından kurulduğu bilinmektedir” ifadelerini kullandı.

‘REVAN (NAM-I DİĞER ERİVAN) ZAZALARI’

Demir, 16. yüzyılın başlarında Revan bölgesinde yapılan tahrir kayıtlarında Dimililerin burada yoğunlukta yaşadıkları ve birçok köyde iskan ettikleri ifade ederek, “ Tahrir kayıtlarında “Yörükan-ı an cemaʻat-i Dimilû” terimleriyle hane hane şahıs isimlerini kaydetmişlerdir. “Karye-i Kara Hasan an camaat-ı Dimilû tabii Çeku” yazdıktan sonra sakinlerinin isimleri, meslekleri ve diğer özellikleri katipler tarafından kayıt altına alınmıştır” dedi.

‘PAZUKİ BEYLERİ’

Pazuki Beylerinin Çapakçur ve çevresinde uzun süre hüküm süren Süveydi beyleriyle aynı soydan geldiklerini aktaran Demir, “Pazukiler Safevi döneminde Hınıs, Tekman, Muş ve Adilcevaz bölgesine kadar nüfuzlarını artırmış bu bölgelerin tamamını hakimiyetlerine almışlardır.  16 Ramazan 967ʹde Pazuki Beyleriʹnin Erzurumʹun Pasin Sancağı’nda yoğunlukta yaşadıkları ve bazı siyasi nedenlerle iki yüz haneden fazlası Karayazı çeribaşısıyla firar ederek beri tarafa geçtikleri yani Safeviler tarafına göç ettiklerinin Adilcevaz Dünbüli Beyʹi Evliya tarafından Van Beylerbeyine haber verilmiştir. Bunun üzerine Erzurum Beylerbeyine göç sebebinin ayrıntılı bir şekilde araştırılması ve rapor edilmesi hususunda emir gönderilmiştir” şeklinde konuştu.

Araştırma Görevlisi Murat Alanoğlu ise ‘ Osmanlı Klasik döneminde Zazalar (İdari ve İktisadi Düzen) başlıklı araştırmasında Yurtluk-Ocaklık ve Hükûmet Olarak İdare Edilen Zaza Bölgelerinden söz etti. Alanoğlu, Mirdasî (Eğil, Palu, Çermik), Süveydî (Genç, Çabakçur, Hancuk), Dımıli (Hoy, Kotur, Salmas, Gerger, Sökmenabad, Urmi), Zerza (Uşni ve Lacan), Çemişgezek (Pertek, Sağman, Mazgirt, Kızuçan), Pazuki (Kiğı, Hınıs, Varto, Malazgirt) bölgelerinde Zazaların hüküm sürdüğünü ve Osmanlı notlarında kayıtlı olduğunu aktardı.

“SANCAK GELİRİNİN TAMAMI HÂKİMLERE AİTTİR”

Osmanlı Klasik döneminde Zazaların idari ve iktisadi yönlerinden söz eden Alanoğlu, Kanunnâmeye Göre Hükümet ve Sancakların Özelliklerini anlattı. Hükümet ve yurtluk-ocaklık sancaklar fetih sırasında hizmeti görülen mahalli beylere, aşiret liderlerine ve ümerâya tevcih edildiğini aktaran Alanoğlu, “ Hükümet sancaklar mülkiyet, yurtluk-ocaklık sancaklar ise sancak hâssı yoluyla tevcih olunmuştur. Hükümet sancaklarda tahrir yapılmamaktadır. İçlerinde tımâr ve ze‘amet yoktur. Sancak gelirinin tamamı hâkimlere aittir. Hükümet sancaklarda ümerâdan ve kul taifesinden hiçbir fert bulunmamaktadır. Kendi özel askerleri ve aşiret kuvvetleri mevcuttur. Yurtluk-ocaklık sancaklarda tahrir yapılmaktadır. İçlerinde tımâr ve ze‘amet vardır. Azl ve nasb kabul eylemezler. Beyler öldüklerinde veya hizmette kusurları görüldüğünde, sancaklar evlâd ve akrabalarına verilir, aile dışından kimseye tevcih yapılmaz. Sefer zamanında bağlı bulundukları beylerbeyinin emri altında sefer hizmeti yaparlar” dedi.

Düzenlenen panele Bingöl Üniversitesi Rektörü İbrahim Çapak, HÜDA Par Bingöl İl Başkanı Hamdullah Tasalı, birçok araştırma görevlisi ve öğrenciler katıldı. 

YORUM YAZIN
Profiliniz ziyaretci statüsünde görünüyor. Yorumlarınız aşağıdaki isimle yayınlanacaktır
Değiştir
Dilerseniz web sitemize üye olarak daha özgün bir profil oluşturabilir ve yorumlarınızı hesabınızdan takip edebilirsiniz
Kodu Girin
Yapacağınız yorumların şiddet ve hakaret içermemesine lütfen dikkat edin. Aksi taktirde yorumlarınız onaylanmayacaktır. Gönder
Misafir Kullanıcı (@Misafir_57131)
05 Nisan 2020 Pazar 14:05
İnşallah eskiden olduğu gibi tekrar bir imparatorluk kurarız
Beğendim (23) Beğenmedim (3)Cevapla
umut bütün (@Misafir_20288)
13 Mayıs 2017 Cumartesi 16:14
önde gelen Zazalar ve zaza köken li araştırmacılar Zazaların tarihine objektif olacak şekilde sahip çıksın bu kadim halkı başkalarının devşirmesine tarihsel gerçeklikleri çarpıtmasına müsama etmesinler.ZAZA ZAZADIR O KADAR
Beğendim (42) Beğenmedim (1)Cevapla
Misafir Kullanıcı (@Misafir_89906)
03 Mart 2022 Perşembe 12:25
@umut bütün Zazalar Kürt kabul etmeyende cehalet var
Beğendim (2) Beğenmedim (10)Cevapla
28.11.2022
18:53
Sözen: `Seçimin kaderini gençler tayin edecek`
Sözen: 'Seçimin kaderini gençler tayin edecek'
Bir dizi ziyaretlerde bulunmak için geldiği Bingöl'de seçim rüzgârını erken estiren isimlerden Ziya Sözen, aday adayı olacağını da ilan etmiş oldu. Seçime dair değerlendirmelerini paylaşan Sözen: 'Seçim kaderini gençlerin kararı tayin edecektir. Gençlik buluşması için hazırlıklarımıza başladık. Biz değil, gençler konuşacak. Raporu da ilgili tüm mercilere sunacağız.'
28.11.2022
18:45
Tıkla ne kadar emekli maaşı alacağını hemen öğren
Tıkla ne kadar emekli maaşı alacağını hemen öğren
SGK, 'Emekli olursam ne kadar maaş alırım?' uygulamasını erişime açtı. Kullanıcılar, emekli maaşı hesaplama uygulaması ile maaş miktarını öğrenebilecek. İşte detaylar.
28.11.2022
16:16
Belediye`nin 2023 bütçesi 982 milyon lira
Belediye'nin 2023 bütçesi 982 milyon lira
Bingöl Belediyesinin 2023 yılı bütçesi 982 milyon olarak belirlenirken, bütçe oy çokluğuyla kabul edildi.
28.11.2022
16:06
Metamfetamin ele geçirildi: 2 gözaltı
Metamfetamin ele geçirildi: 2 gözaltı
Bingöl'de Genç Küpar yol kontrol noktasında durdurulan araçtaki şahısların üzerinden 14 gram Metamfetamin maddesi çıktı. Şüpheli 2 şahıs, jandarma ekiplerince gözaltına alındı.
28.11.2022
15:52
`Aile Bilinci` konferansı
'Aile Bilinci' konferansı
Bingöl'de İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından, Değerler Eğitimi Projesi çerçevesinde Dr. Ferhat Aslan'ın katılımıyla 'Aile Bilinci' konulu konferans yapıldı.
28.11.2022
15:17
Fesih Zeki Mert, Kanada Başbakanı Trudeau İle Görüştü
Fesih Zeki Mert, Kanada Başbakanı Trudeau İle Görüştü
Kanada'nın en önemli iş insanlarından biri olan Van Horne Construction'un sahibi ve Yönetim Kurulu Başkanı Bingöllü iş insanı Fesih Zeki Mert, dünya çapına yayılan başarılı projelerinin karşılığını her alanda görüyor.
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir
©Copyright 2017
Haberler, Fotoğraf Galerisi, Video Galerisi, Köşe Yazıları ve daha fazlası için arama yapın