Seçmen son bir yıla bakıyor

ABD'nin Illinois Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Akarca, seçmenin, hükümetin ekonomik performansını değerlendirirken, seçimden önceki bir yılı dikkate aldığını söyledi.

Akarca, Ekonomik Araştırmalar Derneği (EAD) ile Siyaset Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfınca (SETA), SETA Genel Merkezinde düzenlenen konferansta, ''Ekonomik performans ve siyasi sonuçları: Türkiye'de 1950 ile 2004 yılları arasında yapılan genel ve yerel seçimlerin bir analizi'' konulu araştırmasını anlattı.

Araştırmada, Türk seçmeninin davranışını öğrenmeyi amaçladığını belirten Akarca, çalışması boyunca ''Türk seçmeninin oy verirken hükümetin ekonomik başarısını dikkate alıp almadığı'', ''ekonomik büyüme kadar enflasyonu da göz önüne alıp almadığı'', ''yakın ve uzak geçmişe aynı derecede önem verip vermediği'' ve ''bir önceki seçimlerde oy verdiği partiye aynı eğilimi gösterip göstermediği'' sorularına cevap aradığını söyledi. Akarca, seçmenin, hükümetin ekonomik performansını değerlendirirken, seçimden önceki bir yılı, bu kapsamda ekonomik büyüme ve enflasyonu dikkate aldığını kaydetti.

Araştırmasının bağımlı ve bağımsız değişkenlerini detaylı bir biçimde anlatan Akarca, ''parti liderlerinin cumhurbaşkanı seçildikten sonra partilerinin niçin oy kaybettiğine'' cevap aradıklarını da anlattı. Akarca, 1965, 1991 ve 1994 seçimlerindeki lider değişiklikleri ve buna bağlı oy oranlarından örnekler verdi.

Araştırmanın başında, Kıbrıs harekatı ve terörist başı Abdullah Öcalan'ın yakalanmasının, seçimlere bir etkisi olup olmadığını da sorguladığını kaydeden Akarca, ''Araştırma sonunda oy oranını izah ederken, bunların bir etkisinin bulunmadığını gördük'' dedi. ''Bazı partilerin, liderleri cumhurbaşkanı olduktan sonra oy kaybettiği'' görüşünün de söz konusu araştırma sonunda çürütüldüğünü ifade eden Akarca, ''Partiler, liderleri onları bıraktığı için oy kaybetmediler. Liderler, partileri oy kaybetmeye başladığı için cumhurbaşkanı adayı oldular'' dedi.

Akarca, Amerika, Avrupa ve gelişmekte olan bazı ülkelerdeki seçmenlerle Türk seçmenlerin davranışlarını da karşılaştırdığı araştırma sonucunda, Türk seçmenlerin, diğer ülke seçmenleriyle aynı davranışları gösterdikleri sonucuna ulaştıklarını kaydetti. Akarca, seçmenler oy verirken, hem ekonomik büyüme hem de enflasyonu göz önüne alsalar da ekonomik büyümeye daha fazla önem verdiklerini savundu. ''Seçmenlerin, değerlendirme yaparken, bir yıldan daha geriye gitmediklerini'' söyleyen Akarca, seçmenlerin, önceki seçimlerde oy verdikleri partiye oy verme eğilimi gösterdiklerini, ancak oy verdikleri partiye verdikleri desteği, zaman içinde de geri çektiklerini ifade etti.