KİM KİMDİR FİRMA REHBERİ Hemen Üye Ol Üye Girşi
Uye Girişi
Giriş
Beni Hatırla
Yeni Üye Kayıt
Haber sitemizin aktivitelerinden yararlanmak için üyelik başvuru yapın.
Hemen Üye Olun
Uye Hizmetleri
 
19 Kasım 2026 Perşembe

'Sivil vesayet' tabii, ne olacak?

Her gerektiğinde tekrarladığım eski tezimi yeniden hatırlatayım: 1960 yılında (27 Mayıs) ilkiyle tanıştığımız darbeler sonrası için 'olağanüstü dönem' diyenlerin tersine, ülkemizin sürekli 'vesayet altında' yaşadığına inanıyorum ben; birkaç farklı dönemi ise, çöl ortasındaki vaha gibi, 'istisna' olarak görüyorum.

`Sivil vesayet` tabii, ne olacak?
18 OCAK 2010 PAZARTESİ 17:26
0
1597
0
AA aa
1950-60 arasında Demokrat Parti iktidarı istisnaydı. 1965-71 arası Adalet Partisi iktidarı istisnaydı. 1984-1991 arası Anavatan Partisi iktidarı istisnaydı. 1996-97 Refahyol iktidarı istisnaydı. 2002 genel seçimine kadar geçen istisnai dönemleri dışarıda bırakırsak, Türkiye sürekli 'vesayet' altında kaldı.
Tezimin özü şu: Türkiye'nin olağan sistemi vesayettir; bunu sağlamanın yolu da 'darbeler' veya 'darbe tehdidi'nin kullanılmasıdır. 'Vesayet' kavramı içinde yer alan bazı siviller 'darbe tehdidi'ni sıkça kullandılar; istedikleri sonucu alamayınca, aynı siviller, askere gidip “Ne duruyorsunuz?” çağrısı yaptılar. İktidar böylece hep onlarda kaldı işte.
Siyasilerin askeri tribünlere bakmadan seçmenden aldığı temsil görevini yerine getirmeyi göze alabildiği ortamlar, 2002 yılına kadar, onların sonunu da getirdi. Ya darbe oldu, ya da darbe olacağı havası basılarak istenilen sonuç alınabildi.
Sürekli 2002 yılını farklı bir dönemin milâdı olarak gösterdiğimi herhalde fark ettiniz. Bunun sebebi açık: 2002 yılından sonra ülke birkaç kez 'darbe' ortamına girdi, ama darbe olmadı. Daha da önemlisi şu: 'Darbe' ihtimali kimbilir kaç kez bir 'tehdit' olarak öne sürülmesine rağmen, iktidardaki siyasi kadro bildiği yoldan sapmadı.
2002, yalnızca 'darbeler dönemi'nin bittiğinin iyice anlaşıldığı bir tarihi dönemeç noktası değildir; aynı zamanda 'darbe tehdidi' ile sonuç alma yönteminin de sonudur.
Darbeler dönemini bizden önce yaşamaya başlamış Latin Amerika ülkelerinden bizi ayıran özellik de bu: Darbelerle 1950'lerde tanışan Latin Amerika ülkelerinde dış destekli darbeler birbiri ardına yaşandı ve sol partilerin güçlendiği 1980'lerde o dönem sona erdi. Bizde ise 1960'tan buyana dört askeri müdahale yaşandı ve 'vesayet rejimi' 2002 yılına kadar bu yolla sürdürülebildi.
Latin Amerika'da 'sol siyaset'in gerçekleştirdiğini, bizde Ak Parti'nin 'muhafazakâr' siyaset aktörleri becerebildi.
Önemli bir farklılık bu.
Uzak coğrafyalarda benzer altüst oluşlar yaşamış ülkelerde demokrasiye geçişi sağlamada baş rolü 'sol' üstlenirken, Türkiye'de demokrasi yolunda atılmak istenen adımlara ayak sürüyen bir 'sol' var. CHP geçmişte başka türlü davransaydı, ya da o yılların 'sağ' iktidarları bugünlerde Tayyip Erdoğan ve arkadaşlarının yaptığı gibi millet ile bağını kesmeme kararlılığında olsaydı, 'vesayet' bizde de 1980'li yıllarda sona erebilirdi.
Milletten alınan güç yetmezmiş gibi 'darbe' sözcüğünü koçbaşı gibi kullanan 'vâsi güç'ün suyundan gitmek daha kolay geldi çoğu iktidara; biraz da CHP-tarzı muhalefetten yıldıkları için kendilerini vâsi gücün kanatları altına attılar.
İyi ki Brezilya örneğini verdi Deniz Baykal; o örnek ilgilendiği coğrafyalarda askeri darbeleri dönüşüm yöntemi olarak kullanan ABD'deki politika değişikliğini hatırlatmış oldu çünkü. Arjantin'de, Şili'de, Brezilya'da 'sol' iktidarlar vesayet döneminin aşırılıklarıyla hesaplaşıyorlar; Washington da bu duruma 'çıt' çıkarmıyor.
1997 haziran ayında da, 2006 ortalarında da, Türkiye 'darbe' çalkantısına girdiğinde, Washington “Biz Türkiye'de demokrasinin rayından çıkmasını istemiyoruz” açıklamaları yapmıştı. O açıklamaların yeni politikayı vurguladığı artık daha iyi anlaşılıyor.
Şimdi 'sivil vesayet' dönemi...
Korkmayın canım, 'sivil vesayet' zaten demokrasi demek...

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Diyalog Gazetecilik San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan köşe yazısı/haberin bir bölümü, alıntılanan köşe yazısı/habere aktif link verilerek kullanılabilir.

yenışafak
YORUM YAZIN
Profiliniz ziyaretci statüsünde görünüyor. Yorumlarınız aşağıdaki isimle yayınlanacaktır
Değiştir
Dilerseniz web sitemize üye olarak daha özgün bir profil oluşturabilir ve yorumlarınızı hesabınızdan takip edebilirsiniz
Kodu Girin
Yapacağınız yorumların şiddet ve hakaret içermemesine lütfen dikkat edin. Aksi taktirde yorumlarınız onaylanmayacaktır. Gönder
19.11.2026
12:48
İstanbul`daki 29 STK`dan ‘Bingöl Tanıtım Günleri`ne katılmama kararı!
İstanbul'daki 29 STK'dan 'Bingöl Tanıtım Günleri'ne katılmama kararı!
17-20 Aralık tarihlerinde İstanbul'da gerçekleştirilmesi planlanan Bingöl Tanıtım Günleri'ne, İstanbul'da Bingöl adına faaliyet gösteren 29 sivil toplum kuruluşu katılmayacağını açıkladı. Ortak açıklamada, organizasyonun yeterince kapsayıcı olmadığı yönündeki hassasiyetlere dikkat çekilerek birlik, beraberlik ve ortak akıl çağrısı yapıldı.
18.11.2026
22:50
Ali Bayram anlattı! Suikastlar, işkenceler ve son seçim sürecinde yaşananlar!
Ali Bayram anlattı! Suikastlar, işkenceler ve son seçim sürecinde yaşananlar!
Bingöl'ün yakın tarihine tanıklık eden Ali Bayram, gençlik yıllarında uğradığı silahlı saldırıları, cezaevinde yaşadığını anlattığı işkenceleri ve yarım asrı aşan Şoförler ve Otomobilciler Odası Başkanlığı ile Bingöl esnaf ve Sanatkârlar Odalar Birliği Başkanlığı döneminin sonundaki seçim sürecini Bingöl Online'a anlattı.
18.11.2026
19:33
12Bingölspor`da Menaf Yiğit dönemi sona erdi!
12Bingölspor'da Menaf Yiğit dönemi sona erdi!
Lige katılamama tehlikesi yaşadığı süreçte sorumluluk üstlenerek kulüp başkanlığına gelen Menaf Yiğit, yaklaşık 4 ay sürdürdüğü görevinden sağlık sorunları nedeniyle istifa etti. Olağanüstü kongreye kadar başkanlık görevine Cihat Yavuz Güler vekâlet edecek.
18.11.2026
16:52
12Bingölspor`dan tek gollü mağlubiyet!
12Bingölspor'dan tek gollü mağlubiyet!
Sakaryaspor karşısında ilk yarıyı golsüz eşitlikle tamamlayan 12Bingölspor, ikinci yarıda kalesinde gördüğü talihsiz golle sahadan 1-0 mağlup ayrıldı. Ömer Yanık'ın kırmızı kartıyla son bölümde 10 kişi kalan temsilcimiz, beraberlik için mücadele etse de aradığı golü bulamadı.
18.11.2026
15:55
Yeşilay gönüllüleri Filistin temalı resim etkinliğinde buluştu
Yeşilay gönüllüleri Filistin temalı resim etkinliğinde buluştu
Yeşilay Bingöl Şubesi, bağımlılıkla mücadele kapsamında yürüttüğü çalışmalara kültür ve sanat etkinlikleriyle devam ediyor. Gönüllülerin katılımıyla düzenlenen resim etkinliğinde Filistin teması işlendi.
18.11.2026
15:13
Renkli buluşmada film molası!
Renkli buluşmada film molası!
Bingöl Belediyesi Engelsiz Yaşam Merkezi'nde düzenlenen sinema ve boyama etkinliğinde özel gereksinimli bireyler bir araya gelerek keyifli anlar yaşadı.
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir
©Copyright 2017
Haberler, Fotoğraf Galerisi, Video Galerisi, Köşe Yazıları ve daha fazlası için arama yapın