Kiğı ilçesi Bilice köyünde yetişen ve Hazreti İsa'nın çarmıha gerildiği sırada boynunu büktüğü inancıyla Hristiyan dünyasınca kutsal sayılan ters laleler, son yıllarda giderek azalıyor. Birçok bölgede koruma altına alınan ters laleler, Gevbava Dağında toplanarak evlerin bahçelerinde süs bitkisi olarak kullanılıyor. Rengarenk görüntüsüyle yöre halkının yanı sıra fotoğrafçıların ilgisini çeken ters laller, ender yetişen bir tür olduğu için zaman zaman yurt dışına da kaçırılıyor.
Halk arasında "ağlayan gelin" denilen ters lale soğanlarının sökülerek ticari malzeme haline getirilmesini engellenmesini isteyen yöre halkı, lalelerin tohumlarının bile çalındığını kaydettiler. Yöre halkının kendi imkanlarıyla ter laleleri korumaya çalıştığını belirten doğa severler, laleleri koparanların cezalandırılmasını istedi.
TERS LALE
Hüznün Sembolü Bilinen en eski süs bitkisi olan Ters Lale, soğanlı bitkiler familyasındandır. Birçok din ve kültür için hüznün sembolü kabul edilmiş, efsanelere konu olmuştur. 19. yüzyılın sonlarına kadar Osmanlı topraklarına has bir çiçek olarak kalmıştır. Ters lale, Anadolu coğrafyasına ait endemik bir türdür. Efsanelerde Ters Lale Hristiyan rivayetlerine göre; Hz.İsa'nın çarmıha gerilişine şahit olan Hz. Meryem'in gözyaşlarının düştüğü yerde Ters Lale yetişmeye başlamıştır. Müslüman söylencelerine göre; Hz. Hasan ve Hüseyin'in Kerbela'da katledilişlerinden dolayı ve başka bir efsaneye göre ise Ferhat'la Şirin adlı aşık bir çiftin birbirlerine kavuşamaması nedeniyle Ters Lale'nin boynu bükük, rengi kırmızıdır. Ters Lale, Anadolu topraklarının gördüğü büyük acıları efsaneleriyle özetlemektedir. Osmanlı döneminde, Lale, Sümbül ve Nergis kadar popüler olmuştur.20. yüzyıl başlarında yapılan araştırmalar ve ilerleyen bitki yetiştiriciliği sonucu türleri çoğalmıştır. Bugün Ters Lalenin dünya üzerinde bilinen 165 türü ve tür alt kategorisi bulunmaktadır.
NAZLI ÇİÇEK TERS LALE NASIL YETİŞİR?
Üretim alanı 1000 – 3000 metre yükseklikte olmalıdır. Ancak düşük rakımlı alanlarda da sıcaklık kontrolü sağlanabildiği sürece üretim yapılabilir. Toprağı bol güneş görmelidir ve su tutmamalıdır. Bunun için yüksekten akışı sağlayan meyilli arazi gerekir. Ters Lale, humuslu ve kumlu toprakları severler.
