Bingöl'de merkez Esentepe Mahallesi Şeyh Ahmet mevkiinde inşa edilen 800 konutluk TOKİ projesinde anahtar teslim süreci yeni tartışmaları da beraberinde getirdi. Yaklaşık 14 aydır taksit ödemelerine rağmen konutlarına kavuşamayan hak sahipleri, teslim öncesinde istenen yüzde 10 KDV, Halkbank üzerinden yaptırılması zorunlu tutulan DASK ve konut sigortası ile teslim edilen dairelerdeki işçilik ve malzeme kalitesine tepki gösterdi. TOKİ ise proje belgelerinde KDV'nin "teslim tarihinde geçerli oran" üzerinden tahsil edileceğini belirtiyor.

"14 aydır hem kira hem taksit ödüyoruz"

13 Mart 2025'te kura çekimi yapılan projede hak sahipleri, konutların henüz teslim edilmemesi nedeniyle aylardır hem kira hem de TOKİ taksitlerini ödemek zorunda kaldıklarını belirtti.

Hak sahipleri, teslim sürecindeki gecikmenin kendilerine ciddi ekonomik yük oluşturduğunu ifade ederek, "Yaklaşık 14 aydır taksit ödüyoruz. Aynı zamanda kirada oturmaya devam ediyoruz. Teslim gecikmesinin vatandaş açısından oluşturduğu zararın hiçbir karşılığı yok." dedi.

KDV ve ek maliyetler tepki çekti!

Hak sahiplerinin en önemli itirazlarından biri de teslim sırasında talep edilen yüzde 10 KDV oldu.

Vatandaşlar, sözleşmelerde açık bir yüzde belirtilmediğini, teslim aşamasında yüksek bir KDV yüküyle karşılaştıklarını savunurken, taksitlerin de memur maaş katsayısına bağlı olarak her altı ayda bir arttığını söyledi.

Hak sahipleri, 3+1 konutlarda aylık taksitlerin Haziran ayında yaklaşık 11 bin lira iken Temmuz itibarıyla 12 bin 580 liraya yükseldiğini, KDV yükünün de eklenmesi halinde aylık ödemenin yaklaşık 13 bin 800 liraya çıkacağını ifade etti.

Temmuz 2026 itibariyle ana borç tutarında da yaklaşık 440 bin liralık artış oluştuğunu belirten vatandaşlar, teslim aşamasında karşılarına çıkan ek maliyetlerle sosyal konut amacının zedelendiğini dile getirdi.

TOKİ'nin KDV dayanağı ne?

TOKİ'nin hak sahiplerine verdiği bilgilendirme formunda, anahtar tesliminde "3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu kapsamında geçerli KDV oranı üzerinden vergi tahsil edileceği" belirtiliyor.

Öte yandan TOKİ'nin aynı projeye ilişkin resmi satış listelerinde de konutlar için yüzde 10 KDV oranı yer alıyor. Kurum, bu nedenle teslim aşamasında yürürlükteki KDV oranının uygulanacağını savunuyor.

Buna karşın bazı hak sahipleri, sözleşme sürecinde bu yükün kendilerine yeterince açık şekilde aktarılmadığını ileri sürüyor.

Halkbank'tan sigorta ve DASK dayatması iddiası

Hak sahiplerinin tepki gösterdiği bir diğer konu ise teslim sürecinde uygulandığını öne sürdükleri sigorta işlemleri oldu.

Vatandaşlar, DASK ve konut sigortasının yalnızca Halkbank aracılığıyla yaptırılmasının istendiğini iddia ederek, daha uygun fiyatla farklı sigorta şirketlerinden poliçe düzenletmek istemelerine rağmen bunun kabul edilmediğini savundu.

Hak sahiplerine göre, banka dışarıdan yaptırılan poliçelerde KDV ödeme belgesini düzenlemiyor, TOKİ ise KDV ödeme belgesi ibraz edilmeden anahtar teslimini gerçekleştirmiyor. Bu nedenle vatandaşlar, fiilen Halkbank üzerinden sigorta yaptırmaya mecbur bırakıldıklarını öne sürdü.

Hak sahipleri, bu nedenle daha yüksek prim ödemek zorunda bırakıldıklarını öne sürerken, "Tapu henüz bize ait değil. Devletin mülkiyetindeki konut için DASK'ı neden biz yaptırıyoruz? Eğer biz maliksek tapumuz neden verilmiyor?" sorusunu yöneltti.

"Site yönetimi avansı da isteniyor"

Hak sahipleri ayrıca teslim öncesinde site yönetimi avansı adı altında yaklaşık 8 ila 10 bin lira arasında değişen bir ödemenin talep edildiğini belirtti.

Bu bedelin hangi hizmetler karşılığında alındığına ilişkin kendilerine ayrıntılı bilgi verilmediğini savunan vatandaşlar, teslim aşamasında peş peşe çıkan ek ödemelerin sosyal konut anlayışıyla bağdaşmadığını ifade etti.

"Teslim edilen evlerde yüz binlerce liralık ek masraf var"

Hak sahipleri, teslim aşamasındaki dairelerde ciddi işçilik ve malzeme eksiklikleri bulunduğunu da ileri sürdü.

İddialara göre birçok dairede; banyo dolapları bulunmuyor, mutfak tezgâhlarının kenar bitişleri tamamlanmamış, kapı kasalarında hasarlar bulunuyor, farklı tonlarda boya uygulamaları göze çarpıyor, kornişler takılmamış durumda.

Vatandaşlar, evlerin oturulabilir hale gelebilmesi için ortalama 300 ila 400 bin lira arasında ilave harcama yapmak zorunda kalacaklarını savundu.

Çevre düzenlemesinin de beklentilerin altında kaldığını ifade eden hak sahipleri, sosyal konut projesinde bu ölçüde ek maliyetlerle karşılaşmanın kabul edilemez olduğunu dile getirdi.

"Sosyal konutun sosyal yönü kalmadı"

Hak sahipleri, KDV, dönemsel artışlar, teslim gecikmesi nedeniyle ödenen kiralar, sigorta giderleri ve dairelerdeki eksikliklerin oluşturduğu toplam maliyetin, serbest piyasadaki konut fiyatlarına yaklaştığını belirterek, "Bunlar sosyal konut olarak yapıldı ancak artık sosyal yönü kalmadı." değerlendirmesinde bulundu.

1

2

0