Bakanı Cevdet Yılmaz, 21. yüzyılı Türkiye-İran ilişkilerinin 'altın çağı' haline getirmeyi amaçladıklarını ifade ederek, Türkmen ve İran doğal gazının Türkiye üzerinden Avrupa'ya nakledilmesine yönelik projelerin, bu alandaki ilişkilerin büyük boyutlara taşınmamasında önem taşıdığını kaydetti.
İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Mutteki de iki ülke ilişkilerinde 'tarihi bir dönemin' söz konusu olduğunu ifade etti. Mutteki, petrol ve doğal gazın Türkiye üzerinden Avrupa'ya transferinin önem taşıdığını ifade ederek, bu alanda ortak yatırım yapılmasının önemli konulardan birini oluşturduğunu söyledi.
Yılmaz ve Mutteki, Türkiye-İran 21. Dönem Karma Ekonomik Komisyon (KEK) Toplantısı kapsamında, önce ikili görüşme gerçekleştirdi. Görüşmenin ardından KEK toplantısının açılışı yapıldı.
Devlet Bakanı Yılmaz, açılışta yaptığı konuşmada, Türkiye ve İran'ın tarih boyunca bölgenin kaderini belirlemiş iki 'dost ve kardeş ülke' olduğunu kaydederek, işbirliğini geliştirmenin bölgenin istikrar ve mutluluğuna da katkı sağlayacağını belirtti.
İki ülke arasındaki ticaret hacminin 2008'de ilk defa 10 milyar dolar sınırını aştığını, 2009'da küresel krizin de etkisiyle 5,5 milyar dolara gerilediğini belirten Yılmaz, 2010'dan itibaren ikili ticaret hacminde önemli bir artış trendinin tekrar yakalanacağına inandığını söyledi.
Yılmaz, ticaret hacminin karşılıklı denge esasına göre 5 yıl içinde 30 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini kaydederek, bu hedefe ulaşabilmek için ticaret önündeki tüm engellerin kaldırılması gerektiğini belirtti. Yılmaz, İran'da yüksek koruma oranları, gümrük vergilerinde çok sık yapılan artışlar, ihtisas gümrükleri ve ithalatta mevsimlik kısıtlamaların söz konusu olduğunu, ticaretin gelişmesini engelleyen bu uygulamaların kaldırılmasını istediklerini söyledi.
İran ile ticarette 'tercihli tarifelerin uygulanması' yönünde çalışma yürüttüklerini dile getiren Yılmaz, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı Ticaret Anlaşması (ECOTA) ve Tercihli Tarife Protokolü Menşe Kuralları Anlaşmasının hayata geçirilmesi konusunda İran'ın çabasını beklediklerini belirtti.
Yılmaz, İran'ın 'liberalizasyon sürecini hızlandırarak, devam etmesi'nin de önem taşıdığını kaydetti ve Türkiye'nin, İran'ın Dünya Ticaret Örgütü üyelik sürecine her türlü desteği sağlamaya hazır olduğunu belirtti.
ORTAK YATIRIM KOMİTESİ' OLUŞTURULACAK
Ticaretin finansmanındaki sorunların aşılması için atılan adımlara da değinen Yılmaz, iki ülke özel temsilcileri koordinasyonunda 'ortak banka oluşturulması, Türkiye'de bir İran bankasının kurulması, ortak debit kartı çıkarılması ve Bank Mellat'ın Türkiye'deki ofisinin banka şekline dönüştürülmesi' yönünde sürdürülen çalışmalardan memnuniyet duyduklarını dile getirdi.
İran ile çeşitli sektörlerde ortak yatırımlarda bulunmayı öncelikli hedefleri arasına koyduklarını ifade eden Yılmaz, iki ülke arasında 'ortak yatırım komitesi' kurulmasına ilişkin mutabakat zaptının bu KEK toplantısında imzalanacağını bildirdi.
Yılmaz, İran'da özellikle Keşm ve Kish adalarında sadece Türk yatırımcıları ile Türk-İran ortak yatırımlarına mahsus sanayi bölgelerinin veya serbest ticaret bölgelerinin oluşturulması ve Türkiye'nin işletebileceği havaalanlarının kurulması yönündeki önerileri de yinelemek istediğini kaydetti.
Devlet Bakanı Yılmaz, sınır ticareti, gümrük kapılarında yürütülen çalışmalar, ulaştırma sektöründeki işbirlikleri hakkında da bilgi verdi.
DOĞAL GAZ MİKTARI DAHA DA ARTACAK KUŞKUSUZ
Yılmaz, Türkiye ve İran arasında enerji alanındaki ilişkiler hakkında bilgi verirken, Türkiye-İran Doğalgaz Boru Hattının iki ülkenin son yıllarda gerçekleştirdiği en önemli projelerin başında geldiğini söyledi. Bu hattan yıllık ortalama 1,5-2 milyar dolar tutarında doğal gaz temin edildiğini ifade eden Yılmaz, şöyle devam etti:
'Önümüzdeki yıllarda bu miktarın daha da artacağı kuşkusuzdur. Türkmen ve İran doğal gazının Türkiye üzerinden Avrupa'ya nakledilesine yönelik projeler, bu alandaki ilişkilerimizin daha büyük boyutlara taşınmasını sağlayacaktır. Bu bağlamda, Nabucco projesine ve bu proje kapsamında İran ile işbirliğimize özel bir önem veriyoruz.
Bu projelerin gerçekleştirilmesini hızlandıracak olan 'Güney Pars Doğalgaz Sahasının Geliştirilmesi Projesi' kapsamında ülkelerimiz arasında başlatılan müzakerelerde gelinen noktadan ve Başbakanımızın son İran ziyaretleri sırasında ve akabinde sonuçlandırılmış anlaşmalardan duyduğumuz memnuniyeti ifade etmek istiyorum.'
Elektrik üretimi ve iletimi alanındaki işbirliğine ve bu alanda sürdürülen çalışmalara verdikleri önemi de vurgulayan Yılmaz, haberleşme, bilgi teknolojileri, tarım, sosyal güvenlik, kültür, turizm, çevre ve yargı gibi alanlarda işbirliğinin de 'hayati önem taşıdığını' belirtti ve bu alanlarda da 'son derece önemli bir gelişme sürecinin' yaşandığını dile getirdi.
Yılmaz, 'Amacımız, 21. yüzyılı Türk-İran ilişkilerinin altın çağı haline getirmek, bölgemizde bulunan tüm dost ve kardeş ülkelerle bölgemizin potansiyelini müşterek menfaatler çerçevesinde değerlendirmek ve çok boyutlu ortaklıklara geçmektir' dedi.
İRAN DIŞİŞLERİ BAKANI MUTTEKİ
İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Mutteki de konuşmasında İran ve Türkiye'nin tarih boyunca sürekli ve kalıcı ilişkilere sahip olduğunu belirterek, bu ilişkilerin daha da geliştirilmesi için potansiyelin bulunduğunu söyledi.
Mutteki, iki ülke arasında enerji alanındaki işbirliği hakkında bilgi verirken, doğal gazın Türkiye üzerinden Avrupa'ya transferinin önemli olduğunu dile getirdi. Mutteki, 'Bu alanda ortak yatırım yapılması, Güney Pars Gaz Sahasının yeni fazlarının geliştirilmesi, doğal gaz satışı anlaşmasıyla ilgili konuların çözümlenip sonuçlandırılması ve ortak rafineri kurulması önemli konulardandır' dedi.
İHRAÇ EDİLEN ELEKTRİK KAPASİTESİNİN ARTIRILMASI ÖNEMLİ
Enerji alanındaki anlaşmaların sonuçlandırılması ve hayata geçirilmesi üzerinde durduklarını ifade eden Mutteki, 'Türkiye'ye ihraç edilen elektrik kapasitesinin artırılması, Türk şirketlerinin yatırımı ve ortak santraller kurulması yönündeki teknik işbirliği önemli konulardan olup, iki ülke uzmanlarından bu işin gerçekleştirilmesi konusunda daha çok çaba göstermeleri beklenmektedir' diye konuştu.
Mutteki, ulaştırma, ticaret ve sanayi alanlarında işbirliği çalışmalarını da değerlendirdi. KEK toplantılarının işbirliğinin geliştirilmesi için önemli olduğuna vurgu yapan Mutteki, çalışmaların 3'er aylık dönemlerde ele alınıp, değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
'Masa etrafındaki arkadaşlar, devlet adamları ve özel sektörün bilmeleri gerekiyor ki, iki ülke ilişkilerinde tarihi dönemindeyiz' diyen Mutteki, yürütülen çalışmaların, iki ülke halklarına 'hatıra' kalacağını söyledi.
Mutteki, Türkiye Cumhuriyeti Devleti ve halkının misafirperverliğinden dolayı teşekkür etti.

Bingolonline Haber Servisi

0