Türkiye'den Google'a Soruşturma!

Rekabet Kurumu Başkanı Ömer Torlak, Rekabet Kurulu'nun işleyişi, başvuru süreçleri, rekabet ve rekabet hukukunun yanı sıra devam eden soruşturmalar hakkında önemli açıklamalar bulundu. Geçtiğimiz aylarda rekabete aykırı hareket etmesi sebebiyle 93 milyon TL ceza teknoloji devi Google hakkında yeni soruşturmaların olduğu bilgisini veren Torlak, son dönemde e-ticaret sitelerine yönelik şikayetlerin arttığına dikkat çekti. Torlak, en çok şikayet aldıkları sektörleri elektrik, perakende satışlar, ilaç ve tıbbi cihaz sektörleri olarak sıraladı.

HEM ŞAHISLAR HEM DE KURUMLAR BAŞVURABİLİR

Rekabet Kurumu'nun işleyişi hakkında bilgi verir misiniz? Başvurular nasıl yapılıyor? Kurumların dışında bireysel başvuru yapılabiliyor mu? Bunların dışında siz kendiniz de soruşturma başlatabiliyor musunuz?

Rekabet Kurumu'nun 21 yıllık bir geçmişi olmakla birlikte çok mikro konularla ilgilenmediğimiz için vatandaş nezdinde ve pek çok sektörde faaliyet gösteren teşebbüsler nezdinde de çok bilinmeyen ve çok detaylı farkında olunmayan bir kurum. Rekabet Kurumu pazarlar girişin önünde engeller olmasın, rekabet engellenmesin ve piyasalarda rekabete açık bir şekilde yürüsün diye var. Burada teşebbüslerin birbirleriyle rekabet ederek, tüketicinin daha nitelikli ürünlere ve hizmetlere daha uygun maliyetlerde ulaşmasını sağlamaya çalışıyoruz. Bize zaman zaman teşebbüsler zaman zaman şahıslar başvurabilirken, bunun yanı sıra herhangi bir kamu kurumu veya bakanlığımız kendilerine yapılan bir müracaat üzerine, kendilerinin yaptığı denetimler sonucunda elde ettikleri verilerle bize başvuruda bulunabiliyor. Bizde devreye girerek gerekli inceleme ve soruşturma başlatabiliyoruz. Bütün bunlardan bağımsız olarak Kurul, kamuoyuna yansıyan bilgi, belge ve bulguları değerlendirmek suretiyle herhangi bir şikayet ve müracaat olmamasına rağmen inceleme, araştırma ve soruşturma başlatabiliyor.

E-TİCARET SİTELERİYLE İLGİLİ ŞİKAYETLER ARTTI

Rekabet Kurumu'na en çok hangi sektörlerden şikayet geliyor?

 21 bir yıllık bir kurumuz. Bu süreç içerisinde şikayet gelen sektörler dönem dönem değişiklik gösterebiliyor. Yoğun olarak elektrik, perakende, ilaç ve tıbbi cihazlar, gıda konularında talepler geldiği gibi son dönemde özellikle alışverişlerin dijitalleştiğini de düşünürsek e-ticaret ve bunların etkilediği sektörlerden bize gelen talepler artmaya başlamış durumda.

Bir iş yerinde satılan ürün ve hizmetler e-ticaret sitelerinden de satılabiliyor ve bu sitelerin iş yerlerine göre bazı ekonomik avantajları(kira, vergi, istihdam vs) bulunuyor. Bu anlamda bakıldığında dijital ticaret rekabeti aksatıyor mu?

Burada karşımıza iki unsur çıkıyor. Platform ekonomileri dediğimiz, doğrudan pek çok marka ve firmanın ürünlerinin satıldığı platformlar mevcut. Bu platformlar bir firmanın ürünlerini karşı tarafa ulaştırmasının yanı sıra ödemesini de diğer tarafa yapılmasına olanak sağlıyor. Bunun için de bir hizmet bedeli talep ediyor. Diğer taraftan bazı markalı ürünler de literatürde bedavacılık olarak nitelendirilen bu durumlarda benim markamın değeri, itibarı düşmesin ve tüketicinin zihninde benim marka imajımı zedeleyecek çok anormal fiyat farklılıkları olmasın diye de kendi sitelerini ve platform ekonomilerini kullanabiliyor. Bedavacılık sorunu olarak isimlendirilen bu durumlarda o problemin oluşmasını istemeyen firmalar da oluyor. Belli bir marka değerini oluşturmuş ve marka değerini korumak isteyen firmalar açısından elektronik ticaret veya fiziki ticaret anlamında şartlarını fazla değiştirmiyor. Burada önemli olan, bir firma ‘Ben internet üzerinden kendi sitem üzerinden satıyorum, başka bir platformda satılmasını istemiyorum' diyebiliyor. Bunun dışında rekabeti engelleyecek bir durum yoksa aktif ya da pasif satış yasağı dediğimiz gerek fiziki mağazalar üzerinden gerekse internet üzerinden bu satış yasaklarına rekabet hukukunda çok sıcak bakılmıyor. Bunun istisnası bir bedavacılık sorunun olmaması ve seçici dağıtım sistemini tercih edipte ‘Ben ticaretimin gereği olarak bunu yapmak istemiyorum' deme hakkı var firmaların.

DEVREYE TİCARET MAHKEMELERİ GİRİYOR

Yurtiçinde olduğu gibi yurtdışında da e-ticaret siteleri var. Birçok insan da yurtdışı firmaların daha uygun fiyatlar sunduğu için bunları tercih edebiliyor. Bu konuda bir önlem var mı? Bir yaptırım olabiliyor mu?

Yurtiçi veya yurtdışı elektronik platformlarda mallarının izin veren ya da vermeyen firmaların onlarla yapmış oldukları anlaşmalar esastır. Zaman zaman bu sözleşmeler ve anlaşmalarda haksız rekabet oluşturduğu düşünülen fiiller olursa devreye ticaret mahkemelerinde bunu dava konusu yapabiliyorlar. Ama rekabeti bozucu bir eylem olarak düşünüyorlarsa, pazara girmenin engellenmesi, aktif satış yasağı, pasif satış yasağı olduğunu düşünüyorlarsa o zaman ilgili rekabet otoritelerine müracaat edebiliyorlar.

GOOGLE'A YENİ SORUŞTURMA

Google'ın mobil işletim sistemi ve mobil uygulama sunumunda rekabete aykırı hareket ettiğini tespit eden Rekabet Kurumu, Google'a 93 milyon 083 bin 422 TL para cezası kesti. Google ile ilgili başka soruşturma var mı?

Google ilgili devam eden soruşturmalarımız var. Bunlardan bir tanesi de arama motorları pazarındaki hakim durumunun bu pazara girmek isteyen ve bu pazarda faaliyet gösteren rekabetçi bir şekilde piyasada var olmalarını engelleme iddiaları üzerine.  Soruşturmalarımız iddialar üzerine olduğu için soruşturma sonuçlanıncaya kadar bu iddiaların doğru olup olmadığı konusunda herhangi bir yorum yapmamız uygun değil.