Yabancı dilden kalanlara müjde!

Yükseköğretim kurumlarında yabancı dil öğretimine ilişkin mevzuat yenilenerek yürürlülüğe girerken, yabancı dilden başarısız olarak okuldan atılan gençlere büyük şans doğdu. Yabancı dille eğitim veren bir yükseköğretim programında yabancı dil derslerinden başarısız olanlar, bu lisans veya lisansüstü programı Türkçe olarak görmeye devam edebilecekleri gibi, talepleri üzerine; başka bir üniversitede öğretim dili aynı olan eşdeğer bir programda öğrenimine devam edebilecekler.

Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi ve Yabancı Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik” bugünkü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelik ile yabancı dil seviye tespit sınavından ve yabancı dil derslerinden muaf olanlar da belirlendi. Ortaöğretimini, İngilizce, Fransızca veya Almanca dilinin anadili olarak konuşulduğu bir ülkede ya da o ülke vatandaşlarının devam ettiği okullarda tamamlayanlar ile TOEFL, DALF, PNDS gibi sınavlarda başarılı olanlar yabancı dil dersinden muaf olacak. Ayrıca, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından yapılan YDS, KPDS gibi yabancı dil sınavlarından birinden, kayıt yaptırılan üniversite senatosunca belirlenen seviyede puan alanlar da muaf tutulacak.

Yükseköğretim programlarında zorunlu yabancı dil dersleri, toplam 60 saatten az olmamak üzere, en az iki yarıyıl olarak programlanacak. Zorunlu yabancı dil derslerinden muaf olan veya bu dersleri almış ve başarılı olmuş öğrenciler için daha sonraki yarıyıllarda seçmeli yabancı dil dersleri açılabilecek. Üniversitelerde öğretim dilinin “genel olarak” Türkçe olduğuna dikkat çekilen yönetmelikte, bazı seçmeli derslerin kısmen veya tamamen yabancı dille okutulabileceği, ancak; bunun için de senato kararı ve YÖK Genel Kurulu'nun onayı arandığı bildirildi.

Yönetmelikte, “Yabancı dille okutulan derse yer verilmeyen lisans veya lisansüstü programlarda öğrenim görmeye hak kazanan öğrenciler, yabancı dil hazırlık sınıfına devam etmeye mecbur tutulamazlar” ibaresine de yer verildi. Öğretim dili Türkçe olmakla birlikte, programında kısmen veya tamamen yabancı dille okutulan seçmeli derslere yer verilen fakülte, enstitü veya yüksekokul öğrencileri, yapılan yabancı dil sınavında başarılı olamasalar dahi hazırlık sınıfını geçerek lisans veya lisansüstü programlara devam edebilecekler. Ancak bu öğrenciler, kısmen veya tamamen yabancı dille okutulanların dışında, sadece Türkçe olarak verilen seçmeli dersleri alabilecekler.

Yabancı dille verilen lisans programına kayıt yaptıran öğrencinin yabancı dil hazırlık sınıfına devam etmesine rağmen, ikinci yarıyıl sonunda yapılan yabancı dil sınavında başarılı olamaması halinde, talebi üzerine, ÖSYM tarafından, başka bir üniversitede ya da kaydının bulunduğu üniversitede öğretim dili Türkçe olan eşdeğer bir programa, eşdeğer programın bulunmaması halinde, yakın programlardan birine yerleştirilebilecek. Ancak bunun için, kayıt yaptırdığı yıl itibarıyla, öğrencinin üniversiteye giriş puanının, yerleştirileceği programa kayıt yaptırmak için aranan taban puanından düşük olmaması şartı aranacak.

Yapılan bu denetim sonucuna göre YÖK Genel Kurulunun kararı ile bir lisans veya lisansüstü programın yabancı dille okutulması izni geri alınabilecek. Söz konusu iznin geri alınması halinde, daha önce bu programa kayıt yaptırmış olan öğrenciler, bu lisans veya lisansüstü programı Türkçe olarak görmeye devam edebilecekleri gibi, talepleri üzerine, ÖSYM tarafından, başka bir üniversitede öğretim dili aynı olan eşdeğer bir programa, eşdeğer programın bulunmaması halinde, yakın programlardan birine yerleştirilecekler. Ancak bunun için de kayıt yaptırdığı yıl itibarıyla, öğrencinin üniversiteye giriş puanının, yerleştirileceği

Söz konusu yönetmeliğin yürürlülüğe girmesi ile 1 Nisan 1996 tarihli ve 22598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan “Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil Eğitim-Öğretim ve Yabancı Dille Eğitim-Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik”, yürürlükten kaldırıldı.