KİM KİMDİR FİRMA REHBERİ Hemen Üye Ol Üye Girşi
Uye Girişi
Giriş
Beni Hatırla
Yeni Üye Kayıt
Haber sitemizin aktivitelerinden yararlanmak için üyelik başvuru yapın.
Hemen Üye Olun
Uye Hizmetleri
 
21 Kasım 2026 Cumartesi

Zazaca tehlike altındaki dillerden

EĞİTİM Bilim ve Kültür Örgütü'nün (UNESCO) 21 Şubat Dünya Anadili günü öncesinde yayımladığı "Tehlike Altındaki Diller Atlası"na göre, Türkiye'de 15 dil tehlike altında. Bu diller arasında Zazaca'da var...

Zazaca tehlike altındaki dillerden
05 HAZİRAN 2009 CUMA 10:02
1
1997
0
AA aa
Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü'nün (UNESCO) 21 Şubat Dünya Anadili günü öncesinde yayımladığı "Tehlike Altındaki Diller Atlası"na göre, Türkiye'de 15 dil tehlike altında. Bu diller arasında Zazaca'da var.




BİR DİL YOK OLMAKTAN NASIL KORUNABİLİR?
UNESCO kılavuzunda bu sorunun yanıtı şöyle:
"Bir dili yok olmaktan koruyabilmek için yapılabilecek en önemli şey insanların o dili konuşabilmesi ve çocuklarına öğretebilmesi için uygun koşulları yaratmaktır. Bu genellikle, azınlık dillerini tanıyan ve koruyan ulusal politikaların, anadili eğitimini destekleyen eğitim sistemlerinin, o dili konuşan toplulukla dilbilimciler arasında bir yazı sistemi ve biçimsel yapı kazandırmak için yaratıcı bir işbirliğinin varolmasını gerektirir.
"En belirleyici etken dili konuşan topluluğun dile yönelik tutumu olduğundan, çok dilliliği ve azınlık dillerine saygıyı yüreklendiren, bir dili konuşmanın ödev değil, zenginlik olduğunu hissettiren toplumsal ve siyasi bir ortam oluşturmak esastır.
"Bugün bazı diller çok az konuşanı kaldığı için sürdürülemez durumda, ama dilbilimciler, dili konuşan toplum da bunu isterse, hiçbir iz bırakmadan kaybolmasın diye dili olabildiğince kayda geçirebiliyorlar."








ZAZACA İÇİN İMZA KAMPANYASI


UNESCO verilerine göre tehlike altında olan Zazaca için başbakanlığa iletilmek üzere imza kampanyası başlatıldı. Öncülüğünü, Miraz Dergisi Editörü İsmail Söylemez ve Almanya'da faaliyet sürdüren Zaza Dil Kurumu Başkanı Yaşar Aratemur tarafından Başbakanlık ve Kültür Bakanlığına gönderilmek üzere bir imza kampanyası başlatıldı.




ZAZACA İÇİN DEMOKRATİK HAKLAR TALEBİ


Miraz Dergisi Editörü İsmail Söylemez ve Almanya'da faaliyet sürdüren Zaza Dil Kurumu Başkanı Yaşar Aratemur tarafından yapılan imza kampanyasında toplanan imzalar, Zazaca üzerine dikkatleri toplamak ve UNESCO'nun 21 Şubat 2009 Dünya Anadili günü öncesinde yayımladığı "Tehlike Altındaki Diller Atlası"na göre tehlike altında yer alan dillerden olan Zazaca için demokratik haklar talep etmek amacıyla başta Başbakanlık ile Kültür ve Turizm Bakanlığı olmak üzere ilgili birimlere gönderilecek.



ZAZACA 'KESİNLİKLE TEHLİKEDE OLANLAR DİLLER' ARASINDA
Dilbilimcilerin tespiti doğrultusunda yok olma tehlikesi altında olduğu vurgulanan metinde; "UNESCO'nun 21 Şubat 2009 Dünya Anadili günü öncesinde yayımladığı "Tehlike Altındaki Diller Atlası"na göre, Türkiye'de 15 dil tehlike altındadır. 30'dan fazla dilbilimcinin çalışmalarıyla ortaya çıkan atlasa göre Zazaca 'Kesinlikle tehlikede olanlar diller' grubunda değerlendirilmektedir" ifadelerine yer verildi.



ZAZACA YOK OLMASIN


"Zazaca'nın yok olmasını istemiyoruz" diyen imzacılar, "Zazaca'nın varlığını sürdürebilmesi ve yok olma tehlikesinden kurtarılabilmesi için herhangi bir dilin ihtiyaç duyduğu azami 'yaşam ortamı'nın oluşturulması gerektiğini" belirttiler.


Zazaca'nın Kürtçe'nin diğer lehçelerinden ayrı olarak değerlendirildiği imza metninde, "Zazaca'nın anadil tanımına ve statüsüne alınması" istendi.


Zazaca eğitim ve anadil dersinin talep edildiği imza metninde, "Zazaca'nın yoğun olarak konuşulduğu bölgelerde Zazaca okuma yazma etkinliklerinin düzenlenmesi ve bu tip çalışmaların desteklenmesi; Zazaların tarihi, etnografyası ve Zazaca'nın, Türkiye'deki üniversitelerde çağdaş dilbilimsel yöntemlerle araştırılması; en azından bir üniversitede Zaza Dili ve Edebiyatı bölümü açılması; Zazaca yer adlarının resmi olarak iade edilmesi; TRT bünyesinde müstakil bir kanalın Zazaca'ya ayrılması; Resmi kurumlarda hizmet dili olarak Zazaca'nın kullanılması; Zazaların yoğunluklu olarak yaşadığı şehir ve ilçelere Zazaca bilen vali ve kaymakam atanması, ana sınıfı ve birinci sınıflarda ve bilhassa kırsal kesimde mutlaka Zazaca bilen öğretmenlerin görevlendirilmesi; dini hizmetlerin, hutbe ve vaazların Zazaca olarak halka sunulması, Devlet Tiyatroları aracılığıyla Zazaca oyun sergilemesi" gibi isteklere yer verildi.



YORUM YAZIN
Profiliniz ziyaretci statüsünde görünüyor. Yorumlarınız aşağıdaki isimle yayınlanacaktır
Değiştir
Dilerseniz web sitemize üye olarak daha özgün bir profil oluşturabilir ve yorumlarınızı hesabınızdan takip edebilirsiniz
Kodu Girin
Yapacağınız yorumların şiddet ve hakaret içermemesine lütfen dikkat edin. Aksi taktirde yorumlarınız onaylanmayacaktır. Gönder
21.11.2026
01:57
Bingöl`de trafik için sahaya indiler! İlk adres İnönü Mahallesi
Bingöl'de trafik için sahaya indiler! İlk adres İnönü Mahallesi
Bingöl İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Şube Müdürlüğü, 'Mahallemde Güvenli Trafik, Huzurlu Bingöl Projesi' kapsamında İnönü Mahallesi'nde saha çalışması gerçekleştirdi. İncelemelerde gelişigüzel araç parkları, kavşaklardaki trafik akışı ve okul servislerinin oluşturduğu yoğunluk ele alındı.
20.11.2026
18:05
Bingöl Aşağı Çarşı Yolu trafiğe kapatıldı!
Bingöl Aşağı Çarşı Yolu trafiğe kapatıldı!
Bingöl Belediyesi tarafından Aşağı Çarşı Yolu olarak bilinen Eski Saray Caddesi'nde yürütülen üstyapı çalışmaları nedeniyle güzergâh araç trafiğine kapatıldı. Çalışmalar süresince sürücülerin trafik işaret ve uyarılarına dikkat etmeleri istendi.
20.11.2026
16:41
Bingöl`den dünyaya çağrı: Çocuklar ölmesin, zulüm son bulsun!
Bingöl'den dünyaya çağrı: Çocuklar ölmesin, zulüm son bulsun!
20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla Bingöl Kent Meydanı'nda düzenlenen basın açıklamasında, savaş ve zulüm altında yaşam mücadelesi veren çocuklar için çağrı yapıldı. Gazze başta olmak üzere dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan çocuk ölümlerine dikkat çekilen program, gökyüzüne bırakılan balonlarla sona erdi.
20.11.2026
16:28
Kredi kartı asgari ödeme oranları değişti
Kredi kartı asgari ödeme oranları değişti
BDDK, kredi kartlarının asgari ödeme oranlarını yeniden belirledi. 19 Kasım 2026 tarihli kararla kart limitine göre üç ayrı ödeme dilimi oluşturuldu. Bazı kartlarda asgari ödeme oranı yüzde 40'a kadar çıkacak.
20.11.2026
15:39
Bingöl Müzesi proje ihalesi yapıldı
Bingöl Müzesi proje ihalesi yapıldı
Türkiye'de müzesi bulunmayan tek il olduğu belirtilen Bingöl'de, yıllardır beklenen müze projesinde önemli bir aşama geride kaldı. Yaklaşık 4 bin metrekarelik alanda yapılması planlanan müzenin proje ihalesi tamamlandı. Sırada yapım ihalesi var.
20.11.2026
15:12
Bingöl`de tır şarampole devrildi: 1 yaralı!
Bingöl'de tır şarampole devrildi: 1 yaralı!
Bingöl-Diyarbakır kara yolunda kontrolden çıkan tır şarampole devrildi. Kazada yaralanan sürücü hastaneye kaldırılırken, devrilen tırın vinçle kaldırılması sırasında kara yolu kısa süreliğine ulaşıma kapatıldı.
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir
©Copyright 2017
Haberler, Fotoğraf Galerisi, Video Galerisi, Köşe Yazıları ve daha fazlası için arama yapın