Bingöl Halk Sağlığı Müdürü Dr. Vedat Söyiler,14 Kasım “Diyabet Günü” nedeniyle açıklama yaptı. Dünyada diyabet gelişim hızı en yüksek ülkeler arasında yer alan Türkiye'de konunun daha fazla anlaşılması öneminin vurgulanması amacıyla her yıl 14 Kasım'da “Diyabet Günü” aktiviteleri düzenlendiğini ifade eden Söyiler, bu kapsamda Bingöl'de de diyabet hastalığı konusundaki farkındalığı artırmak amacıyla çeşitli etkinlikler düzenlendiklerini söyledi.

Diyabet hastalığının pankreastan salgılanan insülin hormonunun yetersizliği veya yokluğu sonucu kandaki şeker miktarının yükselmesiyle ortaya çıkan ömür boyu devam eden bir hastalık olduğunu kaydeden Söyiler, hastalıkla ilgili şunları söyledi:

“Besinler, vücudun başlıca yakıtı olan şekere dönüşmek üzere parçalanırlar. Daha sonra bu şeker kana geçer ve kandaki şeker düzeyi yükselmeye başlar. Sağlıklı bireylerde kana geçen şeker pankreastan salgılanan insülin hormonu yardımıyla hücrelere taşınır. Diyabetli bireylerde insülin eksik veya etkisiz olduğu için şeker hücre içine giremez ve kanda miktarı yükselir. Kan şekeri belli bir düzeyi geçince idrarla şeker atılmaya başlar. İdrardaki şeker miktarının artması ile sık idrara çıkma, aşırı susama ve çok su içme görülür. İnsülin eksikliği veya yetersizliğine bağlı olarak hücreler glikozu kullanamaz; gerekli olan enerji yağlar ve proteinlerden sağlanır. Bunun sonucu diyabetli birey hem zayıflar, hem de idrarda keton (aseton) oluşur.”

DİYABETİN TİPLERİ

Diyabet hastalığının tip 1 diyabet ve tip 2 diyabet olmak üzere iki tipinin olduğunu belirten Söyiler, tip 1 diyabette vücudun çok az insülin yaptığını veya hiç insülin yapmadığını, tip 2 diyabet ise, vücudun insülin yaptığını fakat yeterli kullanılmadığını ifade etti.

HANGİ SAĞLIK SORUNLARINA YOL AÇAR?

Söyiler, diyabet hastalığını açacağı sağlık sorunları ile ilgili şunları kaydetti:

Kan şekerinin yükselmesi (Hiperglisemi): Aşırı besin tüketimi, yetersiz insülin veya ilaç, yetersiz egzersiz, enfeksiyonlar başlıca etkenlerdir. Susama, sık idrar, iştah kaybı, yorgunluk, derin ve hızlı solunum, deride kuruma ve kaşıntı bulanık görme başlıca bulgulardır.

Kan şekerinin düşmesi (Hipoglisemi): Yetersiz besin tüketimi, aşırı insülin veya ilaç, yoğun egzersiz başlıca nedenler arasındadır. Terleme, baş ağrısı, baş dönmesi, titreme, aşırı halsizlik, bulanık görme, açlık hissi solukluk, sinirlilik, çarpıntı, dikkat dağınıklığı başlıca bulgular arasında yer alır. Kan şekerinin sürekli yüksek olmasına bağlı olarak ileri dönemde; Kalp-damar hastalıkları böbrek sorunları, göz sorunları, körlük, felç, ayak yaraları, duyu kayıpları, sık enfeksiyonlar yara iyileşmesinde gecikme cinsel sorunlar gibi önemli sağlık sorunları gelişebilir.

DİYABET KONTROLÜ

Söyiler: “Diyabette tedavinin amacı kan şekerini normal sınırlarda tutarak diyabete bağlı gelişebilecek sağlık sorunlarının ortaya çıkışını engellemek veya önlemek, yaşam süresini ve kalitesini yükseltmektir. Diyabeti kontrol altına almanın ilk adımı onu öğrenmektir. Beslenme tedavisi, insülin veya ilaç, fiziksel aktivite, eğitim diyabet tedavisinin birbirini tamamlayan parçalarını oluşturur” şeklinde konuştu.

DİYABETLİ BİREYLERİN BESLENME TEDAVİLERİ

Diyabetli bireylerin beslenme tedavilerine de değinen Söyiler: “Yaşına, boyuna, vücut ağırlığına, fiziksel aktivite durumuna, sosyoekonomik durumuna ve beslenme alışkanlıklarına göre diyetisyen tarafından hazırlanır. Beslenme programı kişiye özeldir. Ortak bir program oluşturulamaz. Diyabetli bireyler de yeterli ve dengeli beslenebilmeleri tüm besin öğelerinden önerilen miktarlarda ve enerji gereksinimlerine göre alması gerekir. Yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat edilmeli, bireye uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmeli, öğün atlanmamalı, İnsülin veya ilaç zamanlarına ve dozlarına dikkat edilmeli önerilen fiziksel aktivitelere (yürüyüş gibi) özen gösterilmeli, sigaradan uzak durulmalıdır” diye konuştu.

0