Doğuda yakın tehlike

TÜBİTAK desteğiyle İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü tarafından hazırlanan araştırma, sınırdaki büyük tehlikeyi ortaya çıkardı.

İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü tarafından TÜBİTAK desteğiyle hazırlanan "Türkiye çevresindeki nükleer enerji santrallarının bir kaza durumunda Türkiye'ye olası tehditleri" konulu araştırma, ülkemizin ne kadar büyük bir nükleer tehdit altında olduğunu ortaya koydu. Elde edilen ilk sonuçlara göre, Ermenistan'daki Metsamor Nükleer Enerji Santralı'nın Türkiye açısından uykuları kaçıracak kadar tehlikeli olduğu belirlendi.

Hava koşullarının etkisi

Atmosferik koşullar ne olursa olsun Türkiye'ye 16 km uzaklıktaki santralda meydana gelecek Çernobil benzeri bir kaza halinde, 24 saat içinde radyasyonun Doğu ve Güneydoğu bölgesini tamamen etki altına alacağı, sonraki günler tüm Türkiye'ye yayılacağı gerçeğini ortaya koydu.
Çalışmanın kapsamlı sonuçları nisan ayında TÜBİTAK tarafından kamuoyuna açıklanacak. Dr. Tayfun Kındap başkanlığında bir araştırma grubu tarafından yapılan araştırmada şu çarpıcı sonuçlara ulaşıldı:
"Elde edilen ilk sonuçlar bile Türkiye açısından uykuları kaçıracak kadar tehlikeli ve büyüktür. Öncelikle Metsamor Nükleer Enerji Santralı'nın Türkiye Iğdır sınırına bu kadar yakın olması, Çernobil faciasında olduğu gibi hiç değilse hava koşullarına bağlı olarak hiç veya az etkilenme lüksümüzü ortadan kaldırmaktadır. Sonuçta santralın yakın çevresindeki iller (Iğdır, Kars, Ağrı, Van gibi) olası bir kaza durumunda mutlaka çok ciddi şekilde etkileneceklerdir. Bu etki, atmosferik koşullara göre (yağmur veya rüzgâr yön ve şiddeti gibi) Türkiye'nin iç kısımlarına doğru yayılacaktır."
Belki de yakın bir gelecekte, Çernobil benzeri bir nükleer kazayla Türkiye'nin karşı karşıya kalmasının söz konusu olabileceği belirtilen araştırmada şöyle denildi:
"Türkiye çevresindeki onlarca santralın içinde belki de dünya üzerindeki en riskli santral olan Metsamor Nükleer Santralı, tüm dikkatlerin üzerine çekilmesi gereken son derece ciddi bir problemdir. Eski Sovyet yapımı santral, hem güvenlik zaafları, hem de yanlış yer seçimi nedeniyle özellikle Türkiye'nin doğusunu tehdit eden uluslararası bir sorun. Avrupa Birliği'nin de içinde olduğu birçok kurumun baskısına rağmen, Ermenistan'ın elektrik ihtiyacının büyük bir kısmını sağlayan bu santralın kapatılması şu an için imkânsız gözükmektedir."

Yeni araştırmalara göre, santralın yakınında 5'ten büyük deprem üretecek yeni faylara da rastlandığını belirten Dr. Kındap şöyle devam etti:
"Yakın bir gelecekte, ülkemizde yetkililerin önceden alması gereken önlemler ve kaza sırasında yapılması gerekenlerle ilgili kapsamlı bir çalışma ortaya konulacaktır. En iyimser tahminle, olası bir kazadan hiçbir vatandaşımız yara almasa bile, bölgedeki canlı türleri, sulak alanlar ve toprak ciddi problemler yaşayacaktır."

24 saat sürse bile büyük tehlike var

Araştırmada, olası bir kaza durumunda Türkiye'nin nasıl ve ne kadar etkileneceğiyle ilgili olarak bir model çalışması yapıldığı, bunun için de en kötü asmosferik koşulların seçildiği belirtilerek şöyle denildi: "Santraldaki problemin 24 saat süreceği farz edilerek, yapılan bir simülasyon sonucu ne kadar büyük tehlikelerle karşı karşıya kalacağımızı haritalarda gösteriyoruz. Çernobil kazasında olduğu gibi günlerce süren bir problemle karşı karşıya kalabileceğimizi düşünürsek, Türkiye'nin radyasyondan etkilenmeyen hiçbir yerinin kalmayacağı ve sadece bunu yaşayan bizlerin değil gelecek kuşakların da kâbusu olacağını şimdiden söyleyebiliriz."