Yunanistan'dan Türkiye'ye 49 yıl aradan sonra gerçekleşen ilk başbakan ziyaretinde Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis, kendi iç kamuoyuna dönük tavır takınarak, kıta sahanlığı sorununun Adalet Divanı'na götürülmesi, Patrikhane'nin ekümenik statüsünün tanınması, ruhban okulunun açılması taleplerini sıraladı. Karamanlis'in taleplerine karşı Türkiye'nin bilinen görüşlerini tekrarlayan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın ruhban okulu konusunda "Değerlendirme yapıyoruz. Kararımızı vereceğiz" demesi dikkati çekti.

Erdoğan olumlu başladı

İki ülke dışişleri bakanları Dora Bakoyannis ve Ali Babacan'ın da katıldığı ve yaklaşık 2.5 saat süren görüşmeler sonrasında Karamanlis ile Erdoğan basın toplantısı düzenledi.
Erdoğan, "Önümüzdeki dönemi fırsatlar penceresi olarak görmek istiyoruz. Siyasi, askeri, ekonomik ve kültürel alanda ilişkileri geliştireceğimize inanıyoruz. Sorunsuz alanlarda hızla mesafe almamız lazım, diğer yandan da sorunlarımızı çözmemiz lazım" dedi. Erdoğan "Dostum Kostas" dediği Yunan liderine "Türkiye'ye hoş geldiniz" dedikten sonra Yunanca "Çok teşekkür ederim" anlamına gelen "Efharitopara poli" diyerek konuşmasını tamamladı.
Karamanlis ise "Geçmişin zorluklarını geçip geleceğe bakmak için buradayız. Yunan halkı yeni bir sayfa açılmasını istiyor" diye söze başladıktan sonra ülkesinin Türkiye'den bilinen taleplerini sıraladı. İki liderin temel sorunlarda aralarında ne kadar büyük fark olduğu, açıklamalarında şöyle gözlendi:

'Kıbrıs'ı AB çözsün'

2008'in Kıbrıs sorununun çözümü için önem taşıdığını kaydeden Erdoğan, Rum tarafındaki seçimlerden sonra BM zemininde müzakerelerin başlaması için Karamanlis'ten "gayret" beklediğini belirtti. "Avrupa'da var olan son duvarın kalkması için son bir çaba gösterilmeli" diyen Karamanlis, soruna BM kararlarının yanı sıra "AB ilkeleri doğrultusunda" çözüm bulunması gerektiğini vurguladı. Karamanlis'in AB vurgusuna karşı Erdoğan, "Konu lokal konu değildir, müzakere zemini BM zeminidir" dedi.

'Lahey'e götürelim'

Erdoğan'ın "Ege'nin bir barış denizi olmasını vurguladık. Ülkelerin birbiri için tehdit oluşturduğu bir dünya, küresel barışa hizmet etmez" sözlerine rağmen Karamanlis, Ege'de tek sorun olarak kıta sahanlığı meselesini gördüklerini belirtti. Karamanlis şöyle konuştu:
"İlişkilerimizin ilerleyebilmesi için tek izlenmesi gereken yöntem kıta sahanlığı sorununun uluslararası hukuk ve uluslararası sözleşmeler ile ele alınması yöntemidir.
Yunanistan bu konuda Lahey Adalet Divanı'na başvurulması tavrını muhafaza etmekle birlikte sorunların barışcıl çözüleceğine inanmaktadır. Aynı ittifak içerisinde yer alan ve AB sürecinde tehdit, kaba kuvvet ve gerginliğin yer alması anlamsızdır."
Yunanistan'ın AB üyelik sürecinde Türkiye'ye verdiği desteğe, "Zor dönemde yanımızda gördük" diyerek teşekkür eden Erdoğan'a karşı Karamanlis, "Her aday ülkenin olduğu gibi Türkiye'nin uyum süreci de gerçekten zor ve çalışmayı gerektiren bir süreç. Sorumluluklarını yerine getirirse Avrupa da Türkiye'yi tam üye olarak kabul etmek zorunda" dedi.

Ruhban okuluna açık kapı

Fener Rum Patrikhanesi'nin sorunlarının giderilmesi ve Heybeliada Ruhban Okulu'nun açılmasını isteyen Karamanlis, "Patrikhane, Türkiye'nin Avrupa pasaportu" diye konuştu.
"Patrikhanenin seçimlerine varıncaya kadar gösterdiğimiz ilgi alaka ortadadır. Bu konuda elimizden gelen bütün kolaylığı gösteriyoruz" diyen Erdoğan, ekümeniklik konusunun ise "Hıristiyan-Ortodoks âleminin iç işi olduğunu" belirtti.
Erdoğan, ruhban okulunun açılması talebine ise "Bu konuyla ilgili bir çalışma yapıyor, konuyu değerlendiriyoruz ve kararımızı bundan sonra vereceğiz" diyerek açık kapı bıraktı.
"Yeni ziyaret için 49 yıl beklemeliyiz mi?" sorusuna Karamanlis, "Bugün duyduklarınız bu kadar beklemeniz gerekmediğini gösteriyor" yanıtını verirken, Erdoğan "Merak etmeyin 49 yıl sürmez" dedi.
Karamanlis, Başbakanlık'taki resmi karşılama töreninde, onur kıtasını Türkçe "Merhaba asker" diyerek selamladı. Başbakanlık gönderine 49 yıl aradan sonra ilk kez Yunanistan bayrağı çekildi. Erdoğan, Karamanlis'i kucaklamak için yaptığı hamle yanıtsız kalınca, Yunan lideriyle el sıkışarak selamlaştı.

Başbakanlık'ta eşlerden ayrı yemek

Fotoğraf: SERDAR ÖZSOY

Erdoğan ile Karamanlis başkanlığındaki Türk ve Yunan heyetleri, Başbakanlık Konutu'nun bir salonunda görüşmelerine akşam yemeğinde devam etti (altta). Bu sırada Emine Erdoğan, Başbakanlık Konutu'nun başka bir salonunda, Yunan liderin eşi Natas Karamanlis'e özel bir yemek daveti verdi (üstte solda). Yunanistan Dışişleri Bakanı Dora Bakoyannis, resmi heyetin bulunduğu salonda yemeğe katılırken, Bakan Nimet Çubukçu'nun eşlerin yemeğine katılması dikkat çekti.

MHP'li Ekici'den Karamanlis sorusu

ANKARA Milliyet

MHP Yozgat Milletvekili Mehmet Ekici, Başbakan Erdoğan'ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na sunduğu soru önergesinde, Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis'in Türkiye ziyaretinden önce, Vakıflar Kanunu'nun TBMM Adalet Komisyonu'nda aynen kabul edilmesinin bir "jest" olup olmadığını sordu. CHP İzmir Milletvekili Ahmet Ersin de Erdoğan'a, Sudan Devlet Başkanı'nın ziyaretinin Türkiye'nin imajını bozup bozmadığı sorusunu yöneltti. Ersin önergesinde, "Uluslararası insan hakları örgütlerinin insanlık suçu işlemekle suçladığı birisinin ülkemize davet edilmesinin Türk dış politikasına ne katkısı vardır?" diye sordu.