Belgelere göre Atina'da yönetimi ele geçiren cunta lideri Dimitrios Yuannides, kendisini ziyarete gelen ABD Büyükelçisi Tasca'ya, Rum lideri Başpiskopos Makarios için "Şu yoz, eşcinsel, sapık, işkenceci papaz" dedi. Makarios'a yönelik "eşcinsel" iması Atina'da şaşkınlık yarattı.

ABD Dışişleri Bakanlığı'nın 1974 Kıbrıs olaylarını da içeren 1973-1976 dönemiyle ilgili açıkladığı belgeler, Atina ve Lefkoşa'da bomba etkisi yarattı. Bu belgeler arasında, halen hapiste bulunan cunta lideri Dimitrios Yuannides'in, Rum lider Makarios için "eşcinsel" demesi hayretle karşılandı.

Yunan basınında yayınlandığı şekliyle, Yuannides, Yunan cuntasının darbesinden bir gün sonra (16 Temmuz) Washington'un "soğukkanlı ol" mesajını iletmek için kendisini makamında ziyaret eden ABD'nin Atina Büyükelçisi Henry J. Tasca'ya, Makarios hakkında "Şu yoz, eşcinsel, sapık, işkenceci papaz" diye konuştu.

Yuannides aynı görüşmede "ABD bir gün Kıbrıs'ın 15 Temmuz 1974'te komünistlerin elinden kurtulduğunu anlayacaktır" diyerek masasına yumruk indirip, bardakları fırlattı. Yunan cuntasının lideri "darbeyi ben değil Kıbrıslı Rum miliyetçiler planladı" iddiasında da bulundu. Yuannides, Türkler hakkında da "kendileri ile konuşmuyoruz ama Türkler beni rahatsız etmiyor. Ortak bir petrol şirketi kurup kárı Türklerle paylaşmakta hazırım" dedi.

Bir başka belgede de Yuannides'in Makarios için "İstediğim an ondan 24 saat içinde kurtulurum" dediği belirtildi. Ömür boyu hapis cezasına çarptırılan Yuannides (84) halen Pire'deki Koridalos cezaevinde yatıyor.

İngiliz'den sübyancı dosyasıyla şantaj

KIBRIS'ta hem Rum hem Türkler arasında dolaşan iddiaya göre, Makarios'un küçük çocuklarla ilişkilerini fotoğraflayan İngiliz gizli servisi MI-6, 1960 yılında 'şantaj dosyasını' Rum liderin önüne koydu ve Kıbrıs Cumhuriyeti için imzayı attırdı. Sovyetler Birliği'ne yakınlığı nedeniyle adı "Kızıl Papaz"a çıkan Makarios'un homoseksüel olduğu ve manastırlarda küçük çocukları taciz ettiği söyleniyordu. Bu konu 1960'da Türkiye, Yunanistan ve İngiltere'nin garantör olduğu Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kuruluş anlaşması pazarlıklarında masaya konuldu. Makarios, Ağratur ve Dikelya'da İngiltere'ye verilen iki üs çok büyük diye anlaşmayı imzalamamakta direniyordu. İngilizler Makarios'un inadını kıramayınca önüne bir dosya koydular. Dosyada Makarios'un küçük çocuklarla ilişkilerinin fotoğrafları bulunuyordu.

Yunanistan, Trakya üzerinden saldıracaktı

Toplam 837 sayfadan oluşan ve bazı bölümleri "kritik önem taşımaları nedeniyle" çıkarılan ABD Dışişleri Bakanlığı belgelerinde dikkati çeken diğer noktalar şunlar:

Trakya'dan saldırı Türkiye'nin Kıbrıs'a müdahalesine misilleme olarak Atina, Trakya'dan saldırı planladı (20 Temmuz 1974). Yunan darbesini önceden haber alamayan ABD, bu planları zamanında öğrendi.

ABD bilemedi ABD, Türkiye'nin Birinci Barış Harekatı'nın "gününü bile bilerek" önceden tespit etmesine karşın, 2. Barış Harekatı için hazırlıklar hakkında yeterli istihbarat edinemedi.

Goril tipli Samson ABD'nin Atina Büyükelçisi Tasca, darbenin Kıbrıs'taki lideri Nikos Samson için "goril tipli bir gangster" ifadesini kullandı.

Makarios'un devrilmesi Dışişleri Bakanı Kissinger, Başkan Richard Nixon ile telefon görüşmesinde (17 Temmuz) "aslında Makarios'un devrilmesi pek fena bir şey değil. Kıbrıs'ı ne Makarios ne de Samson yönetmeli" dedi.

Türkler iyi savaşçı Kissinger bir başka telefon görüşmesinde "Rumlar galiba pek savaşmıyor" diyen Nixon'a "Türkler iyi savaşır, güçlüdür" cevabını verdi (21 Temmuz).

Makarios ne dedi Makarios 13 Kasım'da Kissinger'e "Kıbrıs'ta Türk askerlerinin sayısının azaltılması aslında Rumların lehine değil. Fazla asker Türkiye'nin ekonomik problemlerini daha da arttırır" deyince ABD Dışişleri Bakanı "Bunları kamera önünde söyleyebilir misin" diye sordu. Makarios "Hayır" cevabı verdi.

Hürriyet

0