Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, son günlerin önemli gündem maddelerinden biri olan Zazaca ile gündeme geldi.
ATV'de yayınlanan 'Müge Anlı ile Tatlı Sert' programına Şanlıurfa'nın Siverek ilçesinden telefonla bağlanan bir kadının Zazaca konuştuğu için yayından alınmasına ve Zazaca'nın ‘Bilinmeyen Dil' diye tanımlanmasına yönelik bir tepki de, TBMM Genel Kurulu'nda HDP Bingöl Milletvekili Erdal Aydemir'den geldi.
Genel Kurula hitabında selamlamasını Zazaca yapan Aydemir'in konuşması esnasında mikrofon kapatılmadı.
Milletvekili Aydemir'in Zazaca olarak “Sayın Meclis Başkanı ve Sayın Milletvekilleri merhaba, nasılsınız? Hepinizin iyi olmasını temenni ederim. Temenni ederim ki, Türk-Kürt, bütün halklarımız hep beraber bir arada olalım. Selamet içinde, doğruluk içinde bir arada yaşayalım. Hepinize selam ve hürmet ediyorum. Başım ve gözüm üstüne” ifadeleri Meclis Tutanaklarına “…” (x) olarak geçerken MHP ve İyi Parti sıralarından gürültüler, sıra kapaklarına vurma sesleri yükseldi.
AYDEMİR'DEN ANLI TEPKİSİ..!
Aydemir konuşmasının devamında; “Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; şu anda bütün parti gruplarında Zaza, Dımılki, Kırdki konuşan milletvekillerimiz var. AKP Grubunda da var, CHP Grubunda da var, MHP'nin tarihine geçmiş, seçilmiş belediye reisleri de var. Bunlar, Dımılki, Kırdki, Zazaca konuşurlardı. O yüzden buradaki Zazaca, Dımılki, Kırdki merhabalamam bu kadar tepkinize sebep olmamalı. Sayın Meclis, ATV televizyonunda Müge Anlı diye bir sunucunun yapmış olduğu programa canlı yayında Zazaca konuşan bir aile katıldı. Maalesef ki merkez ve yandaş medyanın bu temsilcisi âdeta Türkiye'de konuşulan bütün ana dilleri inkâr ve tekçi bir zihniyetle naklen yayını, canlı yayını kesti. "Burası Birleşmiş Milletlerin halklar Meclisi değil." diye tepkisini ortaya koydu. Bu ülkede Zazaca'yı konuşan yaklaşık 4 ila 6 milyon kişi var. Dolayısıyla bu yapılan muameleye karşı bu ülkede yaşayan bütün Zazalar infial hâlinde ve yoğun bir tepki içerisindeler. Bundan dolayı, 2020'nin Plan ve Bütçe görüşmeleri yapılırken özellikle bu ülkede konuşulan ana dillerini eğitim hakkı olarak benimseyen, talep eden ve isteyen bütün kesimlerin bu taleplerini bırakalım karşılama yerine, bırakalım onlara kaynak ayırma yerine, hiçbir şekilde bu tekçi ve inkârcı bütçede yer almamıştır. İşte, buradan bir kez daha ana dilimde yapmış olduğum bu konuşma -tıpkı Müge Anlı'nın canlı yayında yaptığı gibi- eğer Meclis tutanaklarına da "bilinmeyen bir dil" veya "bilinmeyen x dili" olarak geçerse, hem Müge Anlı'yı hem de eğer bu uygulama yapılırsa buradan, bu kürsüden Meclis tutanaklarını veya Meclis tutanaklarından sorumlu olan bütün herkesi kınamayı Zazaca konuşan, Dımılki konuşan, Kırdki konuşan bütün herkes adına kendimde bir hak olarak görüyorum. Arkadaşlar, Zazalar başta Bingöl merkez, Genç ilçesi, Solhan ilçesi, Elâzığ Palu, Dersim, Erzincan, Urfa Siverek, Diyarbakır'ın kuzey ilçelerinin hemen hemen tümü, Kulp, Lice, Hani, Piran, Ergani, Eğin, Çermik, yine Sivas'ın aşağısından tutalım Erzincan sınırlarına kadar yoğun bir şekilde yaşamakta ve burada Zaza dili konuşulmaktadır” ifadelerini kullandı.
RENÇBER AZİZ'İ SELAMLADI
Aydemir, konuşmasının sonunda Rençber Aziz'i selamlayarak şöyle devam etti: “Tabii ki Zazaca'yı konuşurken, Zaza dilini konuşurken rahmetliyi anmadan geçmek olmaz; tüm Zazaların gönlünde taht kurmuş, Zaza ozanımız, rençper Aziz'e Allah'tan rahmet diliyorum, nur içinde yatsın ve onun bir özdeyişiyle "Way Way Ninna Ha Ninna Şıma Vinen Senina. İnşallah Bena Hol.”
MHP VE İYİ PARTİ'DEN TEPKİ!
Aydemir'in Zazaca konuşması tartışmaları alevlendirdi. MHP Genel Başkan Yardımcısı Mevlüt Karakaya “Bölücülük yapma” derken MHP Grup Başkanvekili şöyle konuştu: “Bu noktada Türk milletinin, 82 milyon Türkiye'nin, Türk milletinin iradesi hilafına yapılan ve bizzat ırklığın ta kendisi olarak değerlendirdiğimiz böyle davranışların Türkiye'de insan hakları, demokrasi ve kardeşlik kılıfı altında sunulmasını şiddetle kınadığımızı ifade etmek istiyorum.” MHP Grup Başkanvekilinin konuşmasına AKP sıralarından alkışlarla destek verildi.
MHP Grup Başkanvekilinden sonra söz alan AKP Grup Başkanvekili Mehmet Muş şöyle konuştu: “Şimdi, göreceksiniz tutanaklara bilinmeyen bir dil olarak geçecek” dedikten sonra şöyle devam etti: “Türkiye'de iç içe geçmiş insanların arasına nifak tohumu ekmekten başka bir şey değildir, bunu doğru bulmuyoruz. Samimi olalım. 82 milyonun arasına nifak tohumu ekmeyin. Ama şunu unutmayın: Sizden önce başkaları da vardı.”
İyi Parti Milletvekili Lütfü Türkkan “Terk ediyoruz Meclisi Başkan, böyle bir şeye müdahale edemezsiniz” diyerek Genel Kurulu terk etti.
HDP'DEN AYRIŞTIRMA TEPKİSİ..!
Tartışmalar üzerine söz alan HDP Grup Başkanvekili ise şunları söyledi: “Yapılan işin ne nifak tohumu serpmekle ne bir bölgeyi bu ülkeden kopartmakla ne halkı birbirinden ayrıştırmakla alakası yoktur, hiç alakası yoktur. Şimdi, bu ülkede -bunu daha evvel de konuştuk, konuşmaya da devam etmeliyiz bence, bu sağlıklı bir şeydir- farklı ana diller var, birçok yani Kürtçe, Zazaca, Gürcüce, Abazca, saymakla bitmez, çok var. Bu bir zenginliktir ve bu iyi bir şeydir. Buna kimse karşı çıkmamalıdır.”
BERDİBEK: “HER ZAMAN DEVLETİN BİR ÇİMENTOSU OLMAYA DEVAM EDECEĞİZ”
AK Parti Bingöl Milletvekili Feyzi Berdibek de, tartışmalara ilişkin değerlendirmelerini Meclis'te aktardı. Müge Anlı konusundaki görüşmelere de değinen Berdibek, şunları söyledi; “Ben ve Genel Başkan Yardımcımız Sayın Cevdet Yılmaz, Müge Anlı'ya gerekli cevabı verdik. Vatana, devlete bağlı olan Zazalar, hiçbir zaman ötekileştirme noktasında kendilerini farklı bir yere koymamışlardır. Her zaman yiğitlikleriyle, alçak gönüllü tavırlarıyla insanların gönlünde taht kurmuşlardır. Merkezi Bingöl olmak üzere ülkenin çeşitli yerlerinde Zazalar yaşamaktadır. Gidilen her yerde Zazaların mertliği, kişili takdire şayandır. Biz, Bingöl'e tüm arkadaşlarımızı davet ediyoruz. Vatana ve millete olarak her zaman devletin bir çimentosu olmaya devam edeceğiz. Zazalar konusunda AK Parti bu dönemlerde her zaman en güzelini yapmıştır. Örnek olarak üniversitelerde Zaza ve Kürt enstitüleri oluşturmuştur. Her konuda yapılması gereken ne varsa yapmıştır.”
