İSTANBUL - Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener, ipoteğe dayalı konut finansman sistemi Mortgage'la ilgili merak edilenlere açıklık getirdi. NTV'ye Sorun programına katılan Şener, sistemin insanlara karşılıksız ev dağıtmak anlamına gelmediğini belirterek, “Hesap yapmasını bilmeyenin Mortgage kredisi kullanması söz konusu olmayacaktır. Mortgage kredisi alanların hepsi hesabını iyi yapanlar olacaktır” dedi.
Taksitle ödeme kabiliyeti olan herkesin konut sahibi olabileceğini kaydeden Şener, “Belli düzeyde taksit imkanı olmayan bu sistemden yararlanamayacak. Yüksek miktarda kira ödeyen vatandaşlar bu sistemden yararlanarak konut sahibi olacaklar” dedi.
50 BİN YTL KREDİ ALAN 20 YIL 550 YTL ÖDEYECEK
Şener taksitlere ilişkin şu örneği verdi: “Eğer bir konut sahibi olmak için vatandaşın 50 bin YTL'ye ihtiyacı varsa ve 20 yıl vadeli yüzde 1 faizle Mortgage kredisi temin ediyorsa, her ay 550 YTL ödeyecek. 550 YTL kiraya oturan bu parayla ev sahibi olabilecek. Faiz oranları yüzde 0.5'e düşmüşse bu takdirde her ay 358 YTL ödeyerek bu konutun sahibi olabilecek. Eğer 100 bin YTL'ye ihtiyaç varsa ve faiz oranı yüzde 1.20 ise 20 yıl vadeli kredi alırsa her ay ödeyeceği taksit miktarı 1.273 YTL olacak.”
‘MORTGAGE ÇIKMASAYDI KREDİLENDİRME GÜÇLEŞECEKTİ'
Mortgage kredisinin, mevcut konut kredisinden görünüşte herhangi bir farkı olmadığını ifade eden Şener, “Konut kredisi alanlar taksitleri öderken yüzde 5 oranında Banka Sigorta Muamele Vergisi (BSMV) ödüyor. Mortgage kredisini kullanan bu vergiyi ödemeyecek. Mortgage çıkmasaydı, bankaların konut kredisi mekanizmasını bu düzeyde devam ettirme imkanı olmayacaktı. Bankalar konut kredilerine sınırlama getireceklerdi. Mortgage ile birlikte uzun vadede sistem oturacak. Gelecek kuşaklar için de konut edinmede güçlü bir kredilendirme mekanizması olacak” diye konuştu.
Kredi taksitlerinin aksaması durumunda bankanın haciz yoluyla konutu satışa çıkaracağını belirten Şener, “Bu, piyasada satılacak. Evin değeri 100 bin YTL iken, bankanın alacağı 70 bin ise, aradaki 30 bin YTL kredi kullanan kişinin olacak” dedi.
Başbakan Yardımcısı, kredilerin konutun değeri konusunda referans olacağını, bu noktada tapu harçlarının yükselebileceğini kaydetti.
‘KONUT HERHANGİ BİR AŞAMADA SATILABİLİR'
Mortgage kredisiyle konut edinmiş bir kişinin herhangi bir safhada konutu satabileceğini belirten Şener, “Satarken bankaya kalan borcun anaparasının kapatılması gerekiyor. Satış işlemini yaparken bankayla görüşülmesi gerekiyor. Vatandaşın satış yapmasını engellemek söz konusu değil” dedi.
Mortgage'ın bir borçlandırma mekanizması olduğu yönündeki görüşleri değerlendiren Şener, şunları söyledi: “Varlıksız ve borçsuz olmaktansa, borçsuz ve umutsuz olmaktansa, borçlu ve varlıklı olmak tercih edilecek bir durumdur. İlgililer kendi hesaplarını rasyonel bir şekilde yapmalı.”
‘İLERİDE BAZI TEŞVİKLER OLABİLİR'
Şener, yasada vergi avantajı sağlanmaması konusunda ise “Bir ücretliye konut için 300 YTL'lik bir avantaj sağlanacak' dendiğinde tüketiciyi rasyonel dışı tercihlerde bulunmaya teşvik etmiş oluruz diye düşündük. Sistem yerleştikten sonra gerekirse sistemin içine bazı teşvik mekanizmaları koyulabilir” diye konuştu.
Mortgage kredisinin sadece imar ve inşaat mevzuatına uygun konutlara verileceğini ifade eden Şener, müteahhitlerin konutu inşaat mevzuatına uygun yapmak zorunda olduğunu sözlerine ekledi.
‘TUTSAT TUTARSA MORTGAGE DEMEM'
Sisteme ilişkin isim tartışmalarını değerlendiren Şener, TDK'nın “tutulu satış”ın kullanılması gerektiğini ifade ettiğini belirterek, “TDK'nın önerdiğ tutulu satış kamuoyunda pek kabul görmemişti. Son günlerde ‘tutsat' görüyoruz gazetelerde. Tutsat tutarsa ben hemen kullandığım kavramı değiştireceğim” dedi.
