Uçuk genellikle dudak, ağız ve burun delikleri çevresinde çıkan herpes simplex adı verilen virüsün sebep olduğu hastalık olarak karşımıza çıkıyor. Uçuk çıkacak bölgede 0-24 saat önceden zonklama, karıncalanma, kaşınma, yanma, sızlama hissediliyor. Uçuk bulaşıcı bir hastalıktır, böyle olduğu için de uçuğu olan bir kişinin kullandığı havlu, kaşık gibi eşyaları kullanması ve uçuklu kişinin öpmesi sonucu bulaşabiliyor. Eğer uçuğa dokunulursa yüzün diğer bölümlerine, göze ve vücudun diğer bölgelerine (genital bölge gibi) de bulaşabileceğinden dikkat etmek gerekiyor.
Uçuğa neden olan herpes simplex virüsü vücuda girip ilk enfeksiyonunu yaptıktan sonra o bölgeye yakın sinir düğümüne yerleşiyor ve uçuk oluşmasını tetikleyen faktörler devreye girene, yani vücudun zayıf düştüğü ana kadar orada kalıyor. Stres, uçuğun tekrarlamasındaki en büyük etkenlerden biridir. Ateş, soğukalgınlığı, grip gibi hastalıklar da uçuk çıkmasında etkilidir. Bayanların hormonal değişiklikler yaşadığı hamilelik, adet dönemleri, aşırı yorgunluk, diğer enfeksiyonlar, uçuğa yol açan diğer etkenler olarak biliniyor. Uçuk çıkmaya yakın hissedilen yakınmalar sırasında antiviral uçuk kremleri başlanırsa uçuğun etkileri azalabilir. Diyet yapanlarda uçuk virüsünün harekete geçmemesi için lisin içeren tavuk, patates, süt, bira mayası, fasulye ve balık besinleri alınmalı; arjinin içeren çikolata, yer fıstığı, üzüm, mısır gevreği gibi yiyeceklerden uzak kalınmalıdır.
Uçukta nelere dikkat edilmeli?
Uçuğa dokunulmamalıdır. Dokunulursa eller çok iyi yıkanmalıdır. Uçukluyken gözlere dokunmaktan kaçınılmalıdır. Bayanlar makyajlarını temizlerken dikkat etmelidir. Özellikle bebekler, çocuklar ve diğer insanlar öpülmemelidir, yakın temastan kaçınılmalıdır.
Parmaklara uçuk virüsünün buluşmaması için uçuk yarasının kabuğu ile oynanmamalıdır. Uçuklu insanın kullandığı havlu, bardak, çatal, kaşık vb. eşyalar ayrılmalı ve başkalarının kullanmasına izin verilmemelidir.
Dr. Ayşe Ferzan Aytuğ
Dermatoloji Uzmanı
ZAMAN
