BDP Bingöl Milletvekili Baluken'in Bingöl'ün deprem riski, 2003 Bingöl depremi ve olası depreme karşı hazırlık durumu ile alakalı soru önergesine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Başbakan Yardımcısı Beşir Atalay cevap verdi. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ayrıca, Baluken'in Düzağaç bölgesi ile ilgili verdiği tapu sorununa da cevap verdi.
Konu ile ilgili yazılı bir açıklama yapan Baluken, kendisinin önergelerine verilen cevapları değerlendirerek, bakanlığın deprem, tapu ve konutlar ile ilgili verdiği cevapların kamuoyunu tatmin etmediğini söyledi.
Baluken, önergelere verilen cevapları şu ifadelerle değerlendirdi:
“Bingöl depremi ile ilgili, Bingöl'ün sosyo ekonomik durumu ve gelişmişlik düzeyi de göz önünde bulundurularak yapacağımız önerinin dikkate alınması mevcut sorunların çözümüne katkı sağlayacaktır. Bu konudaki önerimiz, devlet tarafından yaptırılan konutların hak sahiplerinin yapacakları geri ödemeleri ile ilgili olarak ödenecek geri ödeme miktarının %25'inin hak sahibi tarafında geri kalanının ise kamu tarafından finanse edilmesi şeklindedir. 2003 Bingöl depremi sonrası yaptırılan konutların geri ödemeleri ile ilgili gecikme faizlerinin Bakanlar Kurulu kararıyla sıfırlanması ve Bingöl depremi ile ilgili devletin ortaya koyduğu yetersiz yaklaşımın giderilmesi ve halkımızın mağduriyetinin ortadan kaldırılması konusunda son derece önemli bir adım olacaktır.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'ndan gelen önerge cevabında 1972 yılından itibaren Bingöl'de toplam yaptırılan afet konutu sayısının 19000 olduğu belirtilmiştir. Oysaki yine aynı cevapta; sadece 2003 depreminde oluşan hasarlı konut sayısının 46557 olduğu ifade edilmiştir. Sadece bu rakamlara bakıldığında bile Bingöl'deki konutların hasarı ile ilgili yeterli bir çalışma yapılmadığı ortaya çıkar. Dolayısıyla Bingöl özelinde bir an önce Bakanlar Kurulu kararı ile Çevre ve şehircilik bakanlığı tarafından acil eylem olanı çıkarılmalıdır. Bu konuda Bakanlıkça deprem riski yüksek olan pilot illerde planlanan UDSEP-23 çalışmasında, bu konuda Bingöl'de meslek örgütlerinin, sivil toplum kuruluşlarının ve Bingöl halkının görüşlerine başvurulması son derece önemlidir.
28.11.2011 Tarihinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına vermiş olduğumuz Düzağaç mevkii ile ilgili tapu sorununa dikkat çeken önergeye gelen cevapta söz konusu Saray Mahallesi, Karşıyaka, Uydukent, R.T.Erdoğan ve Uzunsavat mahallelerinde bulunan taşınmazların bir kısmının ormanlık alanda, bir kısmının 2/B alanında, bir kısmının ise hazine adına orman dışına çıkarılmış alanda olduğu belirtilmiştir. Bu alanla ilgili 1975, 1982, 1985, 1987, 1991, 1993, 1994, 1996, 2005, 2009 ve 2011 yıllarında çeşitli kadastro, imar ve tapu işlemlerinin yapıldığı belirtilmiştir. Bu mevkide bulunan konutlar içerisinde yaklaşık 10000 konutun kaçak olduğu belirtilmiştir.
Bu mevkideki tapusuz, imarsız, ruhsatsız yapıların gerekli bürokratik işlemlerinin bir an önce bitirilip bu bölgenin 1. Dereceden Deprem Bölgesi olduğu hassasiyeti göz önüne alınarak ivedilikle hak sahiplerine teslim edilmesi gerekmektedir. Çünkü söz konusu bölgede deprem riskinin yüksek olmasından ötürü Zorunlu Deprem Sigortasının yapılması önem arz etmektedir. Bu noktada, söz konusu sigortanın yapılabilmesi için ruhsat, tapu ve imar planının olması gerekir.
Bu konu ile ilgili en makul çözüm önerisi; afet konutlarının 2B kapsamında ele alınması, kooperatif konutlarının ise Afet İşleri Müdürlüğünden Hazine Müsteşarlığına devri, Hazine Müsteşarlığından mahkeme kararı ile Orman Bakanlığına devri, Orman Bakanlığından ise orman vasfını yitirmiş orman arazisi sıfatıyla 2B kapsamına alınması şeklinde bir yol haritası olacaktır.
02.12.2011 Tarihinde vermiş olduğumuz önergeye Beşir Atalay tarafından verilen cevapta; 1971 Bingöl depremine ilişkin afetzede vatandaşlara 2885'i köylerde olmak üzere yaklaşık 7000 konut yaptırıldığı ve bu konutlara yönelik tuğla yardımıyla beraber geçici konutların kalıcı hale getirildiği belirtilmiştir. Dolayısıyla afetzede vatandaşların mağduriyetinin söz konusu olmadığı ifade edilmiştir. Oysaki 1971 depraminden sonra afetzedelere yaptırılan konutlar geçici konut niteliğindedir. Bu konutların kullanım alanının 42 metre kare olduğu gözönünde bulundurulduğunda, kalıcı konut statüsünde değerlendirilmesinin gerçekten ne kadar uzak bir değerlendirme olduğu ortaya çıkacaktır. Kaldı ki yapılan yardım, tuğla alınmak üzere verilen nakdi yardımdır. Bu nakdi yardımın, bir konutun tüm çevresini tuğla ile örmeye yetecek bir yardım olmadığı, bu nedenle yoksul vatandaşlarımız tarafından tuğla örme işleminin yapılamadığı sosyal bir gerçeklik olarak önümüzde durmaktadır. Burada söz konusu tuğla ile çevirme işleminin, geçici konutu kalıcı söz konusu tuğla ile çevirme işleminin, geçici konutu kalıcı konuta dönüştürme işlemi olmadığı, sadece Bingöl'ün ağır kış koşullarına karşı, soğuktan koruyan bir izolasyon işlemi olduğu tüm Bingöl halkı tarafından bilinmektedir. Dolayısıyla önergeye verilen cevap, durumun gerçek tespitini ortaya koyan ve halkımızın mağduriyetini önceleyerek, çözüm arayan bir cevap olmaktan uzaktır. Halkımızın beklentisi 1. Derece deprem riski bölgesi olan Bingöl'de geçici konutların belirlenip, kalıcı konuta dönüştürülmesidir.
Sonuç olarak, belirttiğimiz huşularda ilgili sorumlu Bakanlıklara vermiş olduğumuz önergelere verilen cevaplar, Bingöl kamuoyunu tatmin etmemiştir. Önergeler ve cevaplara binaen halkımızın mağduriyetlerinin giderilmesi hususunda, belirttiğimiz çerçevede kapsamlı dosyalar hazırlanarak, ilgili Bakanlarla yüz yüze görüşmeler yapılarak giderilmeye çalışılacaktır. Halkımızın konu ile ilgili bilgilendirmesi ve duyarlı olması, çözüm noktasında son derece önemlidir.”
