Yamaç yolunda 4 yıl sonra başa dönüldü! Milyonluk ikinci ihale!

Bingöl'de yıllardır heyelanla gündeme gelen Yamaç yolunda, 2022'de başlayan süreç dört yıl sonra yeni bir ihale ile devam ediyor. İlk heyelanın ardından 193 milyon 290 bin TL'ye ihale edilerek yeniden yapılan yolun tekrar çökmesi üzerine, aynı bölgede bu kez 262 milyon 340 bin TL'lik yeni bir çalışma başlatıldı.

İki ihalenin sözleşme bedellerinin toplamı 455 milyon 630 bin TL'yi buldu. Ortaya çıkan rakam kadar dikkat çeken bir başka ayrıntı ise dört yıl önce tartışılan alternatif güzergâh seçeneği.

2022'DE ALTERNATİF GÜZERGÂH DA GÜNDEME GELDİ

Yamaç bölgesinde 2022 yılında meydana gelen heyelan, yolun bir bölümünü kullanılmaz hale getirdi. Yol, 5 Ağustos 2022 itibarıyla ulaşıma kapatılırken, bölgedeki ulaşımın nasıl sağlanacağına ilişkin farklı seçenekler üzerinde duruldu.

Bu süreçte heyelanlı bölgeden uzaklaşacak alternatif bir güzergâh da gündeme geldi. Ancak yeni güzergâhın kamulaştırma gerektirmesi, mevcut yola göre mesafeyi uzatması ve kamulaştırma ile yapım sürecinin daha uzun zaman alacağı gerekçeleriyle bu seçenek kabul görmedi.

Çözüm, mevcut güzergâhın heyelan ıslahıyla korunması yönünde oldu.

Karayolları Elâzığ 8. Bölge Müdürlüğü, 29 Aralık 2022 tarihinde ihaleye çıktı. Beş firmanın katıldığı ihaleyi 193 milyon 290 bin TL bedelle Solmaz Taahhüt İnşaat aldı.

Yaklaşık 400 metrelik heyelanlı kesimde 13 bin 500 metre kazık imalatı planlandı. Kazıkların 40 metre derinliğe indirilmesi ve çalışmada yaklaşık 6 bin ton demir kullanılması öngörüldü.

Yol güzergâhında yapılan düzenleme ve heyelan ıslahının ardından çalışma 2023 yılında tamamlandı.

MİLYONLUK MÜDAHALE HEYELANI DURDURMADI

Ancak yolun yeniden hizmete açılması sorunu sona erdirmedi.

2024 yılında güzergâhın farklı noktalarında yeniden göçmeler görülmeye başlandı. 25 Eylül 2025'te yol yeniden kaymalar başladı ve sorun 2026 yılında trafik güvenliğini tehdit edecek boyuta ulaştı.

Bingöl Valiliği, Ayrım-Yamaç il yolunun 07+200 ile 07+500 kilometreleri arasında heyelan nedeniyle yol gövdesinde oturma meydana geldiğini açıkladı. Risk tespit edilmesi üzerine alternatif güzergâh oluşturuldu ve yol 5 Nisan 2026 saat 00.45 itibarıyla araç trafiğine kapatıldı.

Böylece 2022'deki heyelanın ardından 193 milyon 290 bin TL'lik sözleşmeyle yapılan müdahaleye rağmen, Yamaç yolu yaklaşık dört yıl sonra yeniden heyelan nedeniyle ulaşıma kapandı.

DÖRT YIL ÖNCE “UZUN SÜRER” DENİLDİ, DÖRT YIL SONRA YENİDEN İHALEYE ÇIKILDI

Yamaç yolundaki sürecin en dikkat çekici noktalarından birini de 2022'de tartışılan alternatif güzergâh oluşturuyor.

O dönem heyelan sahasından uzaklaşılması amacıyla gündeme gelen alternatif güzergâhın; kamulaştırma maliyeti oluşturacağı, yolu uzatacağı ve özellikle kamulaştırma ve yapım sürecinin zaman alacağı gerekçeleriyle tercih edilmediği belirtilmişti.

Aradan geçen sürede ise mevcut güzergâhta ilk çalışma yapıldı, yol yeniden ulaşıma açıldı, tekrar göçmeler yaşandı, yol yeniden kapatıldı ve ikinci kez ihaleye çıkıldı.

2022'den 2026'ya dört yıl geçti.

Bu kronoloji, o dönem zaman ve maliyet açısından uygun görülmeyen alternatif güzergâh seçeneğini yeniden gündeme getirirken; mevcut heyelan sahasında yolun korunmasında neden ısrar edildiği ve ilk projede öngörülen çözümün neden yeterli olmadığı sorularını da beraberinde getirdi.

BU KEZ 262 MİLYON 340 BİN TL

Karayolları Elâzığ 8. Bölge Müdürlüğü, yaşanan son çökmelerin ardından 28 Ağustos 2026 tarihinde Yamaç yolu için yeniden ihaleye çıktı.

“Bingöl-Diyarbakır Ayr.-Yamaç İl Yolu Km: 6+900-7+900 Arası Heyelan Islahı Yapım İşi” kapsamında gerçekleştirilen ihaleyi AGF Enerji İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş. kazandı.

Yeni sözleşmenin bedeli: 262 milyon 340 bin TL. Yüklenici firma, geçtiğimiz günlerde işe başladı.

İlk ihale ile birlikte Yamaç yolunda yapılan iki ayrı heyelan ıslahı işinin toplam sözleşme bedeli ise 455 milyon 630 bin TL'ye ulaştı.

Üstelik ikinci ihale, ilk çalışmanın yapıldığı 7+300-7+700 arasındaki kesimi de içine alan 6+900-7+900 kilometreleri arasındaki bölgeyi kapsıyor.

Bu durum, yeni çalışmanın ilk ihalede yapılan imalatlarla hangi noktalarda kesiştiği ve önceki imalatların ne kadarının yeni proje içerisinde yeniden ele alınacağı sorularını da gündeme taşıyor.

İLK PROJEDE NE EKSİK KALDI?

Yeni ihaleyle birlikte yanıt bekleyen en önemli konu, 2022'de hazırlanan projenin neden kalıcı sonuç vermediği.

İlk projede 40 metre derinliğe kadar indirilecek kazıklarla heyelanlı zeminin kontrol altına alınması hedeflenirken, daha sonraki yıllarda yeniden meydana gelen zemin hareketlerinin ilk projede öngörülüp öngörülmediği bilinmiyor.

Yeni ihalenin teknik olarak ilk projeden hangi yönleriyle ayrıldığı, ilk çalışmada yapılan imalatların mevcut durumu ve yeni projede bunların kullanılıp kullanılmayacağına ilişkin ayrıntılar da idare tarafından açıklanmış değil.

Bu noktada yanıt bekleyen sorular;

• İlk projede heyelan sahasının tamamı incelendi mi?
• İlk projede yapılan zemin ve heyelan analizleri yeterli miydi?
• İlk yapımda uygulanan mühendislik çözümü neden kalıcı olmadı?
• Yolun kabul ve kontrol süreçlerinde herhangi bir sorun tespit edildi mi?
• İlk imalatın yeniden yapılmasını gerektirecek bir kusur veya eksiklik varsa bunun sorumluluğu kimde?
• Yeni heyelan daha önce öngörülemeyen farklı bir zemin hareketinden mi kaynaklandı?
• 193 milyon 290 bin TL'lik ilk çalışmada yapılan imalatların ne kadarı bugün işlevini sürdürüyor?
• Yeni ihale ilk çalışmanın devamı mı, yoksa aynı soruna yönelik yeni bir mühendislik çözümü mü?

Heyelan mevcut güzergâhta yapılan büyük ölçekli müdahalelere rağmen kontrol altına alınamıyorsa, yolun aynı bölgede tutulmasında neden ısrar ediliyor?

455 MİLYON LİRAYA KAÇ YAMAÇ YAPILIRDI?

İki ihalenin toplam sözleşme bedeli olan 455 milyon 630 bin TL, tartışmanın mali boyutunu da farklı bir noktaya taşıyor.

Rakamın büyüklüğü, dile getirilen soruyu bu kez daha çarpıcı hale getiriyor:

455 milyon liraya, 400 metre veya 1 kilometrelik heyelanlı yolu ayakta tutmaya çalışmak yerine Yamaç ve güzergâhtaki köylerden kaçı başka bir yerde yeniden kurulabilirdi?

Bu sorunun karşılığı elbette konut, altyapı, arazi ve kamulaştırma maliyetlerinin ayrı ayrı hesaplanmasını gerektiriyor. Ancak iki yol ihalesinin ulaştığı 455 milyon 630 bin TL'lik büyüklük, 2022 yılında maliyet ve zaman gerekçeleriyle geri planda kalan alternatif güzergâh seçeneğinin bugün hangi maliyete karşılık geleceğinin de yeniden hesaplanmasını gündeme getiriyor.

2022'de öncelik, daha kısa sürede mevcut yolu yeniden ulaşıma açmaktı. Dört yılın sonunda ise aynı bölgede iki büyük ihale, 455 milyon 630 bin TL'lik toplam sözleşme bedeli, yeniden kapanan bir yol ve devam eden heyelan sorunu bulunuyor.

İkinci ihaleyi alan firma da işe başladı. İşin ne kadar süreceği ve çözüm olup olmayacağı bilinmiyor.