Toplumsal değerlerin ve ortak sorumluluk bilincinin giderek zayıfladığı günümüzde, “yumurta küfesi” deyimi yalnızca bir mecaz olmaktan çıkmış; sorumluluğun kim tarafından, ne ölçüde taşındığını sorgulatan güçlü bir hatırlatmaya dönüşmüştür. Bugün bu küfenin en ağır yükünü taşıyan kesimlerin başında ise engelli bireyler gelmektedir.

Engelli bireylere yönelik bakış açısı; yalnızca yardım, merhamet ya da geçici çözümler üzerinden değil, hak temelli, eşit yurttaşlık anlayışıyla ele alınmak zorundadır. Özellikle Bingöl gibi kış şartlarının sert geçtiği, coğrafi koşulların yaşamı zorlaştırdığı illerde bu bakış açısının hayata geçirilmesi hayati bir önem taşımaktadır.

Kış Şartları Engelliler İçin Bir Mevsim Değil, Bir Engel

Bingöl'de etkisini sürdüren yoğun kar yağışı, buzlanma ve don olayları; engelli bireyler için yalnızca günlük yaşamı zorlaştıran bir doğa olayı değil, adeta yeni bir engel türüne dönüşmektedir. Kaldırımların temizlenmemesi, rampaların kapalı olması, yaya yollarının buzla kaplanması ve ulaşım altyapısındaki eksiklikler, engelli bireylerin sosyal hayata katılımını neredeyse imkânsız hale getirmektedir.

Fiziksel engelli bireyler, tekerlekli sandalye veya bastonla kaygan zeminlerde ilerlemeye çalışırken her adımda düşme ve yaralanma riskiyle karşı karşıya kalmaktadır. Görme engelli bireyler ise yüzey farklılıklarını algılayamamakta; buzlanma nedeniyle yön bulmakta zorlanmakta ve ciddi kazalar yaşayabilmektedir. Bu durum, yalnızca fiziksel yaralanmalara değil, aynı zamanda kaygı bozukluğu, özgüven kaybı ve sosyal izolasyona da yol açmaktadır.

Çalışma Hayatı ve Görünmeyen Riskler

Sosyal devlet anlayışı çerçevesinde kamu kurumlarında istihdam edilen engelli bireyler, görevlerini büyük bir özveriyle yerine getirmelerine rağmen, kış aylarında görmezden gelinen risklerle baş başa bırakılmaktadır. İki ayağı üzerinde durmakta zorlanan bir bireyin, bastonuyla buz tutmuş yollarda işe gitmeye çalışması; ya da görme engelli bir vatandaşın karla kaplı kaldırımlarda yön bulmaya çalışması, yalnızca bireysel bir sorun değil, kamusal bir sorumluluktur.

Engelli bireylerin “işe gelmesi” beklenirken, işe ulaşma sürecinde karşılaştıkları hayati tehlikeler çoğu zaman hesaba katılmamaktadır. Oysa eşitlik, herkese aynı şartları sunmak değil; ihtiyacı olana ihtiyacı kadar destek sağlamaktır.

Hassasiyet Nedir, Ne Değildir?

Engelli bireylere yönelik hassasiyet; yalnızca belirli günlerde yapılan açıklamalar, temsili ziyaretler ya da iyi niyet temennileriyle sınırlı kalmamalıdır. Gerçek hassasiyet;

Kış şartlarında idari izin uygulamalarının devreye alınması,

Engelli bireylerin kullandığı güzergâhların öncelikli olarak temizlenmesi,

Kamu binaları çevresinde buzlanmaya karşı özel önlemler alınması,

Ulaşım ve erişilebilirlik hizmetlerinin kesintisiz sağlanması,

Karar alma süreçlerinde engelli temsilcilerinin görüşlerinin dikkate alınması

ile mümkün olur.

Yoğun Talepler, Ortak Bir Çağrı

Bingöl Engelliler Platformu'na ve tarafımıza ulaşan çok sayıda talep, engelli bireylerin bu süreçte kendilerini yalnız ve göz ardı edilmiş hissettiklerini açıkça ortaya koymaktadır. Engelli bireyler, ayrıcalık değil; yaşama eşit katılım hakkı talep etmektedir.

Bu noktada Bingöl Valiliği başta olmak üzere tüm yetkili kurumlara önemli bir sorumluluk düşmektedir. Zorlu hava koşullarında engelli bireylerin idari izinli sayılması, sosyal devlet anlayışının bir gereği olduğu kadar, insan onuruna yakışır bir yaklaşımın da göstergesidir.

Sonuç Yerine: Küfe Hepimizin

Unutulmamalıdır ki engellilik bireysel bir durum değil, toplumsal bir gerçektir. Bugün engelli bireylerin sırtına yüklenen bu ağır küfe, yarın hepimizin omzuna binebilir. Bu nedenle meseleye yalnızca “onlar” üzerinden değil, “biz” bilinciyle yaklaşmak zorundayız.

Devletin şefkatli yüzü, en çok zor zamanlarda görünür olmalıdır. Bingöl'de kış şartlarıyla mücadele eden engelli bireyler için atılacak her adım, yalnızca bir kolaylık değil; insan haklarına, eşitliğe ve vicdana verilmiş bir değerdir.